Sự Cố Bản Thảo

Sáng sớm thứ Hai, mùi ẩm mốc xộc thẳng vào mũi khi Miên và Tít mở toang cánh cửa gỗ lim nặng nề của gian phòng câu lạc bộ. Cả hai sững sờ chôn chân ngay ngưỡng cửa, bàng hoàng nhìn vũng nước mưa lênh láng dưới bậu cửa sổ sau trận dông lốc kinh hoàng đêm qua.

Gió bão đầu hạ đã giật tung chiếc chốt cài hoen gỉ của khung cửa lá sách cũ kỹ từ lúc nào chẳng rõ. Cánh cửa gỗ ngả màu ve vàng cổ kính va đập bần bật vào mảng tường vôi tróc lở, để mặc từng đợt mưa xối xả quất thẳng vào gian phòng vốn được nhà trường ưu ái trích ra từ một góc phòng truyền thống của trường THPT Trần Văn Lan. Trên bậu cửa xi măng nứt nẻ rêu phong, nước mưa đọng lại thành những con lạch nhỏ, tràn trề qua mép gờ gạch rồi rỏ tong tòng xuống nền gạch bông hoa chanh từ thời Pháp thuộc. Gió thốc qua khe hở mang theo hơi ẩm lạnh buốt của đất phù sa sông Đào, nhưng điều khiến lồng ngực Miên thắt nghẹt, khiến hơi thở cô nghẽn lại nơi cuống họng chính là mặt bàn gỗ ghép dài sực mùi gỗ mục đặt ngay giữa phòng.

Tấm bìa carton khổ lớn một mét hai nhân hai mét tư — thành quả ròng rã suốt bốn tháng trời, mười sáu tuần lễ thức trắng của cả tổ năm người — đang nằm sõng soài giữa một vũng nước mưa loang lổ.

Nước mưa tạt ướt đẫm mảng giấy carton khổ lớn của tờ báo tường đang dang dở, làm nhòe nhoẹt khung bố cục chính, hỏng rách các mảng hình vẽ thủ công và một phần bài viết của cả lớp. Những mảng màu nước mà Khánh Na tỉ mẩn pha trộn, vẽ nên rặng phượng vĩ rực rỡ và dãy hành lang tầng ba ngập tràn ánh nắng, giờ đây đã tan rữa thành những vệt bùn màu nhờ nhờ, nham nhở loang khắp mặt giấy ẩm mục. Lớp keo sữa dán các khung viền họa tiết hoa văn dây leo thủ công bị nước ngâm bung ra, quăn queo như da rắn lột. Tệ hại hơn cả, những trang giấy thiếp viết tay nắn nót ghi lại bài phỏng vấn các thầy cô hưu trí, bài phóng sự thể thao về trận chung kết bóng đá hội trại, cùng những dòng cảm nghĩ vụng về mà chân thành của từng bạn học trong lớp 12 Văn đều bị nước mưa ngấm sâu. Mực bút máy Pelikan màu tím mực học trò rã ra, loang thành từng đám mây xám xịt vô hồn, nuốt chửng những nét chữ nghiêng nghiêng mà Miên đã thức bao đêm nắn nót gọt giũa.

Cả một công trình được đan dệt bằng sự kiên nhẫn, mồ hôi và những giấc ngủ chập chờn giữa kỳ thi thử giờ đây chẳng khác nào một bãi phế tích trôi dạt sau trận lũ quét.

— Trời đất ơi… tan tành hết rồi! — Giọng Tít vỡ vụn ra giữa gian phòng sực mùi ẩm ướt.

Chiếc cặp sách nặng trĩu trên tay lớp trưởng tuột khỏi ngón tay, rơi bịch xuống nền gạch men sũng nước, làm nước bắn tung tóe lên ống quần đồng phục màu xanh tím than. Tít hoảng loạn ôm đầu vì thời hạn nộp sản phẩm cho Đoàn trường chỉ còn đúng bốn mươi tám tiếng giữa lịch thi thử đợt cuối dồn dập; Bảo và Na cuống cuồng tìm máy sấy và giấy thấm cứu vãn phần bài còn lại.

— Bốn mươi tám tiếng nữa thôi đấy! Các cậu có hiểu bốn mươi tám tiếng nghĩa là gì không? — Tít túm chặt lấy mớ tóc bù xù, hai mắt đỏ hoe vì mất ngủ xen lẫn kinh hoàng tột độ. Cậu lảo đảo đi đi lại lại như một kẻ mộng du giữa căn phòng ngập ngụa lá cây khô và rác rưởi do gió lốc cuốn vào qua khung cửa gãy. — Chiều thứ Tư là Đoàn trường niêm phong tất cả sản phẩm của các khối lớp để Ban Giám khảo chấm điểm thi đua đợt cuối cùng rồi! Đã thế, sáng mai là thi thử môn Văn với Toán, chiều thi Tiếng Anh, nguyên ngày thứ Tư dồn cục Sử với Địa… Thời gian đâu ra? Lấy đâu ra thời gian mà làm lại từ đầu hả trời?

Tiếng bước chân gấp gáp ngoài hành lang rầm rập chạy vào. Quốc Bảo, một tay chống đầu gối vẫn còn quấn băng thun sau đợt chấn thương dây chằng ở giải bóng đá hội trại trường, tay kia cắp theo mấy cuộn giấy báo cũ cùng một chiếc khăn bông dày sụ. Khánh Na lao vào ngay sát sau lưng Bảo, gương mặt thanh tú trắng bệch không còn một giọt máu, chiếc cặp da vứt vội lên thành chiếc ghế gỗ tựa.

— Đừng chạm tay vào mảng chữ! Đừng nhấc lên vội kẻo giấy mủn rách đôi đấy! — Na hét lên, thanh âm sắc nhọn run rẩy vì hoảng hốt. Cô lao bổ tới bên bàn làm việc, hai đầu gối quỳ hẳn xuống sàn gạch lạnh buốt mà không hề bận tâm chiếc váy đồng phục bị vấy bẩn. Cô rút trong túi xách ra hàng xấp khăn giấy lụa thấm dầu và bông gòn y tế, cẩn thận chấm nhẹ lên bề mặt những bức ảnh chân dung chưa bị ướt hoàn toàn. — Bảo ơi, máy sấy! Máy sấy phòng y tế mượn được chưa? Cắm điện mau lên!

