Vết Rạn Hợp Đồng

Yến đặt chiếc máy tính bảng mở sẵn bản thông cáo báo chí lên mặt bàn kính bóng loáng trong văn phòng Lương Đức Huy, nơi họng gió điều hòa trung tâm phả từng luồng hơi lạnh buốt tương phản hoàn toàn với cái nóng hầm hập của buổi trưa Cẩm Lệ sau trận mưa dông.

Mặt kính dày phản chiếu dải đèn led âm trần trắng lóa và trần thạch cao phẳng lì không tì vết. Trên màn hình máy tính bảng mười hai inch, bức ảnh toàn cảnh chụp góc nghiêng tổng kho Cẩm Lệ rực sáng dưới dàn đèn cao áp hiện lên sắc nét đến từng đường gân thép tiền chế. Đoàn xe tải mười lăm tấn mang logo màu xanh cánh chả của Đông Bờ đậu thẳng tắp trên nền sân bê tông đã ráo nước, không còn vương lại một vệt bùn non hay dấu tích nào của đợt nước ngập cuồn cuộn từ con mương hở mép đường gom tràn vào lúc ba giờ sáng. Dưới bức ảnh trau chuốt ấy, tiêu đề bài viết do ban truyền thông tập đoàn phát đi đập thẳng vào mắt cô bằng dòng chữ in hoa màu đỏ sẫm: *Đông Bờ tiên phong ứng dụng công nghệ cảnh báo thông minh độc quyền: Bảo đảm an toàn tuyệt đối 100% cho toàn bộ chuỗi cung ứng khu vực miền Trung trong mùa bão lũ.*

Lương Đức Huy ngồi tựa lưng vào chiếc ghế da xoay màu xám tro, hai bàn tay đan lỏng trên tập hồ sơ bìa cứng in dập nổi biểu trưng của khối tiếp vận. Anh không hề nhìn xuống màn hình máy tính bảng mà nhìn thẳng vào Yến. Ánh mắt Huy vẫn giữ trọn vẻ điềm tĩnh, nhã nhặn của một nhà điều hành dày dạn thương trường, nhưng nơi khóe miệng đã thoáng gợn lên một nét cau có rất khẽ — biểu hiện quen thuộc của sự mất kiên nhẫn khi phải đối thoại với một kỹ sư kỹ thuật quá nhiều nguyên tắc.

"Tôi đã đọc bài viết này từ sáu giờ sáng, ngay sau khi chị Tâm gửi biên bản giao ca đêm qua hệ thống quản lý kho," Yến mở lời. Giọng cô rành rọt, nén chặt từng âm tiết vào khoảng không gian nồng mùi nước hoa xịt phòng nhân tạo để ngăn tiếng run nơi lồng ngực. "Và tôi yêu cầu Đông Bờ phải đính chính toàn bộ nội dung truyền thông này ngay trong ngày hôm nay."

Huy khẽ nhướng một bên mày, khóe môi nhếch lên một nụ cười mờ nhạt: "Đính chính? Yến này, đêm qua hệ thống còi hú và tổng đài thoại tự động của các cô đã kích hoạt đúng lúc. Tâm và đội phản ứng nhanh ca ba đã nhận cảnh báo trước bốn mươi phút, kích hoạt phương án di dời, nâng được toàn bộ sáu pallet linh kiện viễn thông trị giá ba mươi tỷ lên giá đỡ tầng hai trước khi nước từ mương hở tràn qua mặt đường gom bốn mươi phân. Đó là một thành công thực tế, một phép thử tải hoàn hảo trước mùa bão chính thức. Đội ngũ tiếp thị của chúng tôi chỉ nắm bắt thành công đó để chia sẻ với thị trường và cổ đông. Cô thấy có vấn đề gì ở đây?"

"Vấn đề là bài viết này hoàn toàn sai sự thật về mặt kỹ thuật, anh Huy." Yến chỉ ngón tay trỏ xuống từng dòng chữ trên mặt kính cảm ứng. "Thứ nhất, Thuỷ Kế chỉ ký hợp đồng thử nghiệm ba tháng với Đông Bờ cho phạm vi tổng kho Cẩm Lệ và bốn trăm mét đường gom độc đạo dẫn ra Quốc lộ 1. Toàn bộ phần cứng của chúng tôi tại đây chỉ bao gồm hai cảm biến áp suất thủy tĩnh gắn trong hố thu nước sân kho và bốn cụm cảm biến siêu âm gắn tạm bợ dọc mái hiên đường gom. Thuỷ Kế không hề có trạm đo trên các tuyến quốc lộ liên tỉnh, không có trạm thủy văn quan trắc tự động ở thượng lưu sông Hàn, và càng không có bất kỳ thuật toán nào có thể cam kết an toàn cho các cung đường vận chuyển khác trong toàn bộ mạng lưới tiếp vận của Đông Bờ tại miền Trung."

Cô hít một hơi sâu. Luồng khí lạnh khô khốc từ miệng gió điều hòa phả thẳng xuống gáy khiến các thớ thịt sau cổ căng cứng: "Thứ hai, không một kỹ sư thủy văn hay chuyên gia quan trắc nào trên đời dám dùng cụm từ 'bảo đảm an toàn tuyệt đối một trăm phần trăm'. Lũ quét, triều cường cực đoan, rác thải nghẽn hố ga hay sự cố đứt gãy hạ tầng viễn thông đều có thể tạo ra điểm mù dữ liệu trong tích tắc. Tuyên bố một trăm phần trăm là lừa dối cổ đông, và nguy hiểm hơn cả, nó biến sự an toàn thành một ảo ảnh. Nếu các đối tác vận tải vệ tinh hay hàng chục hộ kinh doanh phụ cận dọc trục Hòa Cầm đọc bài báo này rồi tin rằng toàn bộ vùng trũng này đã nằm dưới một 'lá chắn công nghệ' bất khả xâm phạm, họ sẽ chủ quan. Họ sẽ không kê kích hàng hóa, không túc trực ca đêm khi nước ngập tràn bờ. Đó là rủi ro về sinh mạng và tài sản mà Thuỷ Kế tuyệt đối không thể đứng tên chịu trách nhiệm liên đới."

