Bản Đồ Không Có Chủ Duy Nhất

Ánh đèn bàn màu vàng ấm áp rọi xuống bốn tờ bản đồ can đặt cạnh nhau, nơi những nét bút chì của bốn người bắt đầu đan cài vào nhau thay vì chỉ có nét vẽ đơn độc của Linh.

Mặt bàn gỗ thô ráp của phòng 4B vốn dĩ đã in hằn những vết xước theo năm tháng, những vết lõm do mũi dao rọc giấy trượt tay và cả những vệt ố tròn của đáy cốc trà đặc từ thời ông bà Như để lại, nay được phủ kín bởi những tờ giấy bóng mờ can dầu thơm nồng mùi sáp paraffin. Dưới quầng sáng đặc quánh gom lại từ chiếc chao đèn tráng men xanh, không còn bóng dáng của những thông số kích thước hình học thuần túy của một sinh viên kiến trúc, không còn những con số đo bằng mét hay góc vuông giả tạo của một không gian tĩnh vô tri. Những gì cả nhóm vừa trải qua ở Hành lang Không Số, sự ngột ngạt đến nghẹt thở của Thành Phố Ngập Trần và tiếng gãy đổ kinh hoàng của Tòa Nhà Những Ngày Mai đã dạy cho họ một bài học nghiệt ngã đến thấu tủy: mê cung này không bao giờ được xây cất bằng gạch vữa thông thường, mà được nhào nặn từ những nếp gấp sâu kín của ý thức, những mối ràng buộc vô hình và sự ích kỷ ngấm ngầm khi một cá nhân toan tính gánh vác mọi tai ương thay cho kẻ khác.

Linh cầm mẩu bút chì 2B đã gọt mòn vẹt đến tận gốc gỗ, cẩn trọng kẻ một đường trục dọc đè qua lớp giấy can của mình sang tận mép giấy của An. Đầu ngón tay cô chai sần, những vệt than chì bám đen kịt nơi kẽ móng, nhưng đường nét cô vạch ra không còn run rẩy như trước. Nó thẳng thắn, dứt khoát và mang sức nặng của một người đã chấp nhận chia sẻ gánh nặng quyền hạn.

— Chúng ta không dùng khoảng cách vật lý nữa, — Linh ngẩng lên, nhìn ba gương mặt mệt mỏi nhưng ánh mắt đã tìm lại được sự kiên định sau cơn biến động dữ dội vừa qua. — Bất cứ lối đi nào trong mê cung này cũng biến dạng theo trạng thái của người đi đầu. Không gian không cố định, độ dài hành lang co giãn theo nhịp tim và số lượng bước chân sẽ nhân lên gấp bội nếu kẻ dẫn đường mang trong mình một tâm niệm giấu giếm. Vì thế, trên mỗi tuyến đường, chúng ta phải ghi đủ bốn tham số bắt buộc: tên người dẫn đường, bí mật hoặc cảm xúc đang chi phối người đó tại thời điểm bước đi, danh mục toàn bộ vật dụng mang theo dù là nhỏ nhất, và quan trọng hơn cả là điều kiện hoàn trả cụ thể cho từng mắt xích.

An gật đầu, ngón tay trỏ đẩy nhẹ gọng kính cận đã xộc xệch lên sống mũi. Cậu cúi sát xuống mặt bàn, dùng một chiếc bút ngòi kim mực đen sắc lẹm gạch dưới một ô vuông nằm ở góc dưới cùng của bản đồ, nơi ghi chép các quy định pháp lý và ràng buộc mang tính khế ước:

— Đúng như Điều khoản Ba của Quy chế Đồng thuận mà chúng ta vừa biểu quyết. Bất kỳ món đồ nào mang qua cánh cửa đều mang theo một lớp bụi ký ức dày đặc của chủ sở hữu nguyên bản. Không gian dị thường này hấp thụ những đồ vật đó như một dạng ký sinh. Nếu không xác định rõ nguồn gốc, chức năng và phương thức hoàn trả ngay từ thời điểm vạch đường trên giấy, mê cung sẽ tự động diễn giải đó là hành vi chiếm đoạt trái phép của kẻ xâm nhập. Một chiếc cầu chì bị lấy trộm ở khúc quanh kỹ thuật trước đây đã từng suýt đánh đổi bằng hai tuần sinh mạng của Minh. Chúng ta tuyệt đối không được phép để xảy ra một khoản nợ khống nào nữa, dù chỉ là một mẩu dây đồng hay nửa bao diêm.

Minh khẽ mỉm cười cay đắng, bàn tay thô ráp của người thợ máy vô thức đưa lên chạm vào vệt tóc mai đã bạc trắng như cước bên thái dương phải. Đó là dấu vết không thể tẩy xóa của mười bốn ngày tuổi thọ bị Chấp Sổ khấu trừ thẳng vào sinh lực của anh, một vết sẹo thời gian nhắc nhở về cái giá của sự tùy tiện. Minh rút chiếc bút chì kim thân kim loại trong hộp đồ nghề đã tróc sơn, cặm cụi phác họa ký hiệu các van áp lực, đường ống dẫn khí và các hộp gen kỹ thuật chạy ngầm:

— Tuyến đường qua khúc quanh thứ bảy của Hành lang Không Số, tớ ghi chú rõ ràng bằng mực đậm: người dẫn đường là Minh, trạng thái chi phối là cảm giác hối hận vì đã tự tiện sửa chữa hệ thống mà không bàn bạc, vật phẩm mang theo bao gồm một đồng hồ đo vạn năng và một chiếc kìm cắt cáp cách điện, điều kiện hoàn trả là phải kiểm tra độ sụt áp tại trạm tiếp xúc trước khi rút lui. Tuyệt đối không tự tiện đấu tắt, không chèn dây đồng thay thế cầu chì nung chảy, và không giữ lại bất kỳ linh kiện nào thuộc về kết cấu nguyên thủy của hệ thống.