— Đây, đây! Tao chạy sang phòng cô y tế nài nỉ mãi mới mượn được chiếc máy sấy tóc cũ rích này đây! — Bảo thở dốc, lồng ngực phập phồng sau một quãng chạy thục mạng qua hai dãy hành lang dài. Cậu luống cuống cắm phích điện vào ổ cắm ba chấu han gỉ trên tường rồi gạt công tắc lên nấc lớn nhất.

Tiếng mô tơ máy sấy gầm rú rè rè phá vỡ không gian nặng nề u uất. Luồng hơi nóng phả mạnh vào mặt giấy bìa ướt sũng, bốc lên mùi ngai ngái nồng nặc của bìa carton ẩm mốc và mùi phẩm màu rữa nát. Nhưng mọi nỗ lực tuyệt vọng dường như chỉ làm cho thảm họa thêm phần tồi tệ. Lớp giấy carton ngấm đẫm nước mưa khi gặp nhiệt độ cao đột ngột bắt đầu co rút thảm hại, bề mặt vênh váo, rộp lên từng mảng lớn sần sùi như chiếc bánh đa nướng hỏng trên than hồng. Chữ viết tay của Miên và những dòng danh ngôn triết lý mà Tít dày công sưu tầm không những không khô ráo lại mà còn bị luồng gió nóng thổi bết dính vào nhau, tạo thành những vệt ố màu xám xịt nham nhở, không tài nào đọc nổi. Tấm ảnh thủ môn Kiên “gầy” đứng lặng bên khung thành sân bóng — bức ảnh tư liệu đắt giá nhất mà Na phải mất ba tuần phục kích dưới nắng trưa mới chớp được khoảnh khắc xuất thần — đã bị dính chặt vào cốt bìa carton; khi Na dùng móng tay run rẩy cố gỡ ra, lớp tráng ảnh bóng loáng kêu “xoẹt” một tiếng xé lòng, rách toạc làm đôi.

— Vô ích thôi… — Na buông thõng hai cánh tay, những ngón tay thon dài dính đầy phẩm màu xanh đỏ lem nhem buông xuôi bên sườn. Đôi mắt hoa khôi lớp Văn mọng nước, viền mi cay xè, từng giọt nước mắt lăn dài qua gò má tái nhợt. — Giấy đã mủn mục ra thế này thì làm sao dán đè lên được nữa? Toàn bộ bài phỏng vấn chú Tám bảo vệ, bài viết về người quét rác sân trường, cả những lời nhắn gửi viết tay của bốn mươi đứa trong lớp… mất trắng hết rồi.

Tít trượt dài lưng xuống cánh cửa gỗ, ngồi bệt trên sàn nhà ướt át, hai tay ôm ghì lấy đầu gối, vùi mặt vào bóng tối:

— Lỗi tại tao… Chiều thứ Bảy tao là đứa ra về sau cùng để kiểm tra công tắc điện. Tao chỉ kéo hờ cánh cửa sổ mà không gài chốt sắt… Tao giết cả lớp rồi… Điểm thi thử khối C đợt này tao còn chưa gỡ lại nổi, áp lực gia đình đè nặng từng ngày, giờ tờ báo tường cuối cấp kỷ niệm ba năm học cũng bị tao phá nát vụn…

— Mày đừng nói gở nữa Tít! Không ai trách mày cả, tối qua dông lốc cấp bảy cấp tám quét qua toàn thành phố Nam Định, mái tôn nhà xe trường mình còn bị bốc bay mất một góc cơ mà! — Bảo khập khiễng bước lại, vỗ thật mạnh lên bờ vai đang run bần bật của bạn thân. Nhưng chính khóe mắt của cậu bạn mê bóng đá cũng đã đỏ hoe, giọng khản đặc cố che giấu sự bất lực đang dâng lên nghẹn ứ.

Miên đứng chôn chân bên mép bàn. Trái tim cô như bị một bàn tay vô hình bóp nghẹt đến mức không thể thở nổi. Mười sáu tuần lễ. Mười sáu tuần lễ của một học kỳ cuối cùng đầy giông bão, cả nhóm năm người cùng nhau nếm trải biết bao nhiêu hờn giận, hiểu lầm, bao nhiêu buổi trưa nhịn đói ngồi gọt từng mẩu bút chì màu, cãi cọ nhau từng khoảng cách lề ba phân hay bốn phân. Đó không đơn thuần chỉ là một tờ báo tường mang đi dự thi để tranh đoạt mấy giải thưởng phong trào vô thưởng vô phạt cho lớp 12 Văn. Đó là nơi cất giấu những vết thương chưa lành của tuổi mới lớn, những ước mơ vụng dại của những đứa trẻ sắp phải rời xa mái trường, là nơi một kẻ rụt rè sợ đám đông như cô học cách cất lên tiếng nói, là nơi Bảo tìm thấy giá trị của một kẻ phải ngồi ghế dự bị, là nơi Na dũng cảm bảo vệ giấc mơ thi vào trường mỹ thuật trước sự ngăn cấm của gia đình… Giờ đây, tất cả chỉ còn là một đống giấy vụn nhão nhoẹt, ẩm ướt dưới ánh ban mai nhạt nhòa của một ngày bão tan.

Nước mắt Miên chực trào ra nơi khóe mi. Cô cắn chặt môi dưới đến bật máu để ngăn không cho tiếng nấc nghẹn ngào bật thốt lên giữa căn phòng tang thương.

Đúng lúc ấy, cánh cửa phòng khẽ lay động trên những bản lề rỉ sét.

