Chè đậu xanh và câu hỏi can đảm
Tiếng chuông gió bằng đồng treo trên cánh cửa gỗ của cửa hàng thực phẩm Việt khẽ ngân lên những nhịp leng keng trong trẻo, chào đón Mimi và mẹ Lan bước vào một không gian ngập tràn phong vị quê nhà. Vừa bước qua bậc cửa, khứu giác của cô bé đã lập tức bị lôi cuốn bởi làn hương nồng ấm, thân quen đến lạ kỳ: mùi vỏ quế khô thơm cay, hương hoa hồi thoang thoảng dịu nhẹ quyện lẫn với mùi thơm mộc mạc của các loại hạt đậu khô được cất kỹ trong bao bì. Ánh nắng ban chiều rọi qua khung kính lớn, chiếu sáng những dãy kệ gỗ sẫm màu được bài trí vô cùng gọn gàng và ngăn nắp. Từng gói miến dong trong suốt, những hũ mắm ruốc sẫm màu đậm đà, những tập bánh tráng phơi sương tròn xoe và vô số bao ngũ cốc với sắc màu rực rỡ xếp sát nhau như một bức tranh thu nhỏ của các khu chợ truyền thống.
Mimi nắm thật chặt bàn tay ấm áp của mẹ, đôi mắt to tròn long lanh không ngừng đảo quanh từng góc nhỏ. Mỗi lần cùng mẹ ghé thăm tiệm tạp hóa này luôn giống như một chuyến phiêu lưu kỳ thú vào thế giới ẩm thực phong phú mà cô bé luôn khao khát khám phá. Mẹ Lan khẽ dừng bước trước một dãy kệ thấp chứa đầy các loại đậu khô đủ màu sắc, quay sang nhìn con gái và nở một nụ cười khuyến khích:
"Can you find the mung beans for our sweet soup?" "Con có thể tìm đậu xanh để nấu chè giúp mẹ không?"
Mimi hào hứng gật đầu rồi rón rén bước lại gần chiếc kệ gỗ thấp vừa tầm mắt mình. Trên mặt kệ, trước mắt em lúc này là hai túi hạt hình chữ nhật có kích thước và trọng lượng gần như hệt nhau. Cô bé hơi cúi người xuống, chăm chú nhìn vào những dòng chữ tiếng Việt in trên bao bì. Những dấu thanh phức tạp – dấu hỏi, dấu ngã, dấu nặng uốn lượn – nhảy múa trước mắt khiến Mimi bắt đầu cảm thấy lúng túng. Trong lòng em bỗng dâng lên một nỗi e ngại ngập ngừng; em sợ phải cất tiếng hỏi mẹ giữa nơi có nhiều người, và càng sợ hơn nếu ai đó phát hiện ra mình vẫn chưa đọc thông viết thạo thứ ngôn ngữ mẹ đẻ này. Cảm giác bối rối khiến đôi má Mimi khẽ ửng hồng. Muốn nhanh chóng hoàn thành nhiệm vụ để chứng tỏ bản thân, Mimi vội vàng vươn bàn tay nhỏ nhắn chộp lấy gói hạt màu xanh thẫm có in dòng chữ lớn: "Đậu xanh nguyên hạt".
Mẹ Lan từ phía sau bước tới, nhẹ nhàng đặt bàn tay dịu dàng lên vai con gái. Mẹ không hề chê trách sự hấp tấp của cô bé mà chỉ âu yếm nghiêng đầu, ngón tay trỏ khẽ hướng sang gói đậu bên cạnh chứa những hạt nhỏ li ti màu vàng ươm đã được tách đôi tinh tươm:
"Mimi ơi, hôm nay chúng mình nấu món chè hoa cau truyền thống. Nếu con dùng đậu còn nguyên lớp vỏ lụa sẫm màu, chè khi nấu xong sẽ có vị hơi chát nhẹ và nước chè ngả sang màu tối sẫm, không còn giữ được vẻ thanh tao. Chúng mình cần gói đậu xanh cà vỏ vàng ươm này cơ, hạt đậu đã bóc vỏ khi chín mới nở bung như những bông hoa cau li ti đấy."