Huy thở dài một tiếng rất khẽ. Anh với tay lấy tách trà sứ Minh Long đặt trên chiếc đế lót gỗ, nhấp một ngụm nhỏ rồi đặt trở lại mặt bàn. Đáy sứ va vào mặt kính tạo nên một tiếng "cạch" khô khốc, sắc lạnh.

"Yến à, cô vẫn đang nói chuyện như một giảng viên đại học hoặc một nghiên cứu viên ngồi trong phòng thí nghiệm có máy lạnh," Huy nói, giọng anh trầm xuống, sự nhã nhặn ban đầu dần nhường chỗ cho vẻ thực dụng lạnh lùng của một nhà quản trị dòng tiền. "Cô có biết để giữ được niềm tin của các chủ hàng lớn — những chuỗi siêu thị bán lẻ và các tập đoàn sản xuất thiết bị viễn thông nước ngoài — sau một trận mưa ngập đe dọa tê liệt giao thông đêm qua, Đông Bờ cần cái gì nhất không? Chúng tôi cần sự an tâm của thị trường. Báo chí tài chính và các cổng thông tin logistics không phải là nơi để đăng tải bảng thông số kỹ thuật, phương sai sai số hay danh sách những điều kiện giới hạn của cảm biến. Bản thông cáo báo chí này là một nghiệp vụ tiếp thị rủi ro hoàn toàn bình thường của mọi tập đoàn lớn. Mục đích của nó là trấn an hội đồng quản trị, giữ vững thị phần và chứng minh cho khách hàng thấy chuỗi cung ứng của chúng tôi không bị tê liệt trước mùa mưa bão đang tới gần."

Huy nhoài người về phía trước, hai khuỷu tay chống lên mặt bàn kính, ánh mắt sắc như dao khóa chặt lấy Yến: "Tôi đã nói với cô từ buổi đàm phán hợp đồng đầu tiên: chúng tôi bỏ tiền ra mua dịch vụ không chỉ để nghe mấy tiếng còi hú inh ỏi giữa đêm. Chúng tôi mua năng lực kiểm soát rủi ro, và đi kèm với hợp đồng đó là quyền sử dụng câu chuyện thành công kỹ thuật để bảo vệ giá trị thương hiệu. Cô cứ bám riết lấy chữ 'tuyệt đối' và 'toàn bộ mạng lưới' để làm gì? Độc giả đại chúng và khách hàng doanh nghiệp tự khắc hiểu đó là cam kết nỗ lực ở mức cao nhất của tập đoàn. Không một người có đầu óc tỉnh táo nào lại ngây thơ nghĩ rằng Đông Bờ bỏ tiền đi nạo vét toàn bộ cống rãnh miền Trung để bảo đảm an toàn cho từng mét đường."

"Nhưng hợp đồng thử nghiệm của chúng ta không quy định quyền truyền thông được phép bóp méo phạm vi kỹ thuật," Yến đanh thép phản bác. Cô mở chiếc túi vải canvas bạc màu, rút tập tài liệu hợp đồng đóng gáy xoắn, lật thẳng đến Phụ lục Kỹ thuật số 02 đã ký kết cách đây chưa đầy một tháng. "Điều 4 của Phụ lục ghi rất rõ: Thuỷ Kế chỉ chịu trách nhiệm thu thập, phân tích và đưa ra khuyến cáo dữ liệu trong ranh giới địa bàn được khảo sát thực địa cụ thể. Chúng ta đã thỏa thuận Đông Bờ độc quyền giao diện vận hành WMS nội bộ phục vụ điều xe trong kho bãi, nhưng toàn bộ dữ liệu cảnh báo nguy cơ ngập trên đường gom công cộng phải được mở cho cộng đồng cư dân xung quanh tiếp cận. Bài viết này không những nhận vơ toàn bộ hệ thống là 'công nghệ độc quyền do Đông Bờ tự phát triển', mà còn xóa sạch sự tồn tại của Thuỷ Kế. Quan trọng hơn cả, việc phóng đại năng lực hệ thống đang vi phạm trực tiếp lằn ranh đạo đức kỹ thuật mà tôi đã tuyên bố trước Hội đồng Đánh giá của các anh."

Huy bật cười khan một tiếng, nhưng nét mặt anh lập tức đanh lại, không còn chút độ lượng nào của kẻ bề trên: "Đạo đức kỹ thuật? Yến, cô có thấy cô đang quá cứng nhắc và tự đẩy mình vào chân tường không? Kế hoạch quý ba của khối thương mại Đông Bờ đang bước vào giai đoạn then chốt: chúng tôi phải chốt hợp đồng bảo hiểm vận tải mùa lũ cho toàn đội xe và mở rộng gói thầu lưu kho với đối tác điện tử Nhật Bản. Tôi cần một cú hích truyền thông mạnh mẽ, một tuyên bố vị thế áp đảo để đánh bạt các gói chào thầu từ bên công ty Mực Nước của thằng An. Cô có biết Lê Bảo An sáng nay đã gửi thư chào giá lại cho ban giám đốc của tôi, tuyên bố rằng hệ thống cảm biến áp suất màng gốm của nó mới đạt chuẩn công nghiệp chống nước IP68, còn Thuỷ Kế chỉ là một nhóm sinh viên khởi nghiệp chắp vá linh kiện tự chế gia công không có chứng nhận hợp chuẩn hợp quy không? Tôi đang dùng uy tín và bộ máy quan hệ công chúng của Đông Bờ để dựng lên một bức tường bảo vệ cho dự án thử nghiệm này, vậy mà cô chạy đến đây đập bàn đòi tôi đăng bài đính chính, thừa nhận hệ thống của chúng ta chỉ đo được bốn trăm mét đường bùn ngập nước?"

Anh gõ mạnh khớp ngón tay trỏ lên mặt bàn kính, từng tiếng gõ vang lên đanh gọn: "Cô đòi đính chính để làm gì? Để chứng minh cái tôi trong sạch của một nhà nghiên cứu? Hay để dâng thị phần cho đối thủ của chúng tôi nhảy vào xâu xé? Sự cứng nhắc giáo điều này của cô không chỉ làm chậm tiến độ dự án mà đang trực tiếp đe dọa kế hoạch kinh doanh quý của Đông Bờ. Một đối tác thương mại biết điều là người hiểu lúc nào nên nhắm mắt trước những xê xích ngôn từ tiếp thị để cùng nhau đi đường dài."