Một bóng người cao ráo, ngược nắng bước vào. Trịnh Đông Quân mang theo chiếc ba lô vải dù màu đen sờn mép khoác hờ một bên vai, trên vầng trán rộng còn vương vài giọt mồ hôi li ti vì vừa đạp chiếc xe phượng hoàng cũ kỹ từ phố Hàng Đồng tới trường. Bộ đồng phục sơ mi trắng của cậu tinh tươm thẳng nếp, phẳng phiu như chính tính cách ngăn nắp, lạnh lùng vốn có của cậu.

Quân dừng lại trước cửa, đưa mắt lướt qua bãi chiến trường ngổn ngang: vũng nước đọng lênh láng trên sàn, chiếc máy sấy tóc đang bốc khói khét lẹt trên tay Bảo, Na ngồi thẫn thờ bên đống khăn giấy ướt sũng nham nhở phẩm màu, Tít đang ôm đầu gục khóc nức nở nơi góc tường, và Miên — đang đứng trơ trọi bên mép bàn với đôi vai gầy khẽ run lên từng chặp nén đau.

Cậu không hề thốt ra một lời than vãn não nề, cũng chẳng để lộ bất kỳ tia hốt hoảng nào trên gương mặt cương nghị. Cậu bước thẳng tới bên khung cửa sổ, vươn cánh tay dài đẩy mạnh then cài rỉ sét vào đúng khớp ngàm trên khung gỗ, rồi cúi người lấy chiếc giẻ lau khô ở góc phòng chặn ngang bậu cửa để ngăn dòng nước còn đang rỉ rả tràn vào.

— Đứng cả dậy đi. — Giọng Quân vang lên, đều đều, trầm tĩnh đến kỳ lạ giữa bầu không khí tang thương bao trùm. — Nước ngấm vào chân gập của bàn gỗ lâu sẽ làm mục sàn gạch đấy.

— Cậu… cậu còn tâm trí đâu mà lo mục sàn nữa hả Quân? — Tít ngẩng khuôn mặt nhòe nhoẹt nước mắt lên, uất nghẹn hét lớn. — Báo tường hỏng hết rồi! Tan tành sạch sẽ rồi! Bốn mươi tám tiếng nữa nộp bài rồi, cậu có hiểu không? Bốn mươi tám tiếng nữa thôi!

Giữa lúc cả nhóm gần như tuyệt vọng, Quân bình thản rút chiếc máy tính xách tay cũ từ ba lô, bật màn hình hiển thị toàn bộ thư mục số hóa chứa đầy đủ bản scan, số liệu, bài phỏng vấn và sơ đồ đồ họa được sao lưu tỉ mỉ theo từng ngày.

Cậu đặt chiếc ba lô lên chiếc ghế gỗ khô ráo duy nhất trong phòng, kéo khóa lấy ra chiếc máy tính IBM ThinkPad màu đen tuyền vuông vức — cỗ máy nặng nề có một vết xước sâu nơi nắp lưng mà Quân vẫn thường dùng để chạy các thuật toán lập trình Pascal và quản lý bảng tiến độ Gantt cho cả nhóm. Quân cắm dây nguồn vào ổ điện, bấm nút khởi động hình tròn nhỏ. Tiếng quạt tản nhiệt bên trong thân máy rít lên nhè nhẹ, rồi màn hình LCD sáng bừng lên giữa gian phòng u tối mờ mịt hơi sương.

Những ngón tay thon dài của Quân lướt thoăn thoắt trên bàn phím lách cách với sự thuần thục tuyệt đối. Vài giây sau, một cây thư mục đồ sộ hiện ra trên màn hình nền màu xám đậm.

Thư mục gốc mang tên: `BAO_TUONG_12VAN_KY_UC`.

Bên trong là hàng chục thư mục con được sắp xếp theo cấu trúc ma trận logic đến mức kinh ngạc, phân chia rành mạch theo từng phân kỳ Alpha, Beta, Gamma, và chi tiết tới từng ngày trong suốt mười sáu tuần qua:

`01_BAN_SCAN_BAN_THAO_VIET_TAY` `02_DU_LIEU_SO_LIEU_THE_THAO` `03_ANH_CHIEU_SANG_CHAN_DUNG_NA` `04_HO_SO_PHONG_VAN_NHAN_SU` `05_VECTOR_HOA_VAN_MA_KET` `06_LOG_TIEN_DO_CAP_NHAT_HANG_NGAY`

— Nhìn này. — Quân xoay nhẹ màn hình máy tính về phía cả nhóm, giọng nói vẫn giữ được độ phẳng lặng như mặt nước hồ Vị Xuyên lúc không gợn sóng, nhưng từng âm tiết phát ra lại chắc nịch như đinh đóng vào cột gỗ lim. — Tớ đã lường trước việc giấy bìa carton và màu vẽ thủ công rất dễ gặp rủi ro thời tiết vào mùa mưa bão Nam Định. Từ ngày đầu tiên nhóm bắt đầu viết bài và phác thảo, mỗi khi các cậu hoàn thành xong một trang viết tay hay một bức ảnh chụp, tớ đều mang ra tiệm photocopy ngoài cổng trường số hóa lại toàn bộ bằng máy quét quang học phân giải cao sáu trăm DPI.

Miên nín thở, bước lại gần bàn máy tính. Trên màn hình máy tính lúc này, bức ảnh scan bản thảo bài tản văn khai mở *“Những điều bình thường bị lãng quên”* của cô hiện lên rõ nét tới từng thớ sợi của trang giấy thiếp, từng nét móc thanh mảnh, từng dấu chấm phẩy mực tím nguyên vẹn, không suy suyển lấy một ly. Tiếp theo đó là bài viết về thủ môn Kiên “gầy” của Bảo, được gõ lại cẩn thận thành file văn bản Word, kèm theo bảng thống kê số liệu một trăm phần trăm các buổi tập và số phút ra sân mà Quân đã tự tay thu thập từ ban Thể thao Đoàn trường. Rồi đến toàn bộ ba mươi tám bức ảnh chân dung thành viên lớp 12 Văn do Na chụp, bức nào cũng đã được cậu chỉnh sửa độ tương phản, khử nhiễu và lưu trữ dưới định dạng ảnh gốc sắc nét.