Vy ngồi ép sát bên cạnh Minh, mái tóc đen được buộc gọn gàng sau gáy để lộ chiếc cổ thanh mảnh và đôi tai nhạy cảm với từng biến thiên của không gian. Cô cẩn thận chấm ngòi bút lông nhỏ nhúng mực đỏ lên các điểm nút âm thanh mà mình đã từng kiên nhẫn dò tìm được qua đầu thu thạch anh trong những giờ phút nguy hiểm nhất. Trên tờ giấy can dầu của Vy, những cung tròn đồng tâm tỏa ra tầng tầng lớp lớp tựa như sóng nước lan trên mặt hồ mùa đông:

— Còn lối qua trạm chuyển tiếp cấp thấp, nếu tớ dẫn đầu, bí mật chi phối sẽ là nỗi sợ bị bỏ lại do hồ sơ cư trú từng bị gạt tên khỏi sổ sách lưu trữ. Nhưng bây giờ tên tớ đã được khắc trang trọng lên hợp đồng da thuộc, sự hiện diện này là hợp pháp và minh bạch trước căn phòng. Đồ vật mang theo chỉ có chiếc micro shotgun và cuốn băng trắng dùng một lần. Điều kiện hoàn trả là phải để lại một bản ghi âm đối ứng âm thanh thật của phòng 4B — tiếng thở, tiếng nước rỏ giọt trong bồn rửa bát, tiếng ấm nước sôi — nhằm dập tắt hoàn toàn tiếng bước chân nhại lại đang lẩn khuất trong vách tường rỗng.

Bốn tờ giấy can mỏng manh, bán trong suốt, khi được bốn bàn tay cẩn thận kéo lại gần rồi đặt chồng khít lên nhau dưới ánh đèn bàn vàng vọt bỗng tạo nên một kết cấu đa tầng kỳ lạ đến kinh ngạc. Những đường nét chì đen mảnh dẻ của Linh đan quyện với những ký hiệu mực đỏ của Vy; các sơ đồ hộp kỹ thuật góc cạnh của Minh làm điểm tựa vững chãi cho những điều khoản pháp lý nắn nót của An. Những nét vẽ từng run rẩy hay dứt khoát không còn triệt tiêu nhau, không còn phủ định lẫn nhau như những bản đồ cá nhân trước đây, mà tự tìm đến nhau qua độ xuyên thấu của giấy dầu để vá lành những khoảng trống mênh mông, mù mịt.

Tấm bản đồ lúc này không còn thuộc quyền sở hữu độc tôn của riêng Linh. Nó không còn là công cụ cai trị cô độc, mù quáng như thứ bảo vật tha hóa mà bản sao tha hóa mang tên Linh Ngày Mai từng đem ra mồi chài, dụ dỗ cô bước vào con đường thống trị ích kỷ. Nó đã chính thức trở thành một khế ước sống, một hệ thống định vị tương tác đa chiều được neo giữ vững chắc bởi sự thấu hiểu tuyệt đối và sự chấp nhận lẫn nhau của bốn con người.

Khi nét bút chì cuối cùng của Minh vừa khép lại ở góc phải phía dưới, một tiếng thở dài trầm ấm, mơ hồ tựa như hơi ẩm mùa đông tích tụ lâu ngày bỗng lướt nhẹ qua vách tường vôi loang lổ.

Bốn Bê dường như đang thực sự lắng nghe. Từng thớ gạch nung cổ xưa ẩn dưới lớp vữa ẩm khẽ rung rinh tiếp nhận bản quy hoạch mới. Mùi vôi cũ thoảng qua một luồng nhiệt nhẹ, như thể cả khối bê tông cốt thép của căn phòng vừa thở phào buông bỏ một gánh nặng phòng ngự kéo dài hàng thập kỷ.

— Đêm nay, chúng ta phải ngủ chung, — An đặt chiếc bút mực xuống cạnh mép thước kẻ gỗ, cất giọng nghiêm túc, mắt nhìn thẳng vào ba người còn lại. — Không phải chỉ để nghỉ ngơi cơ bắp hay phục hồi thể lực đơn thuần. Chúng ta cần áp dụng triệt để quy tắc ngủ chung không mộng mị. Mấy ngày qua, thời gian của phòng 4B đã trượt dài một cách nguy hiểm so với thế giới bên ngoài. Tòa Nhà Những Ngày Mai đã làm sai lệch nhịp sinh học và bẻ cong trục tham chiếu của cả nhóm. Nếu tâm trí phân tán, nếu mỗi người trôi dạt vào một giấc mơ riêng lẻ đầy lo âu hay ham muốn, căn phòng sẽ lại chớp lấy sự bất đồng pha đó mà kéo giãn nếp gấp thời gian để nuốt chửng chúng ta một lần nữa. Chúng ta buộc phải đồng bộ hóa nhịp thở, đưa tâm trí về cùng một nhịp đập tĩnh lặng.

Minh lặng lẽ đứng dậy, không nói một lời thừa thãi. Anh thu dọn đống kìm búa, mỏ lết và các cuộn băng keo cách điện sang sát góc tường, xếp chúng ngăn nắp theo thứ tự kích thước để không gây ra bất kỳ tiếng lách cách kim loại nào giữa đêm. Sau đó, anh cùng An bước lại góc tủ, nhấc chiếc chiếu cói đôi khổ lớn trải rộng ra giữa sàn gạch hoa phòng khách.

Chiếc chiếu cói đã sờn mép qua năm tháng, sợi cói dệt tay ngả sang màu vàng rơm cổ điển, thoang thoảng mùi cỏ khô mộc mạc và ngai ngái mùi nắng cũ của đời thực — một mùi hương giản dị nhưng có sức mạnh neo giữ tâm trí con người mãnh liệt hơn bất kỳ thứ bùa chú phức tạp nào.

