Đơn Hàng Cứu Mạng

Bản thông báo mời thầu từ chuỗi cà phê Nắng Sớm mở ra cơ hội bao tiêu sản phẩm cho toàn bộ một trăm hai mươi điểm bán trên toàn quốc, đi kèm yêu cầu năng lực cung ứng vượt xa quy mô hiện tại của xưởng cũ.

Trên màn hình chiếc máy tính xách tay đã mòn viền của Phương đặt tại góc văn phòng gác lửng xưởng Tân Kiên, từng dòng tiêu chuẩn kỹ thuật hiện lên sắc lạnh dưới ánh đèn tuýp chập chờn. Phía dưới sàn xưởng, mùi bã mía ẩm ngai ngái quẩn quanh trong không gian bức bí, thỉnh thoảng lại rung lên bần bật theo từng nhịp thụt của piston thủy lực.

Phương kéo thanh cuộn, mắt dán chặt vào các chỉ số đóng khung đỏ. Sản lượng yêu cầu tối thiểu một trăm năm mươi ngàn sản phẩm mỗi tháng trong quý đầu tiên, sau đó nâng dần lên ba trăm ngàn sản phẩm khi toàn bộ hệ thống bán lẻ của Nắng Sớm hoàn tất chiến dịch chuyển đổi xanh. Cùng với đó là biểu thời gian giao hàng định kỳ ba ngày một chuyến, kiểm đếm tại tổng kho trung chuyển miền Nam trước sáu giờ sáng; tỷ lệ dung sai kích thước mép viền không được vượt quá không phẩy một milimét; và chỉ số thôi nhiễm kim loại nặng cùng độ rã trong môi trường lỏng phải đạt chứng nhận tuyệt đối an toàn ở nhiệt độ một trăm độ C kéo dài liên tục bốn mươi lăm phút.

Một trăm năm mươi ngàn sản phẩm.

Con số ấy gấp mười lăm lần công suất tối đa của chiếc máy ép thủy lực bốn trụ cũ kỹ đang nằm dưới sàn xưởng—cỗ máy mua lại từ đợt thanh lý của xưởng ép nhựa Chợ Lớn mà thợ tiện Hòa vừa phải thức trắng đêm hàn gia cố vết nứt chân đế, còn Minh thì cặm cụi dùng bột rà và thước kẹp kiểm tra từng then trượt, bôi mỡ bò đặc quánh vào các ổ bạc mòn để cố duy trì nhịp chạy cầm chừng.

Trước khi ba người sáng lập kịp gửi hồ sơ sơ bộ qua cổng thông tin đấu thầu công khai theo đường dẫn đính kèm văn bản, Phạm Đức Khải đã chủ động gọi điện thoại. Anh không hẹn gặp ở văn phòng thu mua ồn ào đầy người chào hàng tại trụ sở chính của Nắng Sớm trên đường Lê Duẩn, cũng không về xưởng Tân Kiên bụi bặm nơi xơ sợi bã mía bám trắng mép áo bảo hộ, mà chọn một phòng họp kín ở tầng lửng của chi nhánh flagship Nắng Sớm trên đường Đồng Khởi vào lúc tám giờ tối.

Khải ngồi đó, dáng người thẳng thớm trong chiếc sơ mi xám tro không một nếp nhăn. Tách cà phê phin nguội ngắt đặt bên cạnh tập tài liệu đóng gáy xoắn dày cộp in dòng chữ bảo mật nội bộ. Dưới tầng trệt, tiếng nhạc jazz êm dịu và tiếng lách cách của ly tách thủy tinh vọng lên nhè nhẹ, tách biệt hoàn toàn với bầu không khí nặng trĩu toan tính trong căn phòng kính dán mờ.

Khi Nhiên, Phương và Minh vừa kéo ghế ngồi xuống, Khải không rào đón bằng những câu xã giao thường lệ. Anh đẩy thẳng tập hồ sơ dán nhãn màu cam về phía trung tâm chiếc bàn gỗ dài.

"Hồ sơ mời thầu toàn quốc công bố trên cổng thông tin là thủ tục bắt buộc của tập đoàn," Khải mở đầu bằng chất giọng điềm tĩnh, ngón trỏ gõ nhẹ từng nhịp dứt khoát lên mặt kính bàn họp. "Nó dành cho các nhà máy gia công quy mô lớn, các công ty bao bì giấy đã có sẵn dây chuyền ngoại nhập. Nhưng các bạn biết đấy, ban điều hành của chúng tôi muốn một đối tác thực chiến. Một đơn vị làm thật, làm từ gốc, có khả năng truy xuất nguồn gốc sạch từ từng bờ kênh, từng gốc rạ miền Tây chứ không phải các đơn vị thương mại nhập phôi trôi nổi rồi dán nhãn xanh lừa dối người tiêu dùng. Ban giám đốc đã ủy quyền toàn quyền cho tôi đưa ra một cơ chế đặc biệt dành riêng cho Mộc Nhiên."

Phương liếc mắt nhìn Nhiên, ánh mắt lóe lên một tia hy vọng đầy thận trọng nhưng khó giấu nổi sự hồi hộp. Minh ngồi thẳng lưng, hai bàn tay thô ráp đan chặt vào nhau đặt trên gối—thói quen bất di bất dịch của một kỹ sư cơ khí mỗi khi chuẩn bị nghe một đề bài hóc búa có tính sát thương kỹ thuật.