Thậm chí, ngay cả những bức vẽ hoa văn góc trang, khung viền kẻ chỉ của Na cũng đã được Quân dùng phần mềm đồ họa vector hóa lại từng đường cong, sẵn sàng in ra bất cứ kích thước nào mà không hề vỡ nét.

Một sự im lặng tuyệt đối bao trùm lấy căn phòng câu lạc bộ. Tiếng quạt trần quay kẽo kẹt phía trên cao như dừng lại.

Tít trố tròn mắt, quệt ngang dòng nước mắt trên má, miệng há hốc không thốt nên lời. Bảo chết trân nhìn vào màn hình, chiếc máy sấy tóc trên tay buông thõng xuống đùi suýt làm bỏng lớp vải quần. Na run rẩy đưa bàn tay dính phẩm màu lên che miệng, đôi mắt long lanh nhìn vào cây thư mục hiển thị chi tiết đến từng ngày, từng giờ.

Chứng kiến sự cẩn trọng âm thầm của Quân, nhóm bạn xúc động nhận ra cậu bạn vốn lạnh lùng đã trân trọng từng con chữ, từng tấm ảnh kỷ niệm của tập thể lớp 12 Văn từ lâu.

Cậu học sinh chuyển trường từ Hà Nội từng mang ánh mắt xa xăm, từng xù lông nhím phòng thủ trước mọi cử chỉ thân thiện, từng coi Nam Định chỉ là một trạm dừng chân tạm bợ để trốn chạy vết thương đổ vỡ của gia đình… hóa ra lại là người lặng lẽ thu gom, nâng niu và bảo bọc từng mảnh ký ức vụn vặt nhất của tập thể này. Cậu không nói những lời hoa mỹ, không hứa hẹn đao to búa lớn như Tít, cũng chẳng biết pha trò bộc trực như Bảo, nhưng cậu dùng sự tỉ mỉ, kỷ luật và bộ óc toán học sắc bén của mình để dựng nên một thành trì vững chắc, bảo vệ tất cả những gì mà bạn bè trân quý nhất trước mọi giông bão cuộc đời.

Từng file tài liệu được xếp đặt ngay ngắn kia không đơn thuần là những dòng mã nhị phân vô tri vô giác hay những điểm ảnh kỹ thuật số. Đó là chứng tích của hàng chục buổi chiều tan học muộn, khi cả trường đã về hết, một mình Quân nán lại gom từng mẩu giấy nháp bị vò nát, đứng chờ hàng giờ bên chiếc máy quét cọt kẹt ở hiệu photocopy phố Trần Hưng Đạo để lưu lại từng hơi thở của tập thể lớp 12 Văn. Cậu hiểu giá trị của những điều bình thường ấy hơn bất cứ ai, bởi cậu từng trải qua cảm giác mất đi tất cả những gì thân thuộc chỉ sau một đêm cha mẹ chia lìa ở thủ đô.

— Quân… — Miên khẽ gọi tên cậu, giọng cô run lên nghẹn ngào. Đôi mắt trong veo của cô gái chuyên Văn ngấn nước, nhưng lần này không phải vì nỗi tuyệt vọng, mà vì một niềm rung cảm sâu sắc đang dâng trào mãnh liệt nơi lồng ngực. — Cậu… cậu đã làm tất cả những thứ này từ bao giờ thế? Sao cậu không nói cho bọn tớ biết sớm hơn?

Quân khẽ cụp mi mắt xuống, lúng túng đẩy gọng kính cận lên sống mũi — thói quen quen thuộc mỗi khi cậu muốn che giấu đi sự ngượng ngùng:

— Sau buổi thi thử đợt hai. Tớ thấy Tít hay quên, Bảo thì hậu đậu, còn cậu với Na thì cứ cắm cúi viết vẽ mà chẳng bao giờ giữ lại bản thảo phụ. Nếu không lưu lại, lỡ mất đi thì… tiếc lắm. Ký ức của lớp mình đâu phải thứ muốn viết lại là viết lại được y nguyên.

— Đồ điên này! Sao mày không nói sớm hả Quân?! — Tít bỗng bật dậy, lao tới ôm chầm lấy cổ Quân siết chặt đến mức suýt làm cậu nghẹt thở. Cậu lớp trưởng vừa cười vừa khóc nấc lên, nước mắt nước mũi tèm lem quẹt hết lên bờ vai áo sơ mi trắng của Quân. — Mày cứu mạng tao rồi! Cứu mạng cả lớp 12 Văn rồi mày có biết không hả Quân ơi là Quân!

— Buông ra, nghẹt thở… Tít, cậu nặng quá đấy! — Quân nhăn mặt càu nhàu, nhưng khóe môi cậu lại khẽ cong lên một nụ cười ấm áp, bất lực để mặc cho Tít ôm chặt.

Bảo cũng khập khiễng bước tới, quàng một cánh tay vạm vỡ qua vai cả hai đứa, siết chặt lấy đầu Quân lắc lắc đầy thán phục:

— Đỉnh thật sự! Đúng là cái đầu của dân Bách khoa tương lai có khác! Cậu làm tớ nổi hết cả da gà rồi đây này! Tấm ảnh chụp thằng Kiên của tớ… vẫn còn nguyên vẹn kia kìa!

Na bước lại gần, rút chiếc khăn tay sạch trong túi nhẹ nhàng đưa cho Quân:

— Cảm ơn cậu nhiều lắm, Quân. Tớ cứ tưởng toàn bộ công sức vẽ tay cả tháng trời đổ sông đổ biển hết rồi…

— Không có gì. — Quân nhận lấy chiếc khăn, khẽ gật đầu với Na, rồi quay sang nhìn Miên. Ánh mắt hai người chạm nhau giữa không gian tĩnh lặng. Trong đáy mắt sâu thẳm của cậu bạn bàn bên, Miên không còn thấy bóng dáng của sự cô độc hay xa cách ngày nào nữa; nơi ấy giờ đây chỉ có sự kiên định, thấu hiểu và một niềm tin cậy tuyệt đối dành cho cô. — Nhưng chúng ta không được chủ quan. Dữ liệu số chỉ là phần hồn, chúng ta vẫn cần một sản phẩm vật lý hoàn chỉnh.