Vừa lúc đó, cô Hương, người chủ cửa hàng có gương mặt tròn phúc hậu và dáng người nhỏ nhắn, thong thả bước ra từ phía sau quầy thu ngân bằng gỗ. Nhìn thấy dáng vẻ ngượng ngùng, đôi vai rụt lại và chiếc đầu nhỏ đang cúi gằm xuống đầy bối rối của Mimi, cô Hương liền hiểu ngay tâm trạng của cô bé. Người phụ nữ đôn hậu bước đến gần, từ tốn ngồi xổm xuống để ánh mắt mình ngang bằng với tầm mắt của Mimi, rồi cất giọng ấm áp, thân tình:
"Mimi đừng buồn nhé. Ngày xưa bằng tuổi cháu bây giờ, cô cũng từng háo hức muốn tự tay nấu một nồi canh súp thật ngon để tạo bất ngờ cho bà ngoại. Lúc ấy cô ngại hỏi người lớn nên cứ tự ý tìm kiếm rồi lấy một hũ bột màu trắng mịn nêm thật nhiều vào nồi canh. Kết quả là nồi canh hôm đó mặn chát đến mức chẳng ai nuốt nổi, chỉ vì cô nhầm hũ muối to đùng với hũ đường kính trắng tinh! Ai bước vào căn bếp lần đầu tiên cũng từng có những nhầm lẫn như thế cả, cháu đừng ngại ngùng gì nhé."
Cô Hương nhẹ nhàng nâng gói đậu xanh đã cà vỏ vàng ruộm lên, đưa lại gần hơn cho Mimi quan sát rồi chỉ vào những dòng chữ in đậm rõ nét trên nhãn:
"Whenever you are not sure, just ask! A brave chef always asks to learn." "Bất cứ khi nào cháu chưa chắc chắn, cứ hỏi nhé! Người đầu bếp dũng cảm luôn biết hỏi để học hỏi."
Mimi ngước nhìn đôi mắt sáng ngập tràn niềm khích lệ của cô Hương, rồi quay sang bắt gặp ánh nhìn bao dung, che chở của mẹ Lan. Trái tim cô bé như được tiếp thêm một luồng can đảm mới mẻ. Mimi hít một hơi thật sâu, gạt bỏ mọi sự e dè và dõng dạc nói ra câu nói mà mình vừa được học:
"I don't understand. Can you show me?" "Cháu chưa hiểu, cô chỉ giúp cháu được không?"
Nụ cười trên môi cô Hương bừng nở rạng rỡ, giọng cô đầy hào hứng:
"Of course! Look at the word 'cà vỏ' right here. That means split mung beans!" "Tất nhiên rồi! Nhìn chữ 'cà vỏ' ở đây nhé. Nghĩa là đậu xanh đã tách vỏ đấy!"
Không chỉ giải thích về tên gọi của từng loại đậu, cô Hương còn ân cần chỉ cho Mimi cách kiểm tra ngày sản xuất, hạn sử dụng và những dòng chữ nhỏ in lưu ý về dị ứng thường thấy trên các loại bao bì thực phẩm an toàn. Đôi tai Mimi chăm chú lắng nghe, ngón tay nhỏ mân mê theo từng dòng ký tự đã dần trở nên quen thuộc hơn. Trước khi hai mẹ con xách túi đồ bước ra khỏi cửa hàng, cô Hương còn nghiêng đầu vẫy tay chào, khẽ nháy mắt hẹn riêng:
"Cuối tuần này cô sẽ để dành riêng tập bánh tráng gạo dẻo và bún tươi ngon nhất cho món gỏi cuốn của Mimi nhé!"
Mẹ Lan và cô Hương bất giác trao nhau một nụ cười kín đáo đầy ẩn ý, như thể giữa hai người lớn đang ấp ủ một kế hoạch bí mật tuyệt vời dành riêng cho Mimi trong những ngày sắp tới.
***
Bước chân về đến căn bếp nhỏ của gia đình, không khí ấm cúng lập tức bao trùm lấy mọi giác quan. Tiếng chuẩn bị xoong nồi, tiếng bát đĩa lách cách rộn ràng tạo nên một khúc nhạc vui tai. Chiếc bếp từ hiện đại đặt giữa gian bếp đã được mẹ Lan bật sẵn; chiếc nồi inox chứa nước sạch đang reo lên ùng ục, từng làn khói nước mỏng manh bốc lên nghi ngút tỏa hơi ấm lan khắp gian phòng. Mẹ Lan đứng trực tiếp phụ trách khu vực nhiệt độ cao, bàn tay mẹ cẩn thận chỉ xuống vạch ranh giới màu vàng được dán ngay ngắn trên sàn gạch để cảnh báo an toàn:
"Please stand back from the hot stove." "Các con nhớ đứng cách xa mép bếp nóng nhé."
Hai đứa trẻ đồng thanh đáp lại rành rọt không chút do dự:
"Yes, Mom!" "Vâng ạ, mẹ!"