"Tôi không bao giờ nhắm mắt trước một lời nói dối có thể giết người," Yến cảm thấy máu dồn lên hai bên thái dương, từng nhịp đập rần rần bên tai.

Cảm giác ngột ngạt quen thuộc từ những ngày tháng ở Sài Gòn lại trào dâng, bóp nghẹt lồng ngực cô. Ba năm trước, ban quản lý dự án khu đô thị mới Nam Sài Gòn cũng từng ngồi trong một căn phòng máy lạnh tiện nghi như thế này, giải thích cho cô rằng việc điều chỉnh hệ số thấm của nền đất từ mười mũ trừ năm lên mười mũ trừ ba trong bản tóm tắt điều hành chỉ là "nghiệp vụ tiếp thị để giải ngân vốn đầu tư giai đoạn hai", rằng "chẳng ai rảnh rỗi đi lội nước kiểm tra từng hố ga xem nó có đúng thiết kế hay không". Để rồi khi cơn mưa dông cực đoan đầu mùa trút xuống, cả một phân khu dân cư mới chìm nghỉm trong nước bùn hôi thối, tầng hầm ngập lụt phá hủy toàn bộ hệ thống trạm biến áp, và hàng trăm hộ dân phải trả giá bằng tài sản tích cóp cả đời. Ngày đó, cô đã từng im lặng, từng hèn nhát ký tên vào một bản tóm tắt kỹ thuật đã bị ban truyền thông cắt gọt bớt các cảnh báo nguy cơ. Vết nhơ thỏa hiệp ấy đã theo cô suốt những đêm mất ngủ, thôi thúc cô từ bỏ công việc nghìn đô để quay về Đà Nẵng lập nên Thuỷ Kế. Cô đã thề trước lương tâm mình rằng sẽ không bao giờ lặp lại sự thỏa hiệp đó thêm một lần nào nữa.

"Nếu Đông Bờ không chủ động đính chính phạm vi cảnh báo và dỡ bỏ cam kết bảo đảm an toàn một trăm phần trăm khỏi các kênh truyền thông chính thức," Yến nói, giọng chậm rãi, lạnh lùng và dứt khoát đến mức không thể đảo ngược, "Thuỷ Kế sẽ buộc phải công bố thông cáo kỹ thuật độc lập trên cổng thông tin công cộng của chúng tôi để xác định lại phạm vi trách nhiệm dân sự. Chúng tôi không thể để các chủ hàng vệ tinh và người dân nghèo phụ cận hiểu lầm rằng họ đang được bảo vệ bởi một chiếc ô vô hình."

Không khí trong phòng làm việc đột ngột đông cứng lại. Hơi lạnh từ trần nhà dường như cô đặc thành một khối băng vô hình chèn ép giữa hai người.

Huy nhìn chằm chằm vào Yến. Đôi mắt sau gọng kính titan nheo lại đầy vẻ nguy hiểm. Nụ cười xã giao biến mất hoàn toàn, để lộ khuôn mặt của một kẻ săn mồi thương trường đang bị khiêu khích. Anh từ tốn rút tập hồ sơ nghiệm thu kỹ thuật đợt một — bản tài liệu mà Đỗ Thanh Tâm đã ký xác nhận vận hành trơn tru sau ca trực đêm qua — đẩy nhẹ sang mép bàn bên kia. Đoạn, anh kéo ngăn kéo bằng gỗ sồi dưới bàn làm việc, lấy ra một tập văn bản kẹp trong bìa da màu xanh lam đậm.

"Yến này," Huy nói, thanh âm trầm thấp, từng từ rơi xuống như chì, "cô nghĩ Thuỷ Kế đang đứng ở vị thế nào để bước vào đây và đưa ra tối hậu thư cho tôi?"

Anh đặt tập bìa da xuống mặt kính, ngón tay miết nhẹ mép giấy phẳng lì: "Theo điều khoản tiến độ thanh toán của hợp đồng thử nghiệm, sau khi hoàn thành diễn tập thực địa và nghiệm thu ca trực thực tế đầu tiên, Đông Bờ sẽ ký duyệt biên bản nghiệm thu đợt hai và giải ngân đợt tiếp theo — ba mươi phần trăm giá trị hợp đồng, tương đương hai mươi mốt triệu sáu trăm ngàn đồng. Khoản tiền đó, theo đúng lịch trình dòng tiền của phòng kế toán, đáng lẽ sẽ được ký ủy nhiệm chi và chuyển vào tài khoản công ty cô trước mười bảy giờ chiều nay."

Huy dừng lại một nhịp, thong thả gập chiếc bút máy mạ vàng lại, cài cẩn thận vào túi áo sơ mi: "Tuy nhiên, với tư cách là Giám đốc Thương mại phụ trách dự án này, tôi nhận thấy các phát ngôn đơn phương và thái độ bất hợp tác mang tính đối kháng của cô đang tạo ra rủi ro pháp lý và rủi ro thương hiệu đặc biệt nghiêm trọng cho tập đoàn Đông Bờ. Nếu cô đe dọa phát ngôn công khai làm tổn hại đến hình ảnh thương hiệu và cam kết thị trường của chúng tôi, ban pháp chế sẽ kích hoạt quy trình rà soát lại toàn bộ hồ sơ kỹ thuật của Thuỷ Kế từ ngày đầu tiên lắp đặt."

Yến siết chặt quai túi xách, các khớp ngón tay trắng bệch ra vì áp lực: "Anh đang dùng tiền thanh toán để ép tôi phải im lặng và đồng lõa với sự dối trá của anh?"