Quân gõ ngón tay lên mặt bàn gỗ:

— Trường THPT Trần Văn Lan có truyền thống chấm báo tường thủ công. Nếu chúng ta đem toàn bộ file này đi in bạt hiflex hay in decal công nghiệp dán lên một tấm xốp, tờ báo sẽ trở thành một sản phẩm vô hồn, không có chất của học sinh chuyên Văn, và chắc chắn sẽ bị trừ điểm phong trào rất nặng. Tinh thần của *“Những điều bình thường bị lãng quên”* là sự mộc mạc, là chữ viết tay, là những nét cắt dán không hoàn hảo nhưng chứa đựng tâm sức con người. Chúng ta phải làm lại một tờ báo tường vật lý mới, bằng chính đôi tay của mình.

— Đúng! Phải làm lại bằng tay! — Tít lau khô mặt, ngọn lửa nhiệt huyết thường ngày lập tức bùng cháy trở lại trong mắt cậu lớp trưởng. — Nhưng chúng ta chỉ còn đúng bốn mươi tám tiếng, lại vướng lịch thi thử…

— Chúng ta sẽ phân chia lại thời gian biểu theo từng phút. — Quân rút chiếc bút bi từ túi ngực, kéo tờ giấy nháp sạch ra vạch một trục tọa độ mới. — Lịch thi thử sáng mai tám giờ mới bắt đầu. Từ bây giờ là bảy giờ ba mươi sáng thứ Hai cho đến bảy giờ sáng mai, chúng ta có tròn hai mươi tư tiếng. Tớ sẽ xin phép cô Hà cho nhóm mượn phòng truyền thống cắm chốt qua đêm nay. Dữ liệu đã có sẵn, chúng ta chỉ việc xuất bản in thu nhỏ làm mẫu rồi chia nhau sao chép và tái tạo. Tớ đã tính toán rồi: nếu cả năm người cùng tập trung cao độ, chúng ta hoàn toàn có thể hoàn thành phần khung thô trước nửa đêm, và hoàn thiện toàn bộ chi tiết vào rạng sáng ngày mai trước giờ phát đề thi thử.

Nhờ có dữ liệu gốc an toàn, cả nhóm cùng nhau phân chia công việc: Na pha lại màu vẽ, Bảo cắt dán khung tiêu đề, Tít chép lại các trang trích dẫn, cùng nhau thức trắng đêm tại phòng truyền thống để tái hiện tờ báo tường bằng chính đôi tay mình.

Guồng quay làm việc lập tức được kích hoạt với một tốc độ chóng mặt nhưng trật tự tuyệt đối. Không còn một tiếng than vãn, không còn một giọt nước mắt buông xuôi. Nỗi sợ hãi đã hoàn toàn nhường chỗ cho sự tập trung cao độ của những người trẻ tuổi đang cùng nhau chiến đấu vì danh dự và kỷ niệm chung của cả một tập thể.

Tít lập tức nhận nhiệm vụ chạy bổ sang văn phòng Đoàn trường ở tầng một dãy nhà A để gặp cô Hà báo cáo sự cố và xin giấy phép ở lại phòng truyền thống qua đêm. Chỉ mười lăm phút sau, cậu quay trở lại với lá đơn có chữ ký tươi của Ban Giám hiệu, nét mặt hớn hở như vừa lập được đại công. Ngay sau đó, Tít đạp xe hỏa tốc ra nhà sách Nam Cường ở đầu phố Hàng Thao, mượn chiếc xe đạp thồ của bác bán sách để chở về hai tấm bìa carton ép sóng ba lớp cứng cáp nhất, thẳng tắp và thơm nức mùi gỗ ép tươi mới, cùng năm tệp giấy thiếp mỹ thuật màu ngà voi ngoại nhập dày dặn.

Cùng lúc đó, Bảo dùng giẻ lau khô ráo toàn bộ sàn gạch men và mặt bàn gỗ dài. Mặc dù chân phải vẫn còn đau nhức âm ỉ do dây chằng bị giãn chưa hồi phục, cậu vẫn thoăn thoắt di chuyển, dùng chiếc thước sắt dài một mét và dao trổ sắc lẹm cắt gọt hai mép tấm bìa carton lớn sao cho vuông vức chuẩn xác đến từng mi-li-mét theo đúng bảng tọa độ hiển thị trên màn hình máy tính của Quân. Đôi bàn tay vốn chỉ quen bắt bóng và ném bóng rổ của Bảo giờ đây trở nên khéo léo lạ kỳ; từng đường dao rọc giấy đi thẳng tắp, dứt khoát, không để lại một vết xơ rách nào trên mép bìa.

— Cậu đưa các thông số khoảng cách mép lề cho tớ, Quân! — Bảo vừa tỳ ngực lên mặt bàn vừa quát khẽ qua kẽ răng. — Ô tiêu đề chính cách mép trên mười hai phân đúng không? Ô xã luận trung tâm lùi vào tám phân?

— Chính xác. — Quân không ngẩng đầu lên, tay vẫn thoăn thoắt gõ lệnh in hàng loạt trên bàn phím máy tính. — Cắt sẵn cho tớ ba mươi tám khung hình chữ nhật kích thước năm nhân bảy để dán ảnh chân dung. Na sẽ vẽ bo viền màu lam nhạt sau khi dán.