Khải lật sang trang thứ ba của tập hồ sơ, chỉ tay vào bảng tiến độ giải ngân dòng tiền:

"Nắng Sớm sẵn sàng ứng trước bốn mươi phần trăm tổng giá trị hợp đồng bao tiêu của năm đầu tiên ngay khi hai bên đặt bút ký kết. Khoản tiền này, ước tính khoảng một tỷ tám trăm triệu đồng tiền mặt, sẽ không giải ngân lòng vòng qua tài khoản thông thường mà được chỉ định chuyển thẳng cho bên chế tạo thiết bị cơ khí chính xác. Mộc Nhiên sẽ dùng nguồn vốn này nhập một dàn máy ép tự động hóa hoàn toàn: gồm bốn máy ép nhiệt thủy lực áp suất cao đồng bộ, tích hợp cánh tay robot gắp sản phẩm tự động và một buồng sấy chân không liên tục. Năng lực thiết kế của dàn máy này thừa sức cán mốc bốn trăm ngàn sản phẩm mỗi tháng mà chỉ cần hai nhân công vận hành kiểm soát bảng điện tử."

Căn phòng rơi vào một khoảng im lặng ngột ngạt.

Một tỷ tám trăm triệu đồng tiền tươi rói chuyển thẳng vào tài khoản máy móc.

Đó là giấc mơ xa xỉ mà cả ba người từng khao khát suốt những tháng ngày vật lộn dưới xưởng Tân Kiên, nơi họ phải tự tay lật từng khay phôi nóng rẫy, hít khói khét lẹt của những mẻ dập thủ công hỏng mép, nhìn từng đồng vốn ít ỏi bốc hơi theo từng tấm phôi bã mía cháy sém vì nhiệt độ khuôn ép trồi sụt thất thường.

"Đổi lại," Khải dừng lại một nhịp, ánh mắt sắc bén như lưỡi dao cạo nhìn xoáy thẳng vào Nhiên, người giữ quyền phán quyết cuối cùng của Mộc Nhiên, "chúng tôi yêu cầu hai điều kiện mang tính nguyên tắc sống còn. Thứ nhất: Nắng Sớm giữ quyền ưu tiên số một đối với toàn bộ công suất vận hành của dàn máy đó. Các bạn tuyệt đối không được nhận bất kỳ đơn hàng gia công ngoài nào nếu chưa đáp ứng đủ hạn ngạch giao hàng theo tuần do chúng tôi ấn định. Thứ hai: đơn giá sản phẩm cung ứng sẽ được cố định không đổi trong vòng hai năm liên tiếp, bất kể mọi biến động tăng giảm của thị trường nguyên liệu thô."

Rời khỏi phòng họp kín của Nắng Sớm khi đồng hồ nhà thờ Đức Bà đã điểm gần mười giờ đêm, ba người không ai bảo ai, cùng lầm lũi đi bộ về phía một quán nước vỉa hè ven đường Nguyễn Huệ. Không khí ngột ngạt của bản hợp đồng với những con số tiền tỷ vẫn bám riết lấy từng bước chân, đè nặng lên tâm trí. Gió đêm từ sông Sài Gòn thổi vào mang theo hơi nước ẩm ướt, nhưng không đủ làm dịu đi cơn đau đầu đang âm ỉ giật từng cơn sau thái dương của Nhiên.

Phương kéo ghế nhựa ngồi xuống, đặt mạnh tập tài liệu xuống mặt bàn gỗ ép loang lổ vết nước trà. Mắt cô sáng rực một cách cuồng nhiệt. Cô mở ngay ứng dụng bảng tính trên điện thoại, ngón tay thoăn thoắt lướt trên các cột số liệu tài chính đã lập trình sẵn công thức:

"Nhiên, Minh, đây chính là chiếc phao cứu sinh duy nhất và lớn nhất mà chúng ta có thể hy vọng chạm tay vào lúc này! Cả hai người hãy nhìn thẳng vào cấu trúc nguồn vốn xem. Nếu chúng ta nhận khoản ứng vốn bốn mươi phần trăm này, chúng ta sẽ giải quyết dứt điểm nút thắt nghẽn cổ chai về dòng tiền mua sắm máy móc tự động hóa mà không phải mất đứt một phần trăm cổ phần nào cho người ngoài. Không bị pha loãng tỷ lệ sở hữu, không phải quỳ lụy cúi đầu trước những điều khoản thanh tra khắc nghiệt của Quỹ Tầm Việt, không phải cam kết tăng trưởng điên rồ hai trăm phần trăm mỗi năm hay trao quyền bãi nhiệm vị trí giám đốc điều hành cho người của Hải Yến. Tiền này là tiền của khách hàng lớn, họ tài trợ thiết bị để phục vụ cho chính chất lượng đơn hàng của họ. Mô hình 'thiết bị đi kèm bao tiêu' là lối thoát tài chính an toàn nhất, danh giá nhất cho công ty chúng ta vào thời điểm này!"

Phương nói như bắn liên thanh, lồng ngực phập phồng sau lớp áo sơ mi công sở. Cô vừa trải qua cú sốc tâm lý nặng nề khi bị tước quyền quản trị hệ thống và phải tự tay soạn thảo bức thư rút toàn bộ bảng số liệu tăng trưởng ảo đã nộp cho quỹ đầu tư mạo hiểm. Đối với Phương lúc này, cơ hội hợp tác với Nắng Sớm không chỉ là một hợp đồng kinh tế sống còn, mà nó còn là một tấm vé chuộc lỗi hoàn hảo, một cơ hội duy nhất để cô chứng minh giá trị bản thân và khẳng định lại năng lực thương mại của mình trước mặt hai người bạn đồng sáng lập.