Bốn người nằm sát bên nhau trên mặt chiếu thô ráp, vai kề vai, không ai giữ khoảng cách phòng vệ. Linh nằm cạnh Vy, bên kia là Minh và An. Không gian phòng trọ bốn bề bỗng chốc im ắng đến mức lạ thường, sự tĩnh lặng sâu thẳm như dưới đáy một giếng nước cổ, chỉ còn nghe thấy tiếng kim chiếc đồng hồ điện cũ kỹ trên đầu cửa ra vào đang nhích từng khắc một.

Linh nhắm mắt lại. Ban đầu, trong bóng tối dưới mi mắt cô vẫn chập chờn những ảo ảnh kinh hoàng: chiếc thẻ quyền trượng bạch kim nứt vỡ thành trăm mảnh sắc lẹm, nụ cười méo mó của bản sao chính mình trong tương lai, và những hành lang bê tông dài hun hút không có điểm dừng. Nhưng rồi cô hít sâu một hơi, lắng nghe tiếng hơi thở đều đặn, ấm áp của Vy ngay sát bờ vai mình. Cô lắng nghe nhịp lồng ngực vững chãi, trầm đục của Minh bên cạnh, và tiếng thở khẽ có phần căng thẳng nhưng đang dần chậm lại của An.

Dần dần, nhịp tim của bốn người như tìm được một tần số chung, một nhịp điệu hài hòa kỳ lạ. Nhịp đập ấy thấm qua lớp cói rơm, truyền xuống nền gạch hoa mát lạnh, rồi hòa vào tiếng rung khe khẽ của các thanh dầm thép ẩn sâu trong trần bê tông của khu tập thể. Không ai mơ thấy những hành lang vô tận rực rỡ ánh đèn lạnh lẽo, không ai lạc vào những đô thị úng ngập chìm trong mưa xám hay những tòa tháp chọc trời băng giá của ngày mai chưa tới. Đó là một giấc ngủ sâu không mộng mị, một sự buông bỏ phòng vệ tuyệt đối mà suốt bao tháng ngày qua họ chưa từng dám cho phép bản thân trải nghiệm.

Và trong chính sự tĩnh lặng đồng điệu tuyệt đối ấy, một hiện tượng kỳ diệu đã âm thầm diễn ra trong lòng căn phòng 4B.

Tiếng rít chói tai, nghiến ngấu từng đợt của chiếc đĩa nhôm trong công tơ điện gắn trên góc tường bỗng nhiên dịu lại. Thay vì quay ngược điên loạn hay giật từng nhịp đứt quãng để đếm ngược hạn nợ tuổi thọ, chiếc đĩa bắt đầu quay êm ru, xuôi theo chiều kim đồng hồ với một tốc độ chuẩn mực, mượt mà. Tiếng tích tắc khô khốc của chiếc đồng hồ cơ khí treo góc bếp dần ăn khớp tuyệt đối với tiếng còi xe máy từ xa vọng lại qua khe cửa chớp mở hé. Không gian của căn phòng 4B, vốn bị méo mó, co giãn và trôi dạt vô định trong dòng chảy dị thường của mê cung, nay như được một chiếc mỏ neo vô hình bằng thép đặc ghim chặt lại, đồng bộ chuẩn xác từng tích tắc với nhịp thời gian thực đang trôi ngoài khu tập thể An Bình.

* * *

Khi Linh mở mắt ra, một dải ánh nắng sớm màu hổ phách đã lách qua những khe hở của tấm rèm vải hoa đã bạc màu, rải lên sàn gạch hoa những vệt sáng ấm áp và tươi mới. Những hạt bụi li ti nhảy múa chầm chậm trong luồng sáng ban mai, lơ lửng như những tinh thể vàng ròng.

— Mấy giờ rồi? — Minh cựa mình thức giấc, giọng khàn đặc vì cơn ngái ngủ sâu hiếm thấy. Theo thói quen của một người thợ kỹ thuật, anh đưa ngay cổ tay lên quờ tìm chiếc đồng hồ đeo tay Liên Xô cũ kỹ.

— Bảy giờ mười lăm phút sáng, — An đã nhỏm dậy từ lúc nào. Cậu cẩn thận cài lại gọng kính cận, hai mắt nhìn chăm chú vào màn hình chiếc điện thoại di động vốn đã tắt lịm và mất hoàn toàn sóng liên lạc trong suốt nhiều ngày qua.

Bất chợt, một hồi chuông báo tin nhắn dồn dập vang lên inh ỏi, kéo theo hàng loạt âm thanh rung bần bật khi các cột sóng viễn thông đời thực đột ngột kết nối lại với thiết bị. Những dòng tin nhắn rác, thông báo cuộc gọi nhỡ và tin tức mạng xã hội tràn ngập màn hình như một dòng thác lũ từ hiện thực ùa về.

— Thời gian đã đồng bộ hoàn toàn, — An thở phào, một nụ cười nhẹ nhõm hiếm hoi hé nở trên gương mặt gầy gò. — Chúng ta đã thực sự trở lại cùng một dòng chảy với thế giới bên ngoài. Không còn hiện tượng trôi dạt thời gian cục bộ nữa.

Vy ngồi dậy trên chiếu cói, đưa hai tay vươn vai rồi khẽ xoa bóp hai bắp chân vẫn còn ê ẩm, căng cứng sau những bước chạy tháo thân sinh tử ở Tòa Nhà Những Ngày Mai. Cô ghé mắt nhìn qua ô cửa chớp trông xuống khoảng sân chung rộng lớn của khu tập thể. Dưới sân, tiếng chổi tre quét loẹt xoẹt đều đặn trên nền xi măng, tiếng trẻ con cười đùa réo rắt và tiếng rao "Ai xôi lạc, bánh khúc nóng đây" vang lên lảnh lót, thân thương đến nao lòng.