Ở góc phòng bên kia, Na đã trải rộng tấm bạt nilon dày ra nền gạch hoa. Hàng chục hũ màu poster nhãn hiệu Pentel đủ mọi sắc thái được xếp ngay ngắn thành từng hàng: từ màu vàng nghệ của hoa điệp, đỏ son của hoa phượng vĩ, lam sẫm của vòm trời mùa hạ, cho đến xanh ngọc bích của rêu phong trên mái ngói cổ. Cầm trên tay bản in màu mẫu thu nhỏ mà Quân xuất ra từ chiếc máy in laser màu phòng hội đồng, đôi mắt Na sáng lên lấp lánh như tìm lại được linh hồn của mình. Đôi bàn tay thon nhỏ của cô hoa khôi lướt đi thoăn thoắt trên nền giấy trắng muốt; từng vệt cọ lông mềm mại quét qua để lại những mảng màu sống động, trong trẻo và có chiều sâu vượt trội so với phiên bản cũ đã bị nước mưa làm hỏng. Những cánh phượng vĩ nở rộ góc bìa báo không chỉ còn là nét vẽ phẳng, mà dường như đang rung rinh trong làn gió hạ Nam Định, rực lửa và kiêu hãnh.

— Bản vẽ lần này của Na nhìn có hồn hơn hẳn lần trước đấy! — Tít vừa mài mực vừa trầm trồ thán phục.

— Lần trước tớ vẽ vội trước kỳ thi khảo sát nên nét vẽ còn cứng. Lần này có bản vector tỉ lệ chuẩn của Quân hỗ trợ, tớ chỉnh lại độ chuyển tông màu mượt hơn nhiều. Cậu lo mà nắn nót chữ đi, đừng có viết ngoáy như chữ bác sĩ kê đơn đấy nhé Tít! — Na vừa chấm bút tỉa vào đĩa màu vừa mỉm cười trêu lại bạn.

Tít ngồi bên chiếc bàn con cạnh đó, hít một hơi thật sâu rồi cầm cây bút máy ngòi mài thanh đậm nắn nót viết từng dòng chữ. Cậu được giao trọng trách chép lại toàn bộ những đoạn trích danh ngôn, lời chúc của bạn bè và bài phóng sự ngắn về đội cờ vua trường. Không còn vẻ ồn ào, hấp tấp hay bộp chộp thường ngày, từng nét chữ của Tít uốn lượn mềm mại, đều tăm tắp như in trên nền giấy thiếp kẻ caro mờ. Mỗi con chữ được hạ xuống là một lời chuộc lỗi chân thành của cậu lớp trưởng đối với công sức của bạn bè.

Phần việc của Miên là quan trọng và nặng nề nhất: hiệu đính và tự tay chép lại toàn bộ bài xã luận trung tâm, bài tản văn chủ đề và bài phỏng vấn dài kỳ với các thầy cô giáo lão thành. Ngồi cạnh Quân bên chiếc bàn gỗ sát vách tủ kính đựng cờ lưu niệm, Miên cẩn thận mở từng trang file scan hiển thị trên màn hình chiếc ThinkPad của cậu.

Mỗi khi lật một trang tài liệu số, Miên lại cảm thấy sống mũi cay cay. Từng nét chữ của cô từ bốn tháng trước, từng câu chữ cô gạch đi viết lại, từng ghi chú nhỏ xíu bên lề bằng mực đỏ của cô đều được Quân quét lại tỉ mỉ, độ phân giải cao đến mức nhìn rõ cả độ nhám của thớ giấy bãi bằng. Hương thơm thanh khiết của mực Pelikan tím hòa quyện với mùi giấy mỹ thuật mới và mùi ngai ngái nồng ấm của đất ướt sau cơn dông lùa qua khe cửa sổ lá sách.

Thời gian trôi đi vun vút theo từng nhịp kim đồng hồ treo tường tích tắc. Buổi chiều tà buông xuống thật nhanh trên những mái ngói rêu phong của thành phố Nam Định. Ánh hoàng hôn đỏ ối hắt qua khung cửa sổ, dát một lớp vàng mỏng manh lên những gương mặt trẻ tuổi đang đẫm mồ hôi nhưng rạng ngời quyết tâm. Tiếng trống trường tan học buổi chiều vang lên thùng thình phía xa, báo hiệu ngày học chính khóa đã kết thúc, nhưng đối với năm đứa trẻ trong căn phòng truyền thống này, cuộc chiến thực sự mới chỉ vừa bắt đầu.

Tối đến, không gian sân trường THPT Trần Văn Lan chìm dần vào tĩnh mịch sâu lắng. Cả dãy nhà ba tầng bề thế đã tắt ngấm đèn, chỉ còn duy nhất một ô cửa sổ trên tầng hai của phòng truyền thống vẫn tỏa ra thứ ánh sáng trắng ấm áp, bền bỉ của bóng đèn tuýp ba mươi sáu oát. Tiếng ve sầu đầu mùa râm ran trên những vòm cây xà cừ cổ thụ hòa cùng tiếng quạt trần quay kẽo kẹt đều đều trên đỉnh đầu năm người bạn.

Mười giờ đêm, cánh cửa phòng khẽ đẩy mở. Cô Hà chủ nhiệm bước vào, trên tay xách một âu xôi khúc nóng hổi bọc trong nhiều lớp lá chuối tươi xanh mướt cùng một chiếc phích nước Rạng Đông đựng trà hoa cúc tỏa hương thơm ngát.

— Bác Thao bảo vệ báo với cô là đèn phòng này sáng trưng từ chập tối. Cô đoán thể nào các cô cậu cũng đang nhịn đói để cày cho kịp tiến độ. — Cô Hà mỉm cười dịu hiền, đặt âu xôi và chiếc phích lên góc bàn sạch sẽ.

Nhìn thấy tấm bìa báo tường mới đã thành hình rực rỡ, bề mặt phẳng phiu không một tì vết, bố cục chặt chẽ và tinh tế hơn cả phiên bản ban đầu, cô chủ nhiệm không giấu nổi ánh mắt kinh ngạc xen lẫn niềm xúc động nghẹn ngào. Cô đưa tay sờ nhẹ lên những nét vẽ hoa phượng còn ẩm mực của Na, nhìn sang đống bản thảo viết tay ngay ngắn của Miên và Tít, rồi dừng lại ở chiếc máy tính xách tay đang mở sẵn các file dữ liệu của Quân.