Mimi và cậu em trai nhỏ Tom ngoan ngoãn lui về chiếc bàn gỗ thấp được kê cách xa bếp lửa, nơi được thiết kế vừa vặn cho các thao tác chuẩn bị của trẻ nhỏ. Mimi xắn cao tay áo, cẩn thận dùng chiếc cốc đong nhỏ múc từng lượt đậu xanh cà vỏ vàng ươm đổ vào chiếc âu sành tráng men trắng tinh. Tom ngồi bên cạnh với vẻ mặt vô cùng nghiêm túc, hai tay cầm chiếc thìa gỗ nhỏ xíu, tỉ mỉ giúp chị gái nhặt ra vài hạt đậu sẫm màu còn sót lại trong âu. Mimi nhẹ nhàng rót một bát nước lọc ấm vào âu sành để những hạt đậu khô từ từ hút nước và nở mềm ra. Trong lúc chờ đợi, cô bé dùng chiếc kẹp gỗ gắp từng viên đường phèn trắng trong veo, lấp lánh như những khối pha lê tinh khiết đặt vào chiếc đĩa con:
"One, two, three crystals of rock sugar." "Một, hai, ba viên đường phèn."
Đúng lúc ấy, chiếc máy tính bảng đặt trên giá đỡ bằng gỗ bên cạnh phát ra tiếng chuông kết nối video quen thuộc. Chỉ một giây sau, gương mặt hiền từ rạng rỡ của bà ngoại Mai xuất hiện rõ nét từ đầu cầu Việt Nam. Bà mỉm cười trìu mến nhìn hai đứa cháu nhỏ qua màn hình, ánh mắt chăm chú dõi theo làn hơi nước mỏng manh đang sôi lăn tăn trong nồi trên bếp rồi cất lời dặn dò bí quyết quý báu:
"Nhớ canh lửa nhỏ liu riu thôi con nhé, khuấy thật nhẹ tay kẻo hạt đậu bị nát bấy."
Mẹ Lan gật đầu vâng dạ, từ tốn vặn nhỏ mức nhiệt của bếp từ xuống mức thấp nhất rồi trút toàn bộ phần đậu xanh đã ngâm mềm vào nồi nước đang sôi nhẹ. Thế nhưng, chỉ sau vài phút ngắn ngủi, do các hạt đậu hút nước và trương nở quá nhanh, nồi chè bỗng chốc trở nên đặc quánh lại. Chiếc muôi gỗ trong tay mẹ Lan khi di chuyển bắt đầu có cảm giác nặng trịch, những bọt khí đặc sệt lục bục nổi lên trên bề mặt. Mimi đứng nhìn mà lòng thắt lại, đôi mắt tròn xoe ánh lên nỗi hoang mang lo lắng rằng nồi chè đầu tiên do chính tay mình chọn nguyên liệu sẽ bị hỏng mất. Nhận ra sự bối rối của con gái, mẹ Lan liền nghiêng đầu mỉm cười đầy trấn an:
"Don't worry, Mimi. We can add some warm water." "Đừng lo lắng Mimi à. Chúng mình có thể thêm một chút nước ấm."
Được mẹ tiếp thêm sự tự tin, Mimi rón rén bước lại gần dưới sự giám sát chặt chẽ của mẹ. Em kiên nhẫn múc từng muỗng nước lọc ấm nhẹ nhàng chế thêm vào nồi chè. Đôi bàn tay nhỏ bé cầm chắc cán muôi gỗ, dưới bàn tay mẹ nhẹ nhàng kèm giữ bên trên, hai mẹ con cùng nhau khuấy đều từng vòng tròn nhịp nhàng, uyển chuyển đáy nồi. Kỳ diệu thay, từng hạt đậu vàng óng bắt đầu tơi xốp trở lại, lơ lửng hòa quyện mượt mà cùng làn nước đường trong vắt. Nồi chè dần lấy lại độ sánh mịn hoàn hảo, óng ánh như mật ong lỏng. Một mùi thơm bùi bùi, ngọt mát và thanh tao của đậu chín tới bắt đầu lan tỏa ngào ngạt khắp mọi ngóc ngách của gian bếp.
Mẹ Lan từ tốn dùng muôi múc từng muỗng chè nóng hổi thơm lừng chia đều ra các bát sứ nhỏ màu xanh ngọc. Mẹ khẽ mở nắp hộp nước cốt dừa béo ngậy màu trắng sữa, toan nghiêng tay rưới một lớp sánh mịn lên trên bề mặt bát chè, nhưng cậu bé Tom bỗng lắc đầu nguầy nguậy, hai tay xua xua trước ngực:
"No coconut milk for me, please!" "Cho con xin phép không ăn nước cốt dừa ạ!"