"Tôi đang bảo vệ lợi ích hợp pháp và tài sản vô hình của doanh nghiệp tôi," Huy đáp, ánh mắt không hề chớp. "Biên bản nghiệm thu đợt hai sẽ bị tạm hoãn ký duyệt. Khoản giải ngân tiếp theo sẽ bị đóng băng vô thời hạn trên hệ thống quản trị ERP của Đông Bờ, cho đến khi ban pháp chế của chúng tôi đánh giá xong mức độ rủi ro từ các phát ngôn kỹ thuật của Thuỷ Kế, và cho đến khi hai bên đạt được một thỏa thuận truyền thông nhất quán bằng văn bản. Cô muốn làm việc theo nguyên tắc chuyên nghiệp thì tôi giải quyết với cô hoàn toàn bằng thủ tục hành chính chuyên nghiệp."

Anh ngả lưng ra sau ghế, nhìn thẳng vào mắt Yến bằng vẻ trịch thượng quen thuộc: "Hợp đồng thử nghiệm này có thể tiếp tục suôn sẻ để chuyển đổi thành một hợp đồng bảo trì dài hạn trị giá hàng trăm triệu cho cả năm tới, hoặc nó có thể kết thúc ngay tại đây với một biên bản vi phạm nghĩa vụ bảo mật thương mại và đơn phương chấm dứt hợp đồng do lỗi của bên cung cấp dịch vụ. Quyết định hoàn toàn nằm ở cô, kỹ sư Yến."

Yến đứng thẳng dậy. Chiếc ghế xoay bọc vải phía sau cô khẽ dịch chuyển, chân ghế miết trên sàn gạch men tạo thành một tiếng rít khô khốc. Cô với tay lấy lại chiếc máy tính bảng, ngón tay tắt màn hình nhưng dòng chữ in hoa màu đỏ rực dường như vẫn còn hằn sâu vào võng mạc.

"Anh có thể đóng băng tài khoản thanh toán và giữ lại số tiền đó, anh Huy," Yến nói, giọng cô không còn chút run rẩy nào, chỉ còn lại sự cứng cỏi lạnh lùng của một kỹ sư đang đối mặt với một phép tính sai không thể dung thứ. "Nhưng anh không thể dùng tiền để mua một cam kết an toàn giả mạo. Thuỷ Kế được lập ra không phải để làm chiếc bình phong tiếp thị rủi ro cho bất kỳ ai."

Cô quay người, dứt khoát bước ra khỏi phòng làm việc.

Khi cánh cửa gỗ cách âm dày bản đóng sập lại sau lưng, luồng hơi nóng hầm hập của buổi trưa Cẩm Lệ lập tức ập vào mặt Yến như một cú tát nghẹn thở. Không khí nồng nặc mùi hăng hắc của nhựa đường bị nung nóng sau mưa và mùi ẩm mốc bốc lên từ những vũng nước đọng quanh chân đế cột đèn cao áp. Dưới sân kho bê tông rộng hàng ngàn mét vuông, tiếng còi lùi xe inh ỏi của những chiếc xe nâng điện hòa lẫn với tiếng quát tháo điều xe của các tài xế xe tải đường dài. Phía xa, con mương hở dẫn nước thải khu công nghiệp vẫn đục ngầu phù sa, rác rưởi và cành cây mục dạt vào hai bên mép kè bê tông, chứng tích trần trụi của đợt nước ngập ban đêm mà bản thông cáo báo chí bóng bẩy kia đã khéo léo gột rửa sạch sẽ.

Yến đi nhanh qua chốt barie của cổng bảo vệ, chiếc ba lô đựng máy tính trĩu nặng trên vai. Cô bước xuống lề đường đầy cát sỏi và đá dăm, rút chiếc điện thoại thông minh từ túi quần ra định gọi cho Thư để báo tình hình. Nhưng ngón tay cô chưa kịp chạm vào danh bạ thì máy đã rung lên từng hồi bần bật, dồn dập và liên tục. Một thông báo email mới xuất hiện từ hộp thư quản trị hệ thống của Thuỷ Kế, kèm theo đó là hàng loạt tin nhắn nhảy liên tục từ cửa sổ Zalo của Đặng Minh Thư.

Yến dừng bước dưới bóng râm còi cọc của một cây bàng ven đường gom, gạt mồ hôi đang rịn ra trên trán để mở tệp tin đính kèm.

Dòng tiêu đề in hoa màu đỏ chót của email khiến tim cô thắt lại: *CÔNG VĂN KHẨN: THÔNG BÁO ĐIỀU CHỈNH BIỂU PHÍ DỊCH VỤ CỔNG VIỄN THÔNG SMS BRANDNAME & VOICE OTP TRONG MÙA CAO ĐIỂM PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI.*

Văn bản được gửi từ đối tác cung cấp hạ tầng viễn thông trung gian — đơn vị nắm giữ cổng SMS Gateway và tổng đài thoại tự động IVR mà Thuỷ Kế tích hợp qua API để phát các bản tin cảnh báo khẩn cấp đến điện thoại của người dùng. Nội dung công văn ngắn gọn nhưng tàn nhẫn: Kể từ 00:00 ngày mai, đơn vị này sẽ áp dụng mức phụ thu mùa bão lũ, tăng ba mươi phần trăm đơn giá trên mỗi tin nhắn SMS Brandname gửi đi và tăng ba mươi phần trăm cước phí cho mỗi phút gọi thoại tương tác tự động. Lý do được giải thích là do lưu lượng viễn thông nghẽn mạng cục bộ tại khu vực duyên hải miền Trung tăng đột biến trong các đợt áp thấp nhiệt đới, buộc các nhà mạng viễn thông lớn phải ưu tiên băng thông cho các đầu số cảnh báo khẩn cấp của Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai tỉnh, dẫn đến chi phí duy trì kênh truyền riêng biệt cho các doanh nghiệp công nghệ bị đội lên gấp bội.