— Các em giỏi lắm… — Cô Hà nghẹn lời, ánh mắt lấp lánh sau cặp kính tròn. — Chiều nay nghe Tít chạy sang báo tin cửa sổ bị gió giật làm ướt báo tường, cô cứ nghĩ năm nay lớp mình đành phải bỏ cuộc giữa chừng. Không ngờ các em lại kiên cường và đoàn kết đến mức này. Ăn xôi đi các con, xôi khúc bà ngoại Quân vừa mới đồ xong lúc chín giờ tối, còn nóng hổi đấy. Uống ngụm trà hoa cúc cho ấm bụng rồi làm tiếp, nhưng nhớ đừng thức quá khuya, sáng mai còn cả một ngày thi thử căng thẳng phía trước.

Năm đứa xúm lại quanh âu xôi khúc, chia nhau từng miếng bánh dẻo quánh thơm nồng mùi tiêu đen, đậu xanh và lá khúc đồng quê. Vị ngọt bùi của miếng xôi khúc giữa đêm lạnh như xua tan đi tất cả mệt mỏi, tiếp thêm nguồn sinh lực vô tận cho đôi bàn tay của những người trẻ tuổi.

Sau khi cô Hà dặn dò rồi ra về, gian phòng lại trở về với nhịp điệu hối hả quen thuộc.

Khoảng hai giờ sáng, sự mệt mỏi bắt đầu đè nặng lên từng mi mắt. Bảo là đứa gục ngã đầu tiên; cái chân đau cùng một ngày vận động quá sức khiến cậu kiệt sức, ngả đầu ra thành ghế băng dài ngáy pho pho. Tít cố gượng thêm được mười lăm phút nữa rồi cũng trượt dài xuống cạnh Bảo, hai tay vẫn còn ôm khư khư chiếc cặp đựng bút viết. Ở góc phòng, Na sau khi hoàn thành nét cọ viền cuối cùng trên tiêu đề chữ nổi bằng màu nhũ vàng cũng từ từ buông rơi cây bút tỉa, gục đầu xuống cánh tay xếp ngang cạnh hộp màu poster, chìm vào giấc ngủ thiếp đi vì quá mệt.

Gian phòng truyền thống rộng lớn giờ đây chỉ còn lại tiếng lách cách nhẹ nhàng của bàn phím máy tính dưới ngón tay Quân và tiếng ngòi bút máy của Miên miết đều đặn trên mặt giấy thiếp mỹ thuật.

Miên dừng tay, khẽ xoa hai khớp ngón tay trỏ và ngón cái đã chai sần, mỏi nhừ vì cầm bút liên tục suốt bảy tiếng đồng hồ không nghỉ. Cô ngước nhìn lên tấm báo tường khổ lớn dựng trên giá gỗ đối diện.

Nó đã hoàn thành được chín mươi phần trăm. Khung tiêu đề chính mang tên *“Những điều bình thường bị lãng quên”* nổi bật với phông chữ cách điệu thanh nhã, uốn lượn mềm mại như những dải lụa bay giữa bầu trời hạ. Từng bức ảnh tư liệu đen trắng chụp thầy cô, bạn bè, chú bảo vệ, cô lao công được xếp đặt hài hòa bên cạnh những bài viết nắn nót, tạo nên một bản hòa ca trầm bổng của ký ức học trò. Màu mực tím Pelikan trên nền giấy ngà voi toát lên vẻ cổ kính, đượm chất hoài niệm nhưng vẫn ngập tràn nhựa sống tuổi thanh xuân. So với tờ báo cũ đã bị giông bão hủy hoại, tờ báo tường này vượt trội hơn hẳn về cả chiều sâu mỹ thuật lẫn sự gắn kết tâm hồn của những người thực hiện. Nó không đơn thuần chỉ là một bài dự thi học sinh giỏi cấp trường nữa, nó là một đài tưởng niệm sống động bằng giấy và mực ghi dấu tuổi mười tám của họ.

Bất chợt, ánh mắt Miên dừng lại ở một điểm kỳ lạ trên khung bố cục ma-két mà Quân đã lập trình.

Ở vị trí trang trọng nhất — ngay góc dưới bên phải của trang xã luận trung tâm, sát cạnh bài viết của Miên và bảng biểu đồ thể thao phân tích số liệu của Quân — có một ô chữ nhật kích thước chuẩn mười lăm nhân hai mươi xăng-ti-mét được viền chỉ đỏ nổi bật. Nhưng bên trong ô chữ nhật ấy hoàn toàn để trống. Không có bất kỳ dòng chữ nào được in mẫu, cũng không có bất kỳ bức ảnh tư liệu nào được xếp chỗ sẵn như các ô nội dung khác.

Miên quay sang nhìn Quân, khẽ thì thầm để không đánh thức ba người bạn đang ngủ say sưa trên ghế băng:

— Quân này, ô trống này là sao thế? Trong bản phân kỳ ma-két ban đầu, tớ nhớ chúng ta đã tính toán lấp đầy sáu khối nội dung rồi cơ mà? Cậu có để sót bài phóng sự của lớp không?

Quân ngừng gõ phím. Cậu quay đầu lại nhìn Miên qua cặp kính cận gọng kim loại mỏng. Dưới ánh sáng trắng dịu của ngọn đèn bàn cá nhân, gương mặt góc cạnh vốn luôn lạnh lùng, xa cách của cậu bạn bàn bên bỗng toát lên vẻ ấm áp, dịu dàng đến nao lòng. Cậu khẽ mỉm cười — một nụ cười hiếm hoi, trong trẻo và chân thành tựa như sương mai đầu ngày:

— Ô đó là tớ cố tình chừa lại từ đầu.

— Chừa lại cho cái gì? — Miên chớp mắt ngạc nhiên, hai hàng mi khẽ rung lên.