Nhưng Nhiên không để sự hào hứng ấy cuốn đi. Đôi mắt cô trĩu nặng suy tư. Cô không nhìn vào tập hồ sơ bóng bẩy, mà quay sang nhìn Minh.

Người kỹ sư cơ khí vẫn giữ thói quen cũ: ngồi lặng lẽ, ngón tay thô ráp đầy những vết sẹo do ba-via kim loại cứ vô thức xoay tròn chiếc ly trà đá đọng nước. Vẻ mặt anh chùng xuống, lộ rõ nét âu lo cố hữu của một người hiểu quá rõ cái giá cơ học đằng sau mỗi con số thương mại lung linh.

"Ý anh thế nào, Minh?" Nhiên cất tiếng hỏi khẽ, phá vỡ luồng lập luận dồn dập của Phương.

Minh ngẩng đầu lên, ngón tay đẩy gọng kính cận đã xước mờ:

"Về mặt kỹ thuật thuần túy, dàn máy ép tự động bốn đầu dập nhiệt cao tần sẽ thay đổi hoàn toàn cục diện xưởng Tân Kiên. Nó giải phóng toàn bộ sức lao động thủ công của anh em công nhân, triệt tiêu gần như hoàn toàn sai số về áp suất thủy lực và nhiệt độ bề mặt khuôn. Chúng ta sẽ chấm dứt được cảnh tượng xót xa bấy lâu nay: công nhân phải cầm súng đo nhiệt độ hồng ngoại canh me từng góc khuôn, ép thử từng mẻ rồi nơm nớp lo phôi bị cháy sém góc hay sống lõi vì điện trở sợi đốt chập chờn. Năng suất sẽ tăng gấp bốn lần, tỷ lệ mép viền đạt độ sắc nét tuyệt đối. Nhưng đó chỉ là nửa vế của bài toán máy móc. Còn về mặt kinh tế sản xuất thực tế, điều khoản cố định đơn giá trong vòng hai mươi bốn tháng liên tục... chính là một cái án tử treo lơ lửng ngay trên đầu chúng ta."

Nhiên gật đầu thật chậm. Những ngón tay cô siết chặt lấy quai túi xách vải bố:

"Anh Minh nói trúng tim đen vấn đề. Phương nhìn thấy con số một tỷ tám tiền mặt tạm ứng trước mắt, nhưng Phương chưa đưa bài toán biến động giá thành nguyên liệu thô ngoài đồng ruộng vào bảng tính Excel. Bã mía từ Hợp tác xã Nông nghiệp Tân Phú đâu phải là vòi nước máy trong thành phố, chỉ cần vặn van là chảy ra đều đặn với một mức giá cố định trên đồng hồ? Chúng ta vừa mới ký bản phụ lục chia sẻ rủi ro mùa vụ với chú Sáu Thành cách đây chưa đầy ba tuần: vào mùa khô ráo kiệt nước, giá bã mía thô ép tại ruộng là sáu trăm năm mươi đồng một ký; nhưng khi miền Tây bước vào mùa mưa ngập úng, chi phí vận hành giàn sấy vòm bằng củi trấu, nhân công thu gom bùn lầy và hao hụt thối rữa trong quá trình chuyên chở bằng ghe sẽ đội giá thành lên chín trăm, thậm chí một ngàn đồng một ký."

Nhiên dừng lại, nhìn thẳng vào ánh mắt đang dần co lại của Phương:

"Đó mới chỉ là phần xác bã thô. Còn phụ gia kháng nước sáp cám gạo A1 và hệ enzyme xúc tác hữu cơ B2 do anh Tùng phòng thí nghiệm pha chế thì sao? Bản chất của hệ xúc tác đó phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn tinh bột biến tính nhập khẩu để làm chất mang sinh học. Nếu tỷ giá hối đoái biến động tăng, hoặc chỉ cần miền Tây hứng chịu một trận bão lũ kéo dài làm đứt gãy các tuyến vận tải đường thủy từ Cần Thơ về bến đệm Long An, giá thành nguyên liệu đầu vào phối trộn của chúng ta sẽ vọt lên ít nhất hai mươi lăm đến ba mươi phần trăm chỉ sau một đêm."

"Và nếu giá nguyên liệu tăng ba mươi phần trăm trong khi đơn giá xuất xưởng bán cho Nắng Sớm bị đóng đinh chết cứng suốt hai năm trời," Minh tiếp lời, giọng anh trầm xuống nhưng đanh thép như tiếng búa gõ đe, "toàn bộ biên lợi nhuận ròng mỏng manh mười hai phần trăm mà chúng ta chắt chiu từng cắc sẽ bị nuốt chửng không còn một mảnh vụn. Khi ấy, một kịch bản nghiệt ngã sẽ xảy ra: dàn máy tự động càng chạy nhanh, sản lượng ép ra càng lớn, công nhân tăng ca càng nhiều thì Mộc Nhiên càng lún sâu vào vũng lầy lỗ lã. Chúng ta lấy tiền đâu ra để thanh toán hóa đơn điện ba pha công nghiệp hàng chục triệu mỗi tháng? Lấy tiền đâu để trả lương quản đốc xứng đáng cho Lan và giữ chân những công nhân lành nghề? Lấy tiền đâu để khấu hao và trả dần nợ gốc thiết bị cho nhà chế tạo? Chúng ta sẽ tự tay bóp chết mình, phá sản ngay trên đỉnh cao rực rỡ nhất của sản lượng!"