Mẹ Lan dịu dàng mỉm cười, ánh mắt tràn đầy sự tôn trọng dành cho sở thích ăn uống riêng biệt của con trai mà không hề có ý định ép buộc. Tom thích thú cầm chiếc thìa con xúc một miếng chè đậu xanh nguyên bản màu vàng óng đưa vào miệng, nhắm nghiền mắt tấm tắc tận hưởng trọn vẹn vị ngọt thanh khiết, mộc mạc của từng hạt đậu tơi mịn. Trong khi đó, bố Daniel bước vào bàn ăn, vui vẻ đón lấy bát chè có rưới một muỗng nước cốt dừa đầy đặn. Bố nếm thử một thìa lớn, khẽ gật gù tán thưởng với vẻ mặt vô cùng thỏa mãn:
"It is so sweet and creamy!" "Món này thật ngọt thanh và bùi ngậy!"
Bà ngoại Mai dõi theo khung cảnh ấm áp qua màn hình máy tính bảng, vui vẻ vỗ tay tán thưởng niềm vui rộn rã của cả gia đình nơi phương xa. Cả nhà cùng quây quần bên chiếc bàn ăn ấm cúng, vừa trò chuyện rôm rả vừa chậm rãi thưởng thức từng thìa chè ấm nóng, ngọt lành giữa buổi chiều gió nhẹ êm đềm ngoài hiên cửa sổ.
Sau khi bữa phụ kết thúc, Mimi chủ động giúp mẹ thu dọn từng chiếc thìa, chiếc bát xếp vào bồn rửa thật gọn gàng và ngăn nắp. Hoàn thành xong việc bếp, cô bé hân hoan chạy về góc học tập quen thuộc của mình, cẩn thận mở cuốn sổ tay bìa cứng mang tên "Nhà hàng tương lai của Mimi". Bằng đôi bàn tay khéo léo, em bóc một miếng dán ngôi sao vàng lấp lánh thứ sáu dán thật ngay ngắn vào giữa trang giấy trắng tinh, rồi nắn nót viết từng nét chữ tiếng Việt tròn trịa, thẳng hàng: "Hỏi khi chưa biết là dũng cảm."
Gấp lại trang giấy thơm mùi mực mới, Mimi hí hửng lật sang trang tiếp theo vẫn còn để trống. Ánh mắt cô bé lấp lánh những dự định mới mẻ: em đang ấp ủ kế hoạch thực hiện món gỏi cuốn tôm thịt ngũ sắc rực rỡ và dự tính sẽ mời cả nhóm bạn thân của mình đến nhà để cùng nhau trổ tài cuốn bánh vào chiều thứ Bảy tới.
***
### Useful phrases / Mẫu câu hay
* **I don't understand. Can you show me?** / Cháu chưa hiểu, cô chỉ giúp cháu được không? * **Whenever you are not sure, just ask!** / Bất cứ khi nào bạn chưa chắc chắn, hãy hỏi nhé! * **Please stand back from the hot stove.** / Các con nhớ đứng cách xa mép bếp nóng nhé. * **No coconut milk for me, please!** / Cho con xin phép không ăn nước cốt dừa ạ! * **It is so sweet and creamy!** / Món này thật ngọt thanh và bùi ngậy!
---
### Công thức: Chè đậu xanh đường phèn (Sweet Mung Bean Soup)
**Nguyên liệu:** * 200g đậu xanh cà vỏ (loại hạt vàng đã bóc sạch vỏ) * 100g đường phèn trắng * 1 lít nước lọc * 1/2 thìa cà phê muối tinh * 50ml nước cốt dừa (tùy chọn theo khẩu vị)
*(Lưu ý về an toàn: Trẻ nhỏ chỉ làm việc ở bàn thấp, tuyệt đối không chạm vào nồi nước sôi trên bếp; kiểm tra khả năng dị ứng dừa nếu dùng nước cốt dừa).*
**Các bước thực hiện:** 1. **Phần của bé:** Rửa sạch đậu xanh cà vỏ, ngâm trong âu nước ấm khoảng 30 phút cho hạt nở mềm; đếm và chuẩn bị các viên đường phèn. 2. **Phần của người lớn:** Đun sôi 1 lít nước trên bếp nóng, nhắc nhở trẻ đứng cách xa mép bếp. 3. **Cùng làm:** Người lớn trút đậu xanh vào nồi nước sôi, hạ lửa nhỏ liu riu; hướng dẫn bé đứng cạnh (có người lớn giữ tay) khuấy nhẹ theo hình vòng tròn. Nếu chè đặc, thêm từng muỗng nước ấm cho đến khi sánh mịn. 4. **Phần của người lớn:** Cho đường phèn và muối vào khuấy tan, tắt bếp và múc chè ra từng bát nhỏ. 5. **Phần của bé:** Tự do lựa chọn rưới thêm nước cốt dừa hoặc thưởng thức hương vị nguyên bản tùy theo sở thích cá nhân.