Vy khẽ ôm lấy bụng mình, thốt lên một câu rất đỗi đời thường:

— Em đói quá. Tủ lạnh của phòng mình trống trơn từ hôm kia rồi, chỉ còn vài cọng hành héo với nửa chai nước lọc. Hay là… chúng ta thử mở cửa chính ra ngoài xem sao?

Cả bốn người đồng loạt nhìn nhau. Một thoáng căng thẳng vô hình lại khẽ gợn lên trong đáy mắt họ. Ký ức về lần gần nhất Vy toan chạm tay vào nắm đấm cửa chính vẫn còn quá sống động: luồng xung lực không gian tàn nhẫn khi ấy đã hất ngã cô văng ra sàn, từ chối thẳng thừng nhận diện một kẻ không có tên trong hồ sơ lưu trữ của tòa nhà.

Nhưng giờ đây, mọi chuyện đã khác. Tên của Vy đã được khắc sâu bằng mực vĩnh cửu lên bản hợp đồng da thuộc, sự hiện diện của cô đã được căn phòng thừa nhận hợp pháp, và trục thời gian đã được khóa chặt vào thực tại.

Minh hít sâu một hơi, bước tới trước cửa chính. Anh đặt bàn tay to bản, chai sần lên quả đấm cửa bằng kim loại mạ kẽm đã mòn bóng theo thời gian. Anh dừng lại một giây, quay đầu nhìn Linh, An và Vy. Cả ba người khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên sự tin tưởng tuyệt đối.

Minh dứt khoát vặn chốt.

Một tiếng *tách* nhẹ nhàng vang lên, giòn giã và êm ru như chiếc khóa của bất kỳ căn hộ bình thường nào trên cõi đời này, như thể chưa từng có bất kỳ cơ chế phong tỏa ma quái hay áp lực không gian ghê gớm nào từng ngự trị nơi đây. Cánh cửa gỗ lim mở toang ra phía ngoài hành lang.

Không khí mát lạnh, trong lành của một buổi sáng mùa thu An Bình lập tức ùa vào gian phòng khách, cuốn phăng đi những tàn dư của mùi ẩm mốc, mùi ozone cháy khét và sự ngột ngạt của mê cung. Trong luồng gió thu ấy có mùi khói lá khô dìu dịu của bà con quét rác sớm, mùi cà phê phin đậm đặc bốc lên từ quán cóc đầu ngõ và mùi thơm béo ngậy của nồi nước dùng phở bò đang sôi sùng sục.

Cả bốn người bước ra ngoài hành lang tầng bốn. Họ bước xuống từng bậc cầu thang bê tông đã mòn vẹt mép vôi, tay vịn bằng sắt gỉ sét quen thuộc dưới lòng bàn tay, rồi hòa mình vào con phố nhỏ rợp bóng cây xanh phía trước cổng khu tập thể.

Thế nhưng, cảm giác nhẹ nhõm, khoan khoái ban đầu nhanh chóng bị thay thế bởi một nỗi bàng hoàng thảng thốt rợn ngợp khi họ bắt đầu quan sát kỹ xung quanh.

Họ bước vào khu chợ cóc ven đường, lọt thỏm giữa dòng người tấp nập ngược xuôi đi lại, mua bán, mặc cả râm ran. Những cô bán rau thoăn thoắt nhặt từng ngọn hành hoa, những đứa trẻ mang khăn quàng đỏ ríu rít đuổi nhau đến trường tiểu học, những bác cán bộ hưu trí mặc áo len sờn vai cặm cụi đạp xe đi mua báo sáng. Cuộc sống ngoài khu tập thể An Bình vẫn hối hả, bình thản trôi qua từng ngày, từng giờ như nó vẫn luôn diễn ra suốt hàng chục năm qua, không hề hay biết đến sự tồn tại của những cõi không gian dị thường nằm ngay sát bên nách họ.

An ghé vào một sạp báo cũ nằm dưới gốc cây bàng ven đường, định tìm mua một tờ báo để nắm bắt tin tức. Nhưng ngay khi mắt cậu chạm vào hàng chữ in ngày tháng trên tờ nhật báo vừa mới phát hành sáng nay, đồng tử sau cặp kính cận bỗng co thắt lại dữ dội. Bàn tay cậu run rẩy đến mức đánh rơi cả đồng tiền xu xuống nền đất. Cậu vội vã nhặt tiền lên, trả cho người bán báo, rồi kéo giật cả ba người lùi vào một góc khuất dưới bóng râm mát rượi của tán bàng.

— Nhìn này, — An run giọng, ngón tay chỉ thẳng vào hàng chữ in đậm trang trọng trên đầu trang nhất tờ báo. — Hôm nay đã là ngày mười tám.

Linh nín thở, lồng ngực cô như bị một bàn tay vô hình bóp nghẹt:

— Ngày mười tám? Nhưng… làm sao có thể như thế được? Đối với chúng ta, từ khoảnh khắc bước vào Hành lang Không Số, vượt qua Thành Phố Ngập Trần cho đến khi thoát khỏi Tòa Nhà Những Ngày Mai, cùng lắm chỉ mới trôi qua hơn hai ngày một đêm!