Phương ngồi chết lặng. Đôi môi thoa son nhẹ của cô mím chặt lại thành một đường thẳng tắp, ánh mắt thảng thốt nhìn trân trân vào những ô màu xanh đỏ trên màn hình điện thoại vừa tắt ngấm. Những con số tài chính tĩnh mà cô say sưa vẽ ra trên trang tính giả định một thế giới hoàn hảo—nơi mọi chi phí đầu vào là một hằng số bất biến, máy móc không bao giờ hỏng hóc, và thời tiết đồng bằng luôn thuận buồm xuôi gió.

Nhưng thực tế sản xuất khắc nghiệt dưới gầm nhà xưởng lợp mái tôn Tân Kiên chưa bao giờ vận hành trên một mặt phẳng êm đềm như vậy.

"Nhưng... nếu chúng ta lắc đầu từ chối điều khoản giá cố định," Phương ngập ngừng, giọng chùng xuống, chất chứa sự bất lực, "Khải hoàn toàn có đủ lý do và thẩm quyền để quay sang bắt tay ngay với GreenMax. Đỗ Quang Vinh đã thèm muốn hợp đồng chuỗi Nắng Sớm từ nửa năm nay. Họ có cả một tổ hợp nhà máy ép nhựa gia dụng khổng lồ tại Bình Dương, họ sẵn sàng lấy lợi nhuận từ mảng đồ nhựa một lần để bù lỗ sang mảng khay bã mía sinh học, chấp nhận ép giá hai năm để bóp nghẹt chúng ta từ trong trứng nước. Khải chịu áp lực từ ban kiểm soát tài chính tập đoàn, anh ta cần một con số ngân sách an toàn tuyệt đối. Anh ta sẽ không bao giờ nhượng bộ đâu."

Nhiên đưa mắt nhìn ra đại lộ Nguyễn Huệ rực rỡ ánh đèn màu. Từng đoàn xe máy lướt qua mang theo tiếng cười nói của phố thị phồn hoa. Cô nhớ lại ánh mắt bình thản nhưng cực kỳ sắc lạnh của Phạm Đức Khải trong phòng họp lúc nãy, và cả những lần anh bất ngờ xuất hiện tại xưởng Tân Kiên để kiểm tra từng góc ẩm mốc. Khải là một nhà quản trị chuỗi cung ứng thực dụng đến tàn nhẫn, luôn đặt sự an toàn của hệ thống thương hiệu lên trên hết. Nhưng sâu thẳm trong cách làm việc của anh, Nhiên nhận ra Khải cũng là người tôn trọng sự thật trần trụi và những dữ liệu kỹ thuật có thể kiểm chứng được.

"Chúng ta không từ chối cơ hội này," Nhiên quả quyết, ánh mắt cô ánh lên một ngọn lửa kiên định. "Nhưng chúng ta cũng tuyệt đối không bước chân vào chiếc bẫy tự sát bằng giá cố định. Chúng ta sẽ quay lại bàn đàm phán để biến sự rủi ro một chiều này thành một cơ chế hợp tác cùng chia sẻ gánh nặng. Chiều mai, chúng ta sẽ gặp lại Khải. Nhưng lần này, chúng ta sẽ không dùng những lời than nghèo kể khổ hay cảm xúc yếu đuối để xin xỏ lòng trắc ẩn, mà chúng ta sẽ dùng chính những dữ liệu vận hành thực tế đẫm mồ hôi của xưởng Tân Kiên để thuyết phục anh ấy."

***

Ba giờ chiều ngày hôm sau, phòng họp tại trụ sở Nắng Sớm ngập tràn ánh nắng xiên gắt qua vách kính cường lực nhìn xuống trung tâm thành phố. Tiếng động cơ xe cộ dưới đường chỉ còn là những âm thanh rì rầm mờ nhạt sau lớp kính cách âm hai lớp.

Trên mặt bàn họp bóng loáng, ngoài bản dự thảo hợp đồng khung in sẵn của Nắng Sớm với những điều khoản pháp lý cứng nhắc, Nhiên đặt ngay ngắn hai tập tài liệu kỹ thuật đóng bìa xanh, góc dưới in dấu giáp lai đỏ chót của Công ty Cổ phần Mộc Nhiên.

Phạm Đức Khải bước vào phòng họp, tay cầm chiếc bút máy thân kim loại quen thuộc. Anh nhìn lướt qua hai tập tài liệu mới toanh xuất hiện trên bàn, khẽ nhướng một bên mày, nét mặt không lộ chút cảm xúc:

"Các bạn đã xem xét kỹ các điều khoản về hạn ngạch và tài trợ ứng vốn thiết bị rồi chứ? Ban giám đốc của tôi vừa kết thúc cuộc họp giao ban trưa nay. Họ muốn chốt xong biên bản ghi nhớ nguyên tắc trước năm giờ chiều để bộ phận tài chính kịp hoàn tất thủ tục mở tài khoản chỉ định giải ngân đợt một."