Yến run rẩy mở tiếp bảng điều khiển tài khoản dịch vụ trả trước của Thuỷ Kế trên trình duyệt điện thoại. Con số hiển thị trên góc phải màn hình như một nhát dao cứa thẳng vào thực tại trần trụi: *Số dư khả dụng: 182.000 VNĐ.*

Đêm qua, để duy trì kịch bản cảnh báo ngập cấp hai cho kho Cẩm Lệ theo đúng cam kết thời gian thực, hệ thống máy chủ đã tự động gửi hàng chục tin nhắn SMS xác nhận cho toàn bộ đội phản ứng nhanh gồm tám người của Đông Bờ. Đồng thời, kịch bản gọi thoại tự động IVR đã phải lặp lại ba vòng liên tục — gọi đến máy của quản lý ca Đỗ Thanh Tâm cho đến khi chị bấm phím 1 xác nhận đã thức giấc và tiếp nhận thông tin điều động xe nâng. Chưa dừng lại ở đó, thuật toán cũng đã kích hoạt các bản tin SMS cảnh báo rủi ro tràn bờ cục bộ gửi về mạng lưới cộng tác viên của bà Sương và bốn hộ dân thử nghiệm tại khu vực trũng thấp An Khê. Chỉ trong một đêm mưa gió quần thảo kéo dài bốn tiếng đồng hồ, hạ tầng viễn thông đã ngốn sạch hơn bảy trăm ngàn đồng tiền cước trả trước.

Nếu không có tối thiểu năm triệu đồng nạp thêm vào chiều nay, tài khoản viễn thông sẽ chạm đáy, đồng nghĩa với việc cổng API cảnh báo khẩn cấp sẽ tự động bị khóa chiều gửi đi. Toàn bộ hệ thống còi hú từ xa, tin nhắn cảnh báo sớm và các cuộc gọi đánh thức tự động — linh hồn vận hành của Thuỷ Kế — sẽ lập tức biến thành một đống sắt vụn câm lặng ngay trong trận mưa tiếp theo.

Mà cước phí lại chuẩn bị tăng thêm ba mươi phần trăm. Chi phí vận hành hạ tầng vốn đã ngấp nghé bờ vực sụp đổ sau nhiều tháng tự bỏ tiền túi duy trì, nay chính thức vượt ra khỏi toàn bộ bảng dự toán tài chính mong manh mà cô và Thư từng cặm cụi tính toán trên từng trang giấy tập học sinh.

Yến đứng chết lặng bên lề đường, mặc cho chiếc xe tải mười lăm tấn gầm rú chạy vụt qua, cuốn theo một luồng gió bụi cát xộc thẳng vào mặt cay xè. Cô nuốt khan một ngụm nước bọt đắng ngắt, bấm ứng dụng gọi một chuyến xe ôm công nghệ để quay trở về căn phòng gác xép ở Thanh Khê.

Suốt chặng đường mười cây số dọc theo trục đường Trường Chinh, vượt qua cầu vượt Ngã Ba Huế rồi rẽ về đường Điện Biên Phủ, đầu óc Yến căng như một sợi dây đàn sắp đứt. Bụi đường, khói xe dầu diesel và hơi nóng bốc lên ngùn ngụt từ mặt đường nhựa sau mưa táp liên hồi vào lớp khẩu trang mỏng. Những ngôi nhà ống san sát, những con hẻm ngoằn ngoèo cắt ngang các cống thoát nước ngầm của thành phố trôi qua trước mắt cô như những lát cắt chập chờn. Đà Nẵng mùa này mong manh như một mặt gương nứt rạn; chỉ cần một trận mưa lớn kéo dài qua đỉnh triều cường, lớp vỏ đô thị hào nhoáng sẽ lập tức bị bóc trần bởi những dòng nước ngập đen ngòm.

Khi Yến đẩy cánh cửa gỗ ọp ẹp ở tầng trệt bước lên cầu thang hẹp dẫn lên căn gác xép, tiếng máy hàn điện từ tiệm sửa đồ điện gia dụng bên dưới vẫn rền rĩ dội qua lớp sàn ván ép, làm mặt sàn rung lên bần bật theo từng nhịp nối dây đồng.

Trong căn phòng chật chội chưa đầy mười lăm mét vuông nồng mùi ẩm mốc và mùi nhựa thông hàn mạch, Đặng Minh Thư đang ngồi ôm đầu trước chiếc bàn làm việc ghép từ hai tấm gỗ ép. Trên bàn, chiếc máy tính xách tay của Thư đang mở sẵn bảng tính dòng tiền Excel, chi chít những ô số bôi màu đỏ báo động nhấp nháy liên hồi.

Nghe tiếng bước chân nặng nề của Yến, Thư ngẩng phắt dậy. Đôi mắt cô đỏ hoe, quầng thâm sâu hoắm vì thiếu ngủ và áp lực tài chính đè nặng suốt nhiều tuần lễ:

"Yến! Cậu về rồi à? Bên Đông Bờ thế nào rồi? Anh Huy đã chịu ký duyệt biên bản nghiệm thu đợt hai chưa? Khoản tiền hai mươi mốt triệu sáu có kịp về tài khoản công ty trước bốn giờ chiều nay không?"

Yến chậm rãi tháo chiếc ba lô nặng trĩu, đặt nhẹ xuống góc chiếc giường gấp bọc chiếu cói. Cô kéo chiếc ghế nhựa màu xanh trầy xước, ngồi xuống đối diện với Thư:

"Huy không ký. Anh ta tạm đình chỉ quy trình giải ngân đợt hai và ra lệnh đóng băng toàn bộ khoản thanh toán trên hệ thống."

"Cái gì?!" Thư thốt lên, giọng cô lạc hẳn đi, vỡ vụn giữa tiếng máy hàn rền rĩ bên dưới sàn. Cô đứng bật dậy, hai bàn tay đập mạnh xuống mặt bàn khiến chiếc cốc sứ đựng bút cắm đầy tua-vít và kìm cắt chân linh kiện nảy lên bần bật. "Tại sao lại không ký? Đêm qua hàng hóa của họ an toàn tuyệt đối, ba mươi tỷ tiền linh kiện viễn thông không dính một giọt nước, chị Tâm đã ký biên bản xác nhận ca trực không xảy ra bất kỳ sai sót kỹ thuật nào rồi cơ mà!"