— Đối với nhận thức và nhịp thở của chúng ta là hai ngày, nhưng đối với thế giới thực tại này, gần một tuần lễ đã trôi qua mất rồi, — An trầm giọng, trong mắt ánh lên một vẻ bất an sâu sắc chưa từng thấy. — Nhìn xung quanh mà xem. Tiệm sửa xe máy của bác Ba ở đầu ngõ đã đổi sang tấm biển hiệu tôn mới toanh, lớp sơn xanh còn chưa kịp khô bụi. Cây phượng vĩ ở góc sân cổng phụ bị cơn bão quật gãy hôm nào mà nay công nhân môi trường đô thị đã cưa dọn sạch trơn, mặt cắt gốc cây đã bắt đầu khô nhựa. Chúng ta đã biến mất khỏi cuộc đời này gần cả tuần lễ mà không hề hay biết.

Vy rùng mình ớn lạnh, run rẩy nắm chặt lấy cánh tay áo khoác của Linh. Nhìn những người hàng xóm lướt qua họ với ánh mắt bình thản, xa lạ, cô cảm nhận rõ rệt một sự đứt gãy ghê gớm đang rình rập. Họ đang sống song song với thế giới này, hít thở cùng một bầu không khí, nhưng lại tựa như những bóng ma vừa từ cõi chết trở về, bị tách rời khỏi dòng chảy thời gian thực.

Mê cung không chỉ đe dọa nuốt chửng thân xác và ký ức của họ bằng những bẫy rập cơ học hay những khoản nợ trừ dần sinh mạng, mà từng nếp gấp không gian của nó đang âm thầm gặm nhấm, cắt đứt từng sợi dây liên kết mong manh giữa họ với cuộc đời bình dị ngoài kia. Nếu không sớm tìm ra cách giải phóng hoàn toàn căn phòng 4B, không sớm hóa giải bản hợp đồng thuê nhà quái ác từ năm 1972, sẽ đến một ngày họ bước ra khỏi cánh cửa kia và nhận ra cả một thế hệ của mình đã trôi qua vĩnh viễn, người thân đã già cỗi, qua đời hoặc lãng quên sự tồn tại của họ hoàn toàn.

Nỗi sợ hãi vô hình ấy thúc giục họ hành động. Cả nhóm vội vã ghé qua hàng bánh mua mấy chiếc bánh bao nóng hổi bọc trong giấy báo, mua thêm vài mớ rau cải tươi, một túi trứng gà và ít gạo thơm, rồi nhanh chóng quay trở lại khu tập thể. Từng bước chân leo lên cầu thang tầng bốn đều hối hả, dồn dập như thể họ sợ rằng chỉ cần nấn ná thêm một phút ngoài ánh sáng trần gian, cánh cửa gỗ lim của phòng 4B sẽ tự động khép chặt lại và cắt đứt họ khỏi lối thoát duy nhất.

* * *

Khi cánh cửa phòng 4B khép lại sau lưng, then cài sắt kêu lên một tiếng chắc nịch, mùi thơm ngậy của bánh bao nóng hổi lan tỏa khắp gian bếp nhỏ, tạm thời xua tan đi cảm giác ớn lạnh của sự tha hóa thời gian vừa bủa vây lấy tâm trí họ.

Họ chia nhau ăn vội bữa sáng, ăn trong sự im lặng trầm tư, cảm nhận từng miếng thức ăn đời thực ấm nóng đi vào dạ dày để tự nhắc nhở bản thân rằng mình vẫn còn là những con người bằng xương bằng thịt.

Sau bữa ăn, Linh ngồi xuống chiếc bàn làm việc gỗ thô. Cô muốn kiểm tra lại độ chính xác của các đường trục trên bản đồ can, và cần tìm lại chiếc compa sắt cũ mà ông ngoại cô để lại từ thời còn làm việc tại xưởng vẽ quy hoạch. Linh kéo ngăn kéo dưới cùng của bàn làm việc ra. Ngăn kéo này từ lâu đã kẹt cứng vì lớp gỗ bị ẩm nở ra, mỗi lần kéo đều phát ra tiếng ken két chói tai.

Bên trong ngăn kéo chất đống những tập tài liệu giấy vàng úa, những cuộn đồ án kiến trúc cũ rách mép và những hộp ngòi chì từ thập niên tám mươi. Khi bàn tay Linh luồn sâu vào góc tối nhất của ngăn kéo, những đầu ngón tay cô bỗng khựng lại khi chạm phải một mép giấy có bề mặt thô ráp, cứng cáp và dày dặn một cách khác thường.

Cô cẩn thận gạt những tờ họa báo cũ sang một bên rồi rút nó ra.

Đó là một tờ biên nhận bằng giấy dó cổ, cạnh mép đã ngả sang màu vàng hổ phách và xơ tơi vì thời gian. Điều kỳ lạ đến mức khiến tim Linh đập thình thịch là, trên bề mặt của tờ biên nhận này, dòng chữ in bằng khuôn chì cổ xưa ghi rất rõ ràng tiêu đề mục: *Biên Nhận Thu Phí Tổn Thất & Bồi Hoàn Mặt Bằng*. Phía dưới, những ô trống dành cho tên người thuê nhà, số phòng, và chữ ký của người đại diện thu nợ thì hoàn toàn để trắng tinh.

Chưa từng có một nét mực nào, một cái tên nào hay một dấu triện đỏ nào được khắc lên đây. Đó là một khoảng trống hoàn hảo, nguyên sơ và tinh khôi, như thể một chứng từ khuyết danh mang tính pháp lý tối cao đang kiên nhẫn nằm im dưới đáy ngăn kéo suốt mấy mươi năm, chờ đợi một ngày được lấp đầy bởi một sự thật hợp pháp.

Linh ngồi ngẩn ngơ nhìn tờ giấy dó trên tay. Trong đầu cô lóe lên một linh cảm mơ hồ nhưng vô cùng sắc nét về vai trò của tờ biên nhận này trong việc thanh lý khế ước năm 1972. Nhưng sau một thoáng đắn đo, cô quyết định lặng lẽ đặt tờ biên nhận trắng trở lại dưới đáy sâu của ngăn kéo, đậy những tập hồ sơ cũ lên trên. Bây giờ chưa phải lúc; cô cần thêm chứng cứ xác thực trước khi công bố điều này với cả nhóm.