Phương hít một hơi thật sâu, chủ động mở đầu cuộc đối thoại bằng một phong thái đĩnh đạc, nhã nhặn nhưng dứt khoát—bản lĩnh của một người làm thị trường đã vượt qua ranh giới của sự mặc cảm:

"Mộc Nhiên hoàn toàn thấu hiểu và đánh giá rất cao giải pháp ứng trước bốn mươi phần trăm vốn thiết bị của Nắng Sớm. Đây thực sự là một tầm nhìn chiến lược vượt trội, giúp một đơn vị sản xuất bản địa như chúng tôi có cơ hội nâng tầm công nghệ để phục vụ chuỗi cung ứng bền vững. Tuy nhiên, sau khi chúng tôi đưa toàn bộ các tham số kỹ thuật và chuỗi giá trị vào mô hình phân tích rủi ro vận hành, chúng tôi nhận thấy rằng: để bảo đảm sự hợp tác này kéo dài trọn vẹn hai mươi bốn tháng mà không xảy ra bất kỳ sự đứt gãy đột ngột nào về chất lượng hay sản lượng, hai bên cần điều chỉnh cơ chế đơn giá từ 'cố định tuyệt đối' sang 'điều chỉnh linh hoạt có kiểm soát'."

Khải chậm rãi tựa lưng vào chiếc ghế da cao cấp, hai tay đan vào nhau đặt trước ngực. Nụ cười mỉm lịch thiệp trên môi anh nhạt dần, thay vào đó là cái nhìn nghiêm nghị của một nhà quản lý chi phí chuyên nghiệp:

"Phương này, Nắng Sớm là một hệ thống bán lẻ phục vụ hàng triệu lượt khách mỗi năm. Chúng tôi phải chốt giá bán niêm yết trên bảng thực đơn tại một trăm hai mươi cửa hàng cho cả một niên độ tài chính. Nếu bất kỳ đối tác cung ứng nào trong chuỗi cũng đòi trượt giá theo mùa vụ mưa nắng của nông dân, thì bộ phận tài chính của chúng tôi quản trị rủi ro dòng tiền kiểu gì? Đơn giá cố định trong hai năm là điều kiện tiên quyết, là trần bảo hiểm rủi ro bắt buộc cho khoản tiền ứng trước gần hai tỷ đồng mà chúng tôi rót xuống cho các bạn."

Trước sự cứng rắn lạnh lùng của Khải, Phương quay sang, khẽ gật đầu nhường lại diễn đàn kỹ thuật cho Nhiên.

Nhiên kéo tập tài liệu đầu tiên lại gần trước mặt Khải, lật mở ngay trang biểu đồ phân tích nhiệt độ và độ ẩm lõi:

"Anh Khải, trước khi bàn về giá cả, tôi muốn anh nhìn vào bản báo cáo phân tích toàn diện mẻ năm ngàn sản phẩm bị lỗi mùi chua hữu cơ hồi tháng trước mà chính Mộc Nhiên đã chủ động thu hồi và tiêu hủy toàn bộ."

Khải thoáng sững lại một giây, ánh mắt anh dừng lại ở bảng số liệu chi tiết. Từng cột đo giờ sấy chân không, từng biểu đồ đo độ ẩm của lõi phôi sau khi ép nhiệt, và cả kết quả cấy khuẩn yếm khí sinh nha bào đều được liệt kê tỉ mỉ, trung thực đến trần trụi.

"Chúng tôi không giấu anh bất kỳ một góc khuất nào của xưởng Tân Kiên," giọng Nhiên điềm tĩnh, rõ ràng từng âm sắc, vang lên chắc nịch trong căn phòng kín. "Để xử lý dứt điểm lỗi mùi chua đó và đạt được chứng nhận kiểm nghiệm khắt khe của Quatest 3 mà anh đang cầm trên tay, Mộc Nhiên không đơn thuần là thay đổi vài thông số trên bảng điều khiển máy ép. Chúng tôi đã phải lội ngược dòng, can thiệp sâu vào tận vùng nguyên liệu Tân Phú. Chúng tôi cùng chú Sáu Thành đầu tư giàn sấy vòm thu nhiệt mặt trời để phơi bã tươi trong ngày, dùng hệ enzyme sinh học tự nhiên do chúng tôi tự phát triển để bẻ gãy các liên kết kỵ nước của xơ bã mía mà tuyệt đối không dùng đến hóa chất chlorine tẩy trắng công nghiệp như cách GreenMax vẫn làm."

Nhiên lật sang tập tài liệu thứ hai, đẩy nhẹ về phía tay phải của Khải:

"Và đây là tập số liệu thống kê biến động giá bã mía sạch và phụ gia hữu cơ trong suốt mười hai tháng qua tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long."

Khải cúi xuống lật từng trang giấy. Đường biểu đồ màu đỏ hiển thị biên độ trồi sụt của giá bã mía thô: vào mùa mưa bão, giá bị đẩy từ sáu trăm năm mươi đồng vọt lên chín trăm năm mươi đồng một ký do chi phí sấy cưỡng bức bằng lò đốt trấu tăng cao, cộng thêm tỷ lệ hao hụt tự nhiên do xơ ẩm mốc từ mười lăm đến hai mươi phần trăm.

"Nếu Mộc Nhiên nhắm mắt ký vào điều khoản đơn giá cố định trong suốt hai năm như bản dự thảo," Nhiên nhìn thẳng vào đôi mắt sắc bén của Khải, không hề né tránh, "khi mùa mưa lũ miền Tây ập đến và giá nguyên liệu thô tăng vọt, chúng tôi sẽ chỉ có hai con đường để tồn tại: một là lén lút pha trộn bột đá canxi cacbonat và nhựa PP tái sinh rẻ tiền vào bột bã mía để dìm giá thành xuống—giống như cách mà một vài đơn vị trên thị trường đang làm dưới chiêu bài 'vật liệu composite sinh học'; hai là chúng tôi phải thu mua bã mía phế phẩm mốc xanh giá rẻ ngoài bãi rác của các lò đường rồi dùng hóa chất tẩy uế nồng nặc để bù đắp chi phí. Cả hai con đường gian dối đó, Mộc Nhiên dứt khoát không bao giờ bước chân vào. Và tôi tin chắc một điều: đó cũng tuyệt đối không phải là thứ sản phẩm giả tạo mà Nắng Sớm muốn trân trọng đặt lên bàn của một trăm hai mươi cửa hàng trên toàn quốc để phục vụ khách hàng của mình."