"Vì bài báo truyền thông sáng nay," Yến đáp, thanh âm mệt mỏi nhưng bình thản đến lạ lùng. "Tớ đã vào tận phòng làm việc yêu cầu họ phải đính chính phạm vi cảnh báo và dỡ bỏ ngay cam kết bảo đảm an toàn một trăm phần trăm. Huy từ chối thẳng thừng. Anh ta bảo đó là nghiệp vụ tiếp thị rủi ro bình thường của doanh nghiệp, và đe dọa nếu tớ làm lớn chuyện, Đông Bờ sẽ kích hoạt điều khoản rủi ro pháp lý để đóng băng hợp đồng vĩnh viễn."

Thư sụp xuống ghế, hai bàn tay ôm chặt lấy mặt, bờ vai gầy guộc run lên bần bật theo từng nhịp thở dồn dập: "Trời đất ơi... Yến ơi là Yến... Cậu có biết chúng ta đang đứng ở bờ vực nào không? Cậu đã đọc cái công văn khẩn của bên cổng SMS gửi lúc mười một giờ trưa chưa?"

"Tớ đọc rồi. Họ tăng cước thêm ba mươi phần trăm từ nửa đêm nay."

"Tăng ba mươi phần trăm!" Thư ngẩng đầu lên, nước mắt lưng tròng, giọng nghẹn ngào vì uất ức và hoảng loạn tột độ. "Tài khoản viễn thông của chúng ta hiện tại chỉ còn đúng một trăm tám mươi hai ngàn đồng! Cậu có hiểu con số một trăm tám mươi hai ngàn nghĩa là gì không? Nghĩa là chỉ cần ba cuộc gọi IVR nữa là hệ thống sẽ tự động ngắt kết nối API! Nếu không nạp tối thiểu năm triệu đồng trước năm giờ chiều nay, cổng tin nhắn sẽ chết ngắc. Sang tuần tới, tiền thuê máy chủ đám mây AWS sẽ đến hạn trừ tự động mười sáu triệu tám trăm ngàn. Tiền cọc đợt hai cho năm mươi bộ vỏ cảm biến nhôm đúc ở xưởng cơ khí của anh Nam vẫn còn nợ một nửa, người ta đang dọa giữ hàng không bàn giao. Nếu Đông Bờ không giải ngân khoản hai mươi mốt triệu sáu của đợt này, chúng ta chỉ còn đủ tiền duy trì máy chủ được chưa đầy hai tuần nữa! Hai tuần nữa thôi là Thuỷ Kế chính thức phá sản, cậu có hiểu không Yến?!"

Thư đưa tay vuốt mạnh mớ tóc ngắn rối bù, ánh mắt cô chuyển từ tuyệt vọng sang một vẻ quyết liệt, sốt ruột và liều lĩnh đến cùng cực. Cô với tay giật lấy tập danh sách khảo sát hộ kinh doanh tại cụm dân cư An Khê để trên giá sách con nhộng, lật mạnh từng trang giấy kẹp bấm lỗ rồi đập mạnh xuống trước mặt Yến.

"Yến, chúng ta không thể tiếp tục bấu víu vào một mình Đông Bờ được nữa," Thư nói nhanh, hơi thở dồn dập, ngón tay run rẩy chỉ vào các dòng kẻ chi chít tên người và số điện thoại. "Tớ đã ngồi tính toán lại toàn bộ dòng tiền suốt cả buổi sáng nay. Đêm qua, nhờ tin nhắn cảnh báo sớm của hệ thống chúng ta mà bà Lành, chú Ba và bà Bảy đã kịp thời kê cao toàn bộ bao tải đường, săm lốp và tủ đông trước khi nước từ kênh Phú Lộc tràn vào ngõ hai mươi phân. Họ đã tận mắt chứng kiến hệ thống hoạt động chính xác đến từng phút. Họ đã thấy giá trị cứu mạng của Thuỷ Kế bằng xương bằng thịt!"

Yến cau mày, ánh mắt cô chùng xuống đầy cảnh giác: "Cậu định làm gì với danh sách đó?"

"Chúng ta phải bắt đầu thu phí người dùng!" Thư chồm người tới qua mép bàn, ngón tay gõ liên hồi lên những cái tên tiểu thương quen thuộc. "Không thể để họ tiếp tục dùng miễn phí mãi được! Khu vực ngõ trũng An Khê có ít nhất ba mươi cơ sở kinh doanh nhỏ, từ tiệm tạp hóa, quán bún, xưởng may gia công cho đến các tiệm sửa xe máy ven đường. Nếu chúng ta phát hành gói dịch vụ cảnh báo ngập qua tin nhắn SMS cá nhân hóa — chỉ cần thu mỗi hộ từ một trăm năm mươi đến hai trăm ngàn một tháng. Ba mươi hộ là chúng ta có từ bốn triệu rưỡi đến sáu triệu đồng tiền mặt đều đặn mỗi tháng! Khoản tiền đó thừa đủ để bù đắp vào phần chi phí viễn thông đang bị đội giá, đủ để nuôi sống cổng SMS vượt qua mùa mưa này mà không cần phải hạ mình quỳ gối van xin thằng cha Lương Đức Huy giải ngân từng đồng bạc lẻ!"

Thư nhìn Yến bằng ánh mắt khẩn thiết, bàn tay cô nắm chặt lấy cổ tay Yến, giọng nói nghẹn lại như một lời van nài tuyệt vọng: "Chiều nay tớ sẽ tự mình chạy xe xuống An Khê. Tớ sẽ gặp bà Lành trước, nhờ bà ấy nói giúp một tiếng để vận động các chủ tiệm khác trong hẻm. Bà Lành quý mẹ cậu như chị em ruột, lại vừa nhờ tin nhắn của chúng ta mà cứu được cả tấn đường cát đêm qua, bà ấy chắc chắn sẽ đồng ý đóng tiền và đứng ra thuyết phục những người khác đóng theo. Yến à, đây là con đường sống duy nhất của chúng ta lúc này. Làm ơn đi, thực tế một chút đi cậu!"

"Không được."

Hai từ thốt ra từ miệng Yến dứt khoát, nặng nề và lạnh ngắt như một tảng đá rơi xuống đáy giếng sâu.

Thư sững sờ. Đôi mắt mở to trừng trừng nhìn bạn mình, bàn tay đang nắm lấy cổ tay Yến từ từ buông lỏng ra: "Cậu... cậu vừa nói cái gì? Cậu bảo không được?"