Ngay khoảnh khắc Linh vừa khép mép ngăn kéo lại, sàn nhà dưới chân bốn người bỗng nhiên khẽ run lên.

Đó hoàn toàn không phải là cơn chấn động bạo lực, hung hãn của những vết nứt trừng phạt do phá vỡ quy tắc, cũng không phải là tiếng rít gào cơ khí đòi nợ tuổi thọ quen thuộc của Chấp Sổ. Đó là một nhịp chuyển động vô cùng mềm mại, uyển chuyển, tựa như một cơ thể sống khổng lồ đang cựa mình thức giấc sau một giấc ngủ dài dễ chịu.

*Cạch... cạch... cạch...*

Tiếng gõ gạch quen thuộc vang lên từ sâu thẳm dưới lòng sàn nhà, nhưng lần này âm hưởng của nó ấm áp, thanh thoát và nhịp nhàng lạ thường, không còn vẻ đe dọa, giục giã như trước.

Trên bức tường vôi loang lổ phía sau cánh cửa nhà tắm, những mảng ẩm mốc màu xám sẫm bắt đầu co rút, biến đổi một cách kỳ diệu. Từng giọt nước ngưng tụ li ti trên bề mặt vôi không hề rơi xuống đất theo trọng lực, mà từ từ trườn đi, nối lại với nhau tạo thành một mạng lưới đường nét mảnh dẻ, lấp lánh tựa như những sợi chỉ bạc rải đều trên nền tường.

Ý thức của Bốn Bê đang thực sự thức tỉnh.

Căn phòng, sau khi chứng kiến bản quy chế đồng thuận bốn bên được ký kết minh bạch, chứng kiến sự đoàn kết không giấu giếm và tấm bản đồ can đa tầng không có chủ nhân độc tôn vừa được xác lập đêm qua, đã hoàn toàn rũ bỏ thái độ thù địch, phòng thủ. Nó hiểu rằng những con người đang sống trong lòng nó lúc này không hề tìm cách bóc lột, vắt kiệt nó như Cục Thu Nợ, cũng không tìm cách trốn chạy ích kỷ để mặc nó sụp đổ vào cõi lãng quên như những kẻ tha hóa trong tương lai.

Những mảng ẩm bạc lấp lánh trên tường dần tụ lại thành một hình mũi tên sắc nét, uốn lượn từ chân tường nhà tắm, bò dọc theo gờ chỉ chân tường của sàn gạch hoa, rồi chỉ thẳng tắp vào góc phòng khách — nơi đang đặt chiếc thảm chùi chân bằng sợi đay xơ cũ kỹ đã mòn rách.

Cùng lúc đó, nhịp gõ dưới sàn gạch chuyển đổi tiết tấu: ba tiếng ngắn, hai tiếng dài, rồi dứt khoát ấn mạnh vào một viên gạch hoa hình cánh hoa cúc đã mờ hết lớp men bóng.

Vy, với đôi tai thính nhạy của người thu âm, lập tức nhận ra ngay quy luật của âm thanh:

— Bốn Bê đang chỉ đường! Căn phòng đang vẽ một lối tắt cho chúng ta!

An bước nhanh tới mép tường, cúi sát người quan sát kỹ lưỡng đường dẫn của vệt ẩm và các vết nứt chân chim xung quanh:

— Nhìn các ký hiệu vôi vữa này xem. Đây chính là hệ thống mã số phân loại hồ sơ lưu trữ theo chuẩn cũ của Ban Quản trị lâm thời khu tập thể năm 1972. Bốn Bê đang mở ra một tuyến rẽ tắt trực tiếp, an toàn tuyệt đối, vượt qua toàn bộ các trạm gác và chốt kiểm soát của Cục Thu Nợ để hướng thẳng tới Kho Lưu Trữ Người Thuê!

Linh tiến lại gần, lồng ngực phập phồng vì xúc động. Căn phòng không còn là một cái bẫy giam cầm; nó đã chủ động trao cho họ quyền tiếp cận nơi cất giữ những bí mật bị niêm phong sâu nhất của tòa nhà — nơi chứa đựng bản hợp đồng gốc của bà Như, những hồ sơ người thuê từng bị cạo sửa tên họ, và có thể là cả mảnh ký ức về cuộc tranh cãi định mệnh giữa bà ngoại cô và Chú Tư năm xưa.

Nhưng đúng lúc Minh bước tới, cúi người toan nhấc tấm thảm chùi chân bằng sợi đay lên để kiểm tra chốt sàn bên dưới, từ ngoài khe cửa chính bỗng vang lên một chuỗi âm thanh lạ lùng, sắc lạnh.

*Cốc... cốc-cốc... cốc.*

Ba tiếng gõ khô khốc vào gỗ, theo sau là một nhịp ngắt quãng chính xác từng phần mười giây, rồi kết thúc bằng một tiếng gõ đanh gọn bằng kim loại vào then cài phía ngoài khe hành lang.

Cả bốn người lập tức đóng băng mọi cử động.

Minh giơ tay ra hiệu im lặng, tay kia nhanh như cắt nắm chặt lấy chiếc xà beng thép giấu sau cánh cửa bếp, cơ bắp căng cứng sẵn sàng nghênh chiến. An hạ thấp người, bàn tay đã thủ sẵn cuốn sổ tay pháp lý và chiếc bút ngòi kim. Vy lùi lại nửa bước, nín thở.

Đó là tín hiệu gõ mã hóa của kỹ thuật viên công trình. Một nhịp gõ đặc thù mà họ đã từng nghe thấy bên chiếc tủ điện đá phỉ thúy ở khúc quanh thứ bảy của Hành lang Không Số.