Khải im lặng hoàn toàn. Ngón tay anh ngừng gõ nhịp trên bàn kính.

Không gian trong phòng họp yên ắng đến mức có thể nghe rõ tiếng gió điều hòa thổi nhè nhẹ từ khe trần thạch cao. Khải nhìn chằm chằm vào biểu đồ biến động giá nguyên liệu, ánh mắt anh chuyển từ sự nghi ngại ban đầu sang nét đăm chiêu sâu sắc của một người làm nghề lâu năm. Anh hiểu rất rõ: những gì cô gái trẻ trước mặt nói không phải là chiêu trò mặc cả thương mại, mà là sự thật tàn khốc của chuỗi cung ứng nông sản Việt Nam.

Đúng lúc đó, Phương chêm vào bằng sự am hiểu luật chơi thương trường và tư duy tài chính sắc bén:

"Chúng tôi không hề có ý định đòi hỏi tăng giá một cách tùy tiện để đẩy rủi ro về phía Nắng Sớm, thưa anh Khải. Giải pháp mà Mộc Nhiên đề xuất là cài đặt một 'Điều khoản trượt giá theo biên độ nguyên liệu thô'—Raw Material Indexation Clause—chuẩn mực quốc tế. Cụ thể như sau: nếu giá bã mía sạch đạt chuẩn tại trạm cân Tân Phú và giá phụ gia sáp cám gạo sinh học dao động trong biên độ năm phần trăm so với mức giá cơ sở ban đầu, Mộc Nhiên cam kết tự hấp thụ toàn bộ chi phí phát sinh, tuyệt đối giữ nguyên đơn giá giao hàng. Nhưng nếu giá nguyên liệu thô trên thị trường biến động vượt quá biên độ năm phần trăm, căn cứ trên hóa đơn chứng từ kiểm toán công khai hai chiều giữa Mộc Nhiên và Hợp tác xã, đơn giá sản phẩm giao cho Nắng Sớm sẽ được tự động điều chỉnh tăng hoặc giảm tương ứng theo đúng tỷ lệ trọng số của thành phần nguyên liệu cấu thành sản phẩm."

"Và ngược lại, Nắng Sớm cũng sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ năng suất công nghệ của chúng tôi," Minh tiếp lời Phương, giọng nói mộc mạc của người kỹ sư cơ khí mang lại một sức nặng thực tế đầy tin cậy. "Khi dàn máy tự động hóa bốn đầu ép đi vào vận hành ổn định tại xưởng mới, tỷ lệ phế phẩm dập mép của chúng tôi sẽ giảm từ mức mười bốn phần trăm hiện tại xuống dưới ba phần trăm. Sản lượng tăng gấp bốn lần giúp chi phí nhân công trực tiếp trên từng đơn vị sản phẩm giảm sâu. Toàn bộ phần chi phí tiết kiệm được từ năng lượng điện và tỷ lệ phế phẩm đó, Mộc Nhiên cam kết sẽ tự động chiết khấu ngược lại cho Nắng Sớm ba phần trăm trên tổng đơn giá cung ứng kể từ đầu năm thứ hai. Đây là một cơ chế cùng thắng dựa trên năng suất thực tế, chứ không phải sự ép giá đơn phương làm kiệt quệ nhà sản xuất."

Khải ngước mắt lên nhìn ba người đồng sáng lập của Mộc Nhiên.

Không có sự vòng vo né tránh thường thấy ở những con buôn chộp giật. Không có những slide thuyết trình hào nhoáng với những lời hứa hẹn tăng trưởng sáo rỗng của các dự án khởi nghiệp xin tiền đầu tư. Đặt trước mặt anh lúc này là một tập hồ sơ giải trình kỹ thuật chi tiết đến từng miligram tải trọng và từng chỉ số vi sinh; một bản phân tích chi phí nguyên liệu minh bạch, sòng phẳng đến tận gốc rạ bờ kênh; và một đề xuất cơ chế pháp lý chặt chẽ được thiết kế để bảo vệ chất lượng cốt lõi của chính chuỗi cà phê Nắng Sớm.

Khải khẽ thở ra một hơi dài, một nụ cười hiếm hoi thoáng hiện nơi khóe môi cương nghị. Anh khép tập tài liệu kỹ thuật lại, nhìn thẳng vào Nhiên:

"Các bạn đã tính toán chi tiết và sòng phẳng đến mức này, nếu tôi vẫn khăng khăng dùng vị thế bên mua để ép các bạn chấp nhận đơn giá cố định, thì chẳng khác nào chính tay tôi đang ép đối tác chiến lược của mình phải làm ẩu để tự cứu lấy mình."