"Tớ nói là tuyệt đối không được thu bất kỳ một đồng nào của bà con ở An Khê vào lúc này," Yến nhìn thẳng vào đôi mắt đỏ ngầu của Thư, không hề né tránh hay chớp mắt. "Cậu hãy bình tĩnh ngồi xuống, gạt cái bảng tính dòng tiền ấy sang một bên, rồi nhìn lại thực tế kỹ thuật xem chúng ta đang thật sự có cái gì trong tay ở An Khê?"

"Chúng ta có một hệ thống cảnh báo vừa cứu hàng của họ đêm qua!" Thư hét lên, sự kiềm chế cuối cùng hoàn toàn vỡ vụn, tiếng thét của cô át cả tiếng máy hàn bên dưới sàn gác.

"Đêm qua chỉ là một sự may mắn cục bộ khi triều cường dâng từ từ theo dòng kênh Phú Lộc!" Yến đứng bật dậy, giọng cô đanh lại, từng lập luận kỹ thuật được bóc tách ra một cách trần trụi và tàn nhẫn. "Cậu quên trận mưa dông đầu mùa cách đây ba tuần rồi sao? Cậu quên cái tin nhắn báo động đỏ giả do cảm biến bị sóng nước dội ngược đã làm bà Lành hoảng loạn, tốn nửa triệu bạc đi thuê bốn người thợ bốc vác giữa đêm, để rồi trong lúc cuống cuồng họ làm rách toang hai bao đường và làm móp bể cả thùng sữa đặc của người ta rồi à? Sau sự cố đó, chú Tám chủ tiệm sửa điện đầu dốc đã rút phích cắm, không cho chúng ta cắm nhờ nguồn điện nữa, chú ấy rút khỏi mạng lưới cộng tác viên. Chúng ta đã mất hoàn toàn trạm quan sát mốc cao độ chốt chặn ở vị trí hiểm yếu nhất cuối con dốc!"

Yến quay người, chỉ thẳng ngón tay lên tấm bản đồ trắc dọc hẻm An Khê vẽ tay được dán chằng chịt băng dính trên vách ván ép: "Cậu nhìn vào đây đi! Vi địa hình hẻm An Khê phân hóa cực đoan đến mức nào cậu là người làm bản đồ cậu phải hiểu rõ nhất! Tiệm giặt ủi Bình Minh có cốt nền nhà thấp hơn mặt đường mười phân nhưng họ kiên quyết từ chối không cho chúng ta đặt thước đo cao độ, cả khu vực đó hiện tại đang là một vùng mù dữ liệu hoàn toàn. Đoạn cống hộp bê tông cốt thép dọc đường Điện Biên Phủ vừa bị đơn vị thi công thoát nước đô thị nắn dòng tuần trước mà chúng ta chưa hề có bản vẽ hoàn công số hóa trong tay! Lớp bùn cát và rác thải bồi lắng sau trận mưa đêm qua đang làm sai lệch nghiêm trọng các thông số đo đạc lưu lượng nước ngầm tại miệng cống An Khê, sáng nay tớ còn chưa kịp xuống lội cống để nạo vét và hiệu chuẩn lại độ nhạy của cảm biến! Thuỷ Kế ở thời điểm hiện tại chỉ là một nguyên mẫu thử nghiệm chắp vá, tỷ lệ sai số còn chưa được kiểm định qua đủ mười trận mưa ngập thực tế. Cậu lấy tư cách gì, lấy cơ sở khoa học nào để đóng gói nó thành một dịch vụ thương mại rồi đi thu tiền của những người nghèo đó?"

"Nhưng người ta sẵn sàng trả tiền để được an toàn!" Thư gào lên trong tiếng nấc, nước mắt trào ra giàn giụa trên đôi gò má gầy guộc. "Họ thà bỏ ra hai trăm ngàn mỗi tháng còn hơn là phải chịu cảnh mất trắng hàng chục triệu tiền vốn liếng mỗi khi nước ngập tràn vào nhà mà không kịp trở tay!"

"Họ không hề mua sự an toàn, Thư à! Họ đang bỏ tiền ra mua một lời hứa viển vông mà năng lực kỹ thuật của chúng ta chưa đủ sức để bảo đảm!" Yến đập mạnh bàn tay lên tập hồ sơ khảo sát, lồng ngực cô phập phồng dữ dội dưới lớp áo sơ mi bạc màu. "Cậu có hiểu sự khác biệt bản chất giữa Tập đoàn Đông Bờ và những tiểu thương nghèo ở An Khê là gì không? Đông Bờ có đoàn xe tải mười lăm tấn, có hệ thống xe nâng tự động, có dãy kệ hàng cao ba tầng kiên cố và có một quỹ dự phòng rủi ro bảo hiểm hàng trăm tỷ đồng chống lưng. Nếu thuật toán của chúng ta gặp sự cố, nếu hệ thống gửi tin nhắn cảnh báo trễ mười lăm phút, họ có thể bị ướt một vài kiện hàng, họ mất tiền nhưng bộ máy của họ không bao giờ phá sản. Còn những người dân ở An Khê — bà Lành bán từng gói mì tôm gom góp từng đồng tiền lẻ, chú Ba ngồi còng lưng vá từng cái săm xe máy dưới mưa, bà Bảy thức từ bốn giờ sáng nấu từng đĩa cơm bình dân nuôi con ăn học — toàn bộ gia tài, toàn bộ miếng cơm manh áo của cả gia đình họ nằm sát sạt trên mặt đất, chỉ được kê tạm bợ trên những tấm ván gỗ cao chưa đầy ba mươi phân!"