— Cho bài viết quyết định của cậu. — Quân hạ thấp giọng xuống mức vừa đủ cho hai người nghe, ánh mắt đen sâu thẳm nhìn thẳng vào mắt Miên, nghiêm túc và tràn ngập niềm tin cậy tuyệt đối. — Tớ biết cậu vẫn còn giữ một bản thảo chưa từng công bố trong ngăn bàn học dưới lớp. Bài viết về nỗi sợ chia xa mái trường, về những điều thầm kín nhất của một cô gái chuyên Văn khi đứng trước ngưỡng cửa trưởng thành… Bài viết mà cậu đã viết đi viết lại suốt ba tuần rồi lại giấu kín vào cuốn sổ tay màu xanh lá vì sợ người khác đọc được sẽ chê cười là yếu đuối.

Miên sững sờ, toàn thân cô bất giác run lên khe khẽ. Trái tim cô như lỡ mất một nhịp đập giữa lồng ngực.

Làm sao cậu biết được? Cuốn sổ tay màu xanh lá ấy là bí mật tuyệt đối của cô, nơi cô trút hết những giọt nước mắt thầm lặng về nỗi âu lo trước tương lai mù mịt, về nỗi sợ hãi khi phải rời xa thành phố nhỏ bé này để bước chân vào giảng đường đại học xa lạ ở thủ đô, về cảm giác cô đơn của một đứa trẻ luôn cảm thấy mình lạc lõng giữa tập thể… Cô chưa từng cho bất kỳ ai xem, kể cả Na là bạn thân nhất.

Quân nhìn thấu sự bàng hoàng trong đáy mắt Miên, cậu khẽ nói tiếp, thanh âm trầm ấm như tiếng gió xao xác qua vòm cây:

— Chiều thứ Năm tuần trước, khi tớ quay lại lớp tìm chiếc máy tính bỏ túi để quên, tớ thấy cậu ngồi khóc một mình bên bàn học, tay cầm mẩu giấy đó. Khi thấy tớ bước vào, cậu đã vội vã nhét nó vào sâu trong ngăn bàn. Tớ không đọc trộm nội dung bên trong, nhưng tớ đọc được ánh mắt của cậu lúc đó. Cậu có một tâm hồn quá nhạy cảm, Miên ạ. Cậu luôn viết về người khác bằng những lời lẽ ấm áp và bao dung nhất, cậu nâng niu từng câu chuyện của bác lao công, từng vết thương của Bảo, từng ước mơ của Na… nhưng cậu lại luôn khắt khe và giấu kín tiếng lòng của chính bản thân mình.

Quân chỉ tay vào ô chữ nhật viền đỏ còn để trống trên tờ báo tường:

— Tờ báo tường này mang tên *“Những điều bình thường bị lãng quên”*. Nếu thiếu đi tiếng nói chân thật nhất từ sâu thẳm trái tim của người chủ biên, tờ báo này sẽ không bao giờ có thể coi là hoàn chỉnh. Tớ đã để dành vị trí danh dự nhất, trang trọng nhất của tờ báo này cho bài viết đó của cậu. Tớ không ép cậu phải nộp nó ra ngay bây giờ. Khi nào cậu cảm thấy bản thân đã thực sự sẵn sàng bước ra khỏi vỏ ốc, sẵn sàng để bốn mươi bạn học và thầy cô cùng thấu hiểu nỗi lòng của mình, hãy tự tay dán nó vào đây.

Miên cắn chặt môi, từng giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên má rồi rơi xuống trang giấy thiếp trước mặt. Nhưng lần này, không còn một chút đắng cay hay sợ hãi nào trong những giọt nước mắt ấy nữa. Đó là sự vỡ òa của một tâm hồn vừa tìm thấy bến đỗ của sự thấu cảm tuyệt đối.

Hóa ra, cậu không chỉ nhớ từng thông số kỹ thuật, từng mốc thời gian lạnh lùng trên những bảng biểu Gantt; cậu không chỉ là một cỗ máy tính toán vô cảm như vẻ bề ngoài; mà cậu còn đọc thấu cả những tâm tư sâu kín nhất, những ngập ngừng e sợ mà cô luôn cố giấu sau vỏ bọc rụt rè bấy lâu nay. Cậu không hề hối thúc cô phải dũng cảm lên, không ép cô phải gồng mình chứng tỏ bản thân, mà lặng lẽ tạo cho cô một không gian an toàn, một khoảng trời riêng được bao bọc bằng sự tôn trọng và chở che vô điều kiện.

Quân với tay khẽ gập màn hình chiếc máy tính xách tay lại để tiết kiệm pin cho ngày làm việc mới. Nhưng ngay trong khoảnh khắc màn hình chuẩn bị tắt ngấm, khi luồng sáng xanh dịu mờ dần, ánh mắt Miên bỗng bắt gặp một cửa sổ quản lý tác vụ hiển thị thông số lưu trữ tổng thể của dự án báo tường.

Dưới dòng tên file nén tổng hợp cuối cùng được đánh dấu sao ưu tiên màu đỏ, một dòng chữ tiếng Việt không dấu hiện lên rõ ràng trên thanh trạng thái:

*“Ky_uc_12Van_Nhung_nguoi_ban_tot_nhat_cua_toi.rar”*

Ánh sáng màn hình vụt tắt. Căn phòng truyền thống chỉ còn lại luồng sáng vàng dịu của ngọn đèn bàn cá nhân soi bóng hai người ngồi cạnh nhau trong đêm sâu.

Nhìn tập file lưu trữ được Quân đặt tên cẩn thận "Ký ức 12 Văn", Miên nhận ra cậu bạn bàn bên đã trao trọn trái tim cho nơi này từ bao giờ. Cậu con trai mang nhiều vết thương lòng của thủ đô, kẻ từng tự cô lập mình trong một pháo đài băng giá đầy gai nhọn khi mới đặt chân tới mảnh đất Nam Định này, giờ đây đã thực sự coi nơi này là nhà, coi những người bạn học bình dị này là những người bạn tốt nhất của cuộc đời mình.