Khải rút chiếc bút máy cài trên túi áo ngực, xoay nhẹ nắp bút bằng một động tác dứt khoát:

"Tôi đồng ý về mặt nguyên tắc với cơ chế trượt giá theo biên độ nguyên liệu. Tuy nhiên, để bảo vệ ngân sách của chuỗi, biên độ tự hấp thụ chi phí rủi ro của Mộc Nhiên phải là bảy phần trăm thay vì năm phần trăm như các bạn đề xuất. Và việc kích hoạt điều chỉnh giá chỉ được thực hiện theo chu kỳ đánh giá định kỳ sáu tháng một lần, đi kèm biên bản kiểm toán tài chính độc lập có xác nhận pháp lý của đại diện Hợp tác xã Tân Phú và một đơn vị giám định do Nắng Sớm chỉ định. Các bạn có chấp nhận mức biên độ bảy phần trăm này không?"

Nhiên quay sang nhìn Phương, rồi nhìn sang Minh.

Phương nhanh chóng nhẩm tính trong đầu rồi khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên niềm phấn khởi tột cùng. Minh mỉm cười nhẹ, ánh mắt lộ rõ sự đồng thuận tuyệt đối của một kỹ sư tin tưởng vào năng lực tối ưu hóa dây chuyền mới. Bảy phần trăm là một thử thách ngặt nghèo, nhưng hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát kỹ thuật nếu họ làm chủ được công nghệ sấy và tỷ lệ phối trộn xơ sợi.

"Chúng tôi chấp nhận điều kiện bảy phần trăm của anh," Nhiên mỉm cười, giọng cô rung lên một nhịp xúc động đã kìm nén suốt từ đầu buổi đàm phán.

Khải lập tức mở tập biên bản ghi nhớ hợp đồng ứng vốn thiết bị. Với những nét chữ nghiêng sắc sảo, anh dùng bút máy gạch bỏ điều khoản đơn giá cố định cũ kỹ ở điều năm, nắn nót viết tay toàn bộ nội dung cơ chế trượt giá linh hoạt theo biên độ bảy phần trăm vào khoảng trống bên lề trang giấy, sau đó ký tắt bên cạnh dòng chữ vừa viết.

Anh lật sang trang cuối cùng, đặt bút ký một chữ ký dứt khoát, sắc gọn vào phần đại diện bên giao thầu, rồi xoay ngược tập tài liệu, đẩy sang phía Nhiên:

"Chúc mừng Mộc Nhiên. Ngay sau khi hai bên ký biên bản ghi nhớ này, phòng kiểm soát tài chính của Nắng Sớm sẽ tiến hành thẩm tra tài khoản phong tỏa của đơn vị chế tạo máy. Chúng tôi sẽ giải ngân đợt một: bảy trăm hai mươi triệu đồng trong vòng bảy ngày làm việc tới tài khoản chỉ định để họ bắt đầu gia công hệ thống khuôn và lắp ráp cụm thủy lực cho các bạn. Nhưng nhớ đấy, Nhiên: hãy lo mà chuẩn bị mặt bằng xưởng cho đàng hoàng, sạch sẽ. Tôi không bao giờ chấp nhận nhìn thấy một dàn máy trị giá bốn tỷ đồng nhập khẩu về lại phải đặt trên nền xi măng nứt nẻ, ẩm ướt và đầy bụi bặm như hiện nay đâu."

Nhiên cầm chiếc bút máy từ tay Khải. Đôi bàn tay vốn quen cầm kẹp sắt gắp phôi nóng của cô khẽ run lên trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, rồi nhanh chóng lấy lại sự vững vàng. Cô nắn nót ký từng nét chữ "Nguyễn An Nhiên" vào phần đại diện pháp luật của Mộc Nhiên.

Từng vệt mực đen in sâu vào thớ giấy trắng muốt như khắc ghi một dấu mốc lịch sử không thể nào quên trên chặng đường gian nan của họ. Họ đã không phải bán mình cho các quỹ đầu tư mạo hiểm khắc nghiệt. Họ đã không phải nhượng bộ một phần trăm cổ phần nào, không phải đánh đổi quyền kiểm soát sứ mệnh của công ty. Họ giành được nguồn lực tăng trưởng sống còn này bằng chính sự tử tế, tính minh bạch và năng lực kỹ thuật thực chứng được trui rèn qua hàng ngàn mẻ phôi hỏng.

Bước chân ra khỏi tòa nhà văn phòng Nắng Sớm, bóng tối đã bao trùm thành phố. Ba người đứng sát bên nhau trên vỉa hè đường Đồng Khởi, hít căng lồng ngực làn gió đêm mát rượi thổi từ bến Bạch Đằng vào, xua đi toàn bộ sự ngột ngạt của phòng họp máy lạnh. Ánh đèn neon rực rỡ từ các biển hiệu khách sạn sang trọng hắt xuống mặt đường loang loáng ánh sáng, nhưng trong tâm trí Nhiên lúc này, hình ảnh hiện lên rõ nét nhất không phải là phố thị hoa lệ, mà là khoảng sân xưởng nhỏ bé, mộc mạc ở Tân Kiên.

"Chúng ta phải tính toán việc mở rộng mặt bằng ngay trong đêm nay," Minh lên tiếng phá vỡ sự im lặng, giọng anh lập tức quay trở lại với sự thực tế bận rộn thường ngày. "Dàn máy tự động bốn đầu ép liên hoàn cộng với cụm cánh tay robot bốc dỡ và buồng sấy chân không liên tục đòi hỏi diện tích sàn tối thiểu phải là ba trăm mét vuông, nền bê tông mác 300 gia cường lưới thép chống rung lún. Đó là chưa kể diện tích dành riêng cho kho chứa nguyên liệu khô cách ẩm và một phòng kiểm định chất lượng độc lập đạt chuẩn ISO. Gian xưởng một trăm hai mươi mét vuông hiện tại mà chúng ta đang thuê của chú Bảy không có cách nào nhét vừa cỗ máy đó."