Ánh mắt Yến rực lên một nỗi đau đớn cùng cực pha lẫn sự cương quyết không thể lay chuyển: "Nếu cậu cầm hai trăm ngàn của họ, cậu đã biến một mối quan hệ hỗ trợ thử nghiệm cộng đồng thành một bản hợp đồng thương mại có ràng buộc trách nhiệm. Khi họ đã trả tiền, họ sẽ đặt trọn niềm tin mù quáng vào chiếc điện thoại. Họ sẽ yên tâm đi ngủ thay vì thức trắng đêm ngồi canh mực nước ngoài ngõ. Và rồi nếu đêm mai, một túi nilon trôi dạt làm kẹt màng rung cảm biến siêu âm của anh Nam, hoặc dòng chảy ngầm bị rác nghẽn khiến hệ thống bỏ sót một trận ngập cục bộ dâng nhanh chỉ trong vòng hai mươi phút, toàn bộ hàng hóa, toàn bộ nồi niêu, tủ lạnh của họ sẽ chìm nghỉm trong dòng nước cống hôi thối! Lúc đó ai sẽ đền cho họ? Thuỷ Kế có tiền trong tài khoản để đền cho họ không? Hay lúc đó cậu lại chìa cái điều khoản miễn trừ trách nhiệm in chữ li ti ở chân hợp đồng ra để trốn tránh lương tâm của mình?"

Yến nghẹn ngào, hai bàn tay nắm chặt mép bàn gỗ ép đến mức các đường gân nổi cộm lên: "Tớ từ bỏ Sài Gòn, tớ quay về Đà Nẵng lập ra Thuỷ Kế không phải để đi kiếm sống bằng cách lừa gạt những người cùng khổ nhất trong thành phố này. Chúng ta không thể đem một công cụ đo lường chưa hoàn thiện dữ liệu, đầy rẫy điểm mù kỹ thuật đi bán quyền lợi cho những con người vốn đã dễ bị tổn thương nhất trước thiên tai. Tớ thà nhìn thấy cái công ty này chết vì cạn kiệt tiền mặt, chứ tuyệt đối không bao giờ cho phép biến sự an toàn của bà con thành một món hàng hóa bị thổi phồng giá trị để trục lợi!"

Căn phòng gác xép rơi vào một khoảng im lặng chết chóc.

Bên dưới sàn gỗ, tiếng máy hàn điện đã tắt ngấm từ lúc nào, chỉ còn lại tiếng quạt trần cũ kỹ kêu lách cách đều đặn trên trần nhà và tiếng còi xe inh ỏi vọng lên từ mặt đường Điện Biên Phủ xa xăm. Thư ngồi gục đầu xuống hai cánh tay khoanh trên mặt bàn, bờ vai cô run rẩy theo từng tiếng nấc nghẹn ngào cố nén lại. Những ô số màu đỏ rực trên bảng tính Excel vẫn sáng lóa trên màn hình máy tính, vô tình, lạnh lùng và tàn nhẫn như một chiếc đồng hồ đếm ngược từng giờ sinh tồn cuối cùng của một giấc mơ công nghệ.

"Vậy... vậy thì giờ chúng ta phải tính sao đây?" Giọng Thư vỡ vụn qua những kẽ ngón tay đẫm nước mắt, âm thanh nghẹn đặc sự bế tắc cùng cực. "Không thu phí An Khê, thì tiền viễn thông nạp chiều nay lấy đâu ra? Rồi khoản giải ngân của Đông Bờ... cậu định buông xuôi thật sao? Cậu định trơ mắt nhìn công ty này đóng cửa, nhìn toàn bộ công sức của chúng ta đổ xuống sông xuống bể thật sao Yến?"

Yến đứng bất động giữa căn phòng chật chội. Lời nói của Thư như những nhát búa nện thẳng vào tâm can cô, buốt nhói từng thớ thịt. Tài khoản cá nhân của cô sau đợt bồi hoàn tiền hàng cho bà Lành và chi trả các hóa đơn gia công mạch in đợt trước nay chỉ còn vỏn vẹn chưa đầy ba triệu đồng — một con số quá nhỏ nhoi, không đủ để chi trả tiền duy trì máy chủ cho tuần tới chứ đừng nói đến việc duy trì hệ thống cảnh báo qua hết mùa mưa bão năm nay. Áp lực sinh tồn tài chính đang siết nghẹt lấy cuống họng cô từng giây, từng phút.

Đúng lúc đó, chiếc máy tính bảng đặt ngửa trên bàn làm việc khẽ rung lên một hồi ngắn. Màn hình tối đen bỗng bừng sáng khi một thông báo email khẩn cấp xuất hiện từ hệ thống thư điện tử nội bộ của Tập đoàn Đông Bờ.

Người gửi: Lương Đức Huy. Thời gian: 13:42.

Yến bước lại gần chiếc bàn, ngón tay cô lướt nhẹ qua mặt kính để mở toàn văn nội dung thư.

Không có bất kỳ lời chào hỏi xã giao nào. Bản thông báo chính thức từ phòng thương mại được soạn thảo ngắn gọn, đanh thép, kèm theo văn bản tạm đình chỉ quy trình giải ngân đợt hai có chữ ký điện tử của Huy.

Dòng kết luận cuối cùng của bức thư hiện lên sắc lạnh như một bản án không thể thương lượng:

*Tập đoàn Đông Bờ bảo lưu toàn bộ quyền thương mại và truyền thông đối với kết quả vận hành của dự án. Nhắc lại để quý đối tác cân nhắc lập trường trước mười bảy giờ chiều nay: Hoặc là cô để bộ phận truyền thông của tôi làm việc, hoặc là hợp đồng này sẽ dừng lại đúng ở mức nghiệm thu giai đoạn một.*

Tuyệt nhiên không có bất kỳ lời chào hỏi xã giao nào. Bản thông báo chính thức từ phòng thương mại được soạn thảo ngắn gọn, đanh thép, kèm theo văn bản tạm đình chỉ quy trình giải ngân đợt hai có chữ ký điện tử của Huy. Màn hình hắt lên mắt Yến từng nét chữ buốt lạnh.

Dòng kết luận cuối cùng của bức thư hiện lên sắc lạnh như một bản án không thể thương lượng:

*Tập đoàn Đông Bờ bảo lưu toàn bộ quyền thương mại và truyền thông đối với kết quả vận hành của dự án. Nhắc lại để quý đối tác cân nhắc lập trường trước mười bảy giờ chiều nay: Hoặc là cô để bộ phận truyền thông của tôi làm việc, hoặc là hợp đồng này sẽ dừng lại đúng ở mức nghiệm thu giai đoạn một.*