— Mở cửa đi, mấy đứa nhỏ, — một giọng nói khàn khàn, trầm đục nhưng mang nét hóm hỉnh, tưng tửng quen thuộc cất lên qua khe hở bên dưới cánh cửa gỗ. — Lão già không có bóng này lặn lội đến đây không phải để đòi tiền phòng hay thu nợ sinh mạng của tụi bay đâu mà phải thủ xà beng kỹ thế.

— Chú Tư? — Linh buột miệng thốt lên, mắt mở to kinh ngạc.

Cô nhìn sang An và Minh. An khẽ gật đầu, ra hiệu rằng giọng nói và nhịp gõ hoàn toàn trùng khớp với dữ liệu nhận dạng trước đó. Minh cẩn thận tra tay vào then cài, kéo chốt sắt rồi hé mở cánh cửa gỗ ra một khoảng vừa đủ một người nhìn.

Bên ngoài hành lang xám xịt, tranh tối tranh sáng của khu An Bình, Chú Tư đang đứng sừng sững ở đó.

Ông khoác trên mình chiếc áo gi-lê bảo hộ lao động màu xanh công nhân đã bạc phếch, sờn rách ở hai bên vạt áo. Chiếc túi đồ nghề bằng vải bạt thô nặng trĩu, lồi lõm những đầu kìm búa đeo lệch bên vai gầy. Dưới ánh sáng vàng vọt, tù mù của bóng đèn dây tóc ngoài hành lang, chiếc bóng của ông in lên bức tường đối diện vẫn phẳng lì một cách rợn ngợp — đó là một vệt đen hình người trống rỗng tuyệt đối, không có mắt, không có mũi, miệng hay bất kỳ đường nét nhận dạng nào của một con người bằng xương bằng thịt. Đó là hình phạt vĩnh viễn, tàn nhẫn của một kẻ đã bị Cục Thu Nợ tước đoạt tên thật khỏi thế giới thực tại.

Bốn Bê dường như ngay lập tức nhận ra sự xuất hiện của người đàn ông này.

Ngay khi gót chiếc giày bảo hộ lao động bằng da cũ của Chú Tư vừa chạm vào bậc cửa phòng 4B, mặt sàn gạch dưới chân ông khẽ run rẩy nhè nhẹ. Một nhịp gõ cực kỳ dịu dàng, êm ái như tiếng mèo cọ đầu, khẽ khàng rung lên dưới gót chân Chú Tư như một cái vẫy đuôi mừng rỡ của một con thú cưng trung thành nhận ra người bạn cũ từng gắn bó với nó qua nhiều thập kỷ hoang phế, điêu tàn.

Chú Tư thoáng sững sờ. Đôi mắt sương gió của ông chớp chớp liên hồi, khóe miệng khẽ run lên trong một thoáng xúc động hiếm hoi lộ ra ngoài vẻ bất cần đời thường thấy. Nhưng rồi ông nhanh chóng lấy lại vẻ thản nhiên từng trải, đưa bàn tay đầy dầu mỡ vỗ nhẹ lên bậu cửa gỗ lim:

— Chà, mày vẫn còn nhớ cái mùi dầu máy của tao đấy à, căn phòng cứng đầu... Cứ tưởng sau chừng ấy năm bị tụi Chấp Sổ nó hành hạ, mày đã quên sạch những đứa từng đặt từng viên gạch đầu tiên rồi chứ.

Ông quay sang nhìn bốn người bạn trẻ đang đứng quây quần trong phòng khách, ánh mắt sắc sảo dừng lại thật lâu trên chiếc bàn làm việc, nơi bốn tờ bản đồ can đang lồng ghép vào nhau một cách hoàn hảo dưới ánh đèn bàn. Một nụ cười hài lòng, xen lẫn chút thán phục thoáng hiện trên gương mặt gầy gò của ông:

— Khá lắm. Không chia rẽ bè phái, không giấu giếm toan tính riêng, cũng không để đứa nào ngu ngốc tự biến mình thành anh hùng tử vì đạo để gánh nợ thay. Bản đồ mê cung mà không có chủ nhân duy nhất thì Chấp Sổ có lật tung cả cuốn sổ nợ da thuộc cũng chẳng bao giờ tìm ra khe hở pháp lý để siết danh tính hay tuổi thọ của tụi bay. Con bé cháu bà Như làm tốt hơn bà ngoại mày năm xưa rồi đấy.

— Chú đến đây có việc gì? — An bước lên một bước, giữ đúng nguyên tắc thận trọng của người bảo vệ khế ước. — Cửa chính phòng 4B hiện đã được khóa đồng bộ hoàn toàn với thời gian thực của thế giới bên ngoài. Chúng cháu có Quy chế Đồng thuận nội bộ, không có thẩm quyền tùy tiện mở cửa đón tiếp người ngoài nếu không có căn cứ mục đích rõ ràng và minh bạch.

Chú Tư bật cười khùng khục trong cổ họng, tiếng cười giòn tan nhưng nghe xót xa. Ông tháo chiếc túi vải bạt nặng trĩu trên vai, đặt cẩn thận xuống mép ngoài của ngưỡng cửa, tuyệt nhiên không hề có ý định bước lấn qua vạch ranh giới khi chưa nhận được sự đồng thuận của cả nhóm:

— Thằng nhóc luật sư này cẩn thận đấy, rất đúng bài bản! Tao đến đây hôm nay là để chính thức đề nghị một liên minh sòng phẳng. Tao biết tụi bay chuẩn bị đột nhập vào Kho Lưu Trữ Người Thuê. Bốn Bê vừa mở đường tắt dưới sàn cho tụi bay rồi, đúng không? Cái nhịp gõ hoa cúc thụt ba tấc đó, tao nghe từ đầu hành lang là nhận ra ngay.