"Sáng mai em sẽ chủ động liên hệ ngay với ban quản lý cụm tiểu thủ công nghiệp Tân Kiên," Phương hào hứng tiếp lời, gương mặt cô rạng ngời một sức sống mới đầy tự tin. "Hôm trước em thấy gian xưởng kho cơ khí cũ ngay sát vách tường xưởng mình vừa treo biển trả mặt bằng. Với bản hợp đồng bao tiêu ứng vốn có chữ ký chính thức từ chuỗi Nắng Sớm trong tay, việc thương lượng hạ giá thuê và xin lùi thời hạn thanh toán tiền cọc sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Họ sẽ phải nhìn chúng ta bằng một con mắt hoàn toàn khác!"

Nhiên nhìn Phương, rồi nhìn sang Minh, nở một nụ cười nhẹ nhõm. Cô cảm nhận được một luồng sinh khí mới, mạnh mẽ và trong lành, đang len lỏi và lan tỏa khắp toàn bộ đội ngũ. Những vết rạn nứt nghi kỵ âm ỉ sau cuộc khủng hoảng số liệu ảo với Quỹ Tầm Việt dường như đã được hàn gắn hoàn toàn bằng sự minh bạch tuyệt đối và một mục tiêu chung vô cùng rõ ràng.

Khi Nhiên và Minh chạy xe máy về đến xưởng Tân Kiên thì đồng hồ trên tay đã chỉ gần nửa đêm. Không gian nhà xưởng chìm trong bóng tối tĩnh mịch của vùng ngoại ô, chỉ còn lại tiếng quạt hút của buồng sấy phụ chạy rì rầm đều đặn ở góc xa và ánh đèn vàng ấm áp hắt ra từ ô cửa sổ phòng điều hành nhỏ trên gác lửng.

Minh chào Nhiên rồi đi thẳng xuống sàn xưởng để kiểm tra lại hệ thống van áp suất của mẻ phôi ủ qua đêm. Nhiên bước từng bước chậm rãi lên những bậc cầu thang sắt ọp ẹp, khẽ tựa lưng vào lan can nhìn xuống toàn bộ mặt sàn bên dưới. Mùi bã mía thân thuộc xông lên nồng đượm. Chẳng bao lâu nữa, nơi này sẽ đón nhận một diện mạo hoàn toàn mới: một dây chuyền tự động hóa hiện đại, sạch bóng, nơi công nhân không còn phải bán sức lao động trong khói bụi độc hại.

Nhiên bước vào văn phòng, ngồi xuống chiếc ghế xoay cũ kỹ. Cô mở máy tính cá nhân để chuẩn bị soạn thảo biên bản cuộc họp đàm phán với Nắng Sớm, nhằm cập nhật ngay lên hệ thống lưu trữ dữ liệu nội bộ theo đúng quy chế quản trị minh bạch vừa ban hành.

Trước khi mở trình soạn thảo, cô mở hòm thư điều hành công ty để kiểm tra công việc tồn đọng trong ngày.

Bên cạnh những email thông báo lịch trình giao bã mía định kỳ từ Hợp tác xã Tân Phú và các hóa đơn tiền điện, một thông báo thư mới không có tiêu đề, gửi từ một địa chỉ email tạm thời nặc danh bỗng nhảy lên nằm chễm chệ ngay trên đầu danh sách hộp thư đến.

Nhiên khẽ nhíu mày, ngón tay trỏ nhấp chuột mở thư.

Bên trong tuyệt nhiên không có một dòng nội dung văn bản nào. Người gửi chỉ đính kèm một tệp hình ảnh duy nhất định dạng JPG có dung lượng khá lớn.

Nhiên bấm nút tải tệp tin xuống. Từng vệt hình ảnh hiện dần ra trên màn hình máy tính có độ phân giải cao.

Khi bức ảnh được tải xuống hoàn tất và hiển thị sắc nét đến từng chi tiết dưới ánh đèn máy tính, tim Nhiên bỗng thắt nghẹn lại một nhịp đau nhói. Toàn bộ hơi thở cô nghẹn đắng nơi cuống họng, hai bàn tay buông thõng trên bàn phím bỗng trở nên lạnh ngắt.

Đó là một bức ảnh chụp lén góc nghiêng từ bên ngoài cửa kính vào một buổi chiều muộn, tại một quán cà phê máy lạnh nằm khuất ở thị trấn Đức Hòa, gần ranh giới Khu công nghiệp Tân Đức.

Trong ảnh, Đặng Mai Lan — người tổ trưởng sản xuất mộc mạc, chất phác, người từng cùng Nhiên thức trắng bao đêm bên khay bã mía ẩm, người vừa đứng lên dũng cảm dẫn dắt anh em công nhân bảo vệ kỷ luật an toàn lao động của xưởng — đang ngồi đối diện với một người đàn ông lạ mặt.

Người đàn ông đó mặc chiếc áo thun đồng phục màu xanh lá cây đậm có in logo quen thuộc của tập đoàn GreenMax.

Và ngay trên mặt bàn gỗ giữa hai người, một chiếc phong bì tài liệu khổ lớn màu nâu đã được mở hé nắp, để lộ ra những bản vẽ kỹ thuật chi tiết cùng các bản in mẫu sản phẩm bao bì định hình mang dấu hiệu nhận diện độc quyền của Mộc Nhiên.