Linh giật mình, nhưng cô không hề phủ nhận:

— Sao chú lại biết rõ kết cấu lối tắt của Bốn Bê như vậy?

— Tao sống ở cái xó xỉnh này từ hồi bà ngoại mày còn là một cô gái trẻ đầy kiêu hãnh, từ cái thuở mà căn phòng này chưa bị lũ Chấp Sổ biến thành cái cối xay tuổi thọ nghiệt ngã như bây giờ, — Chú Tư thở dài, ánh mắt ông nhìn sâu vào khoảng tối mờ dưới gầm bàn gỗ, nơi thời gian dường như ngưng đọng. — Lối tắt của Bốn Bê có thể giúp tụi bay khôn khéo né được các trạm kiểm soát vòng ngoài và lũ lính gác máy móc của Cục Thu Nợ, nhưng khi đã xuống đến tầng hầm lưu trữ sâu nhất, nơi những kệ hồ sơ tự động sắp xếp theo mức độ bị lãng quên của người đời, tụi bay sẽ hoàn toàn mù tịt.

Chú Tư chỉ ngón tay khẳng khiu vào thái dương mình:

— Ở dưới đó không có ánh sáng tự nhiên, cũng chẳng có bóng đèn điện nào tồn tại được. Các dãy kệ sắt cao ngút ngàn liên tục trượt đổi chỗ cho nhau theo từng nhịp quên - nhớ của trần gian bên trên. Một người trên phố vừa quên đi một người thuê cũ, cả một dãy kệ sẽ lập tức sụp đổ hoặc tráo đổi vị trí sang một chiều không gian khác. Nếu không có một kẻ chuyên dò mạch bụi ký ức, một kẻ quen hơi từng trang giấy mục như tao dẫn đường, tụi bay sẽ bị chôn sống vĩnh viễn trong đống hồ sơ mục nát trước khi kịp chạm được ngón tay vào tập tài liệu năm 1972.

Minh nhíu mày, khoanh hai cánh tay vạm vỡ trước ngực, giọng anh trầm tĩnh nhưng không khoan nhượng:

— Chú muốn điều gì đổi lại? Ở căn phòng 4B này, chúng tôi vận hành theo Quy chế Đồng thuận: mọi giao dịch đều phải sòng phẳng, minh bạch tuyệt đối và không có chuyện bất kỳ ai phải gánh nợ thay cho ai. Chú giúp chúng tôi, chúng tôi phải trả cho chú cái giá gì?

— Tao biết rõ quy tắc của tụi bay, và tao tôn trọng điều đó, — Chú Tư hạ giọng, vẻ bông đùa tưng tửng thường ngày biến mất hoàn toàn, thay vào đó là một nỗi đau đớn âm ỉ, nặng trĩu đã tích tụ qua hàng chục năm lưu đày không chốn dung thân.

Ông đưa bàn tay gầy guộc, run rẩy lên ngực áo gi-lê bảo hộ, chạm vào vị trí túi áo bên trái — nơi hoàn toàn trống rỗng:

— Tao sẽ dẫn đường cho tụi bay vào tận lõi sâu nhất của Kho Lưu Trữ Người Thuê. Tao sẽ chỉ cho tụi bay vị trí chính xác của tập hồ sơ tranh chấp gốc giữa tao và bà Như — thứ giấy tờ duy nhất chứng minh căn phòng này không thuộc quyền sở hữu của Cục Thu Nợ. Nhưng đổi lại, tụi bay phải giúp tao tìm lại một kỷ vật của riêng tao.

— Kỷ vật gì? — Vy khẽ hỏi, ánh mắt cô lay động trước sự thống khổ trong giọng nói của người thợ già.

— Đó là một chiếc hộp thiếc tròn đựng một cuộn phim đen trắng chưa từng được rửa, và một chiếc kẹp tóc bằng đồi mồi khảm ốc xà cừ, — Chú Tư nói chậm rãi, từng lời như rút ra từ ruột gan. — Đó là thứ duy nhất trên cõi đời này còn lưu giữ lại hình ảnh và giọng nói của người đã trao cho tao cái tên 'Chú Tư' này... trước khi tên thật của tao bị Cục Thu Nợ dùng dao cạo sạch khỏi sổ đời.

Khóe mắt người đàn ông không có bóng khẽ giật giật:

— Chiếc hộp thiếc đó đã bị niêm phong và đẩy sâu vào tầng đáy lãng quên suốt hơn ba mươi năm qua. Tự bản thân tao không thể chạm tay vào nó được. Bởi vì theo luật lệ nghiệt ngã của kho lưu trữ, một kẻ khuyết danh — một kẻ không có tên trong sổ bộ — nếu tự ý chạm vào đồ vật bị niêm phong sẽ lập tức kích hoạt bẫy tiêu biến, cả người lẫn vật sẽ hóa thành tro bụi trong chớp mắt. Nhưng tụi bay... tụi bay có tư cách cư trú hợp pháp, tụi bay có tên trên hợp đồng da thuộc của 4B, tụi bay có thể lấy nó ra an toàn giúp tao.

Sự im lặng bao trùm khắp căn phòng nhỏ. Bốn người đưa mắt nhìn nhau.

Ánh mắt của Vy tràn ngập sự đồng cảm sâu sắc; cô hiểu hơn ai hết nỗi đau đớn tột cùng khi một phần ký ức, một phần danh tính của mình bị tước đoạt và xem như chưa từng tồn tại. Linh nhìn xuống tấm bản đồ can đa tầng đang tỏa sáng dưới ánh đèn, rồi quay sang nhìn An và Minh.

— Chúng ta biểu quyết, — Linh nói khẽ nhưng dứt khoát. — Có chấp nhận liên minh với Chú Tư và giúp chú ấy lấy lại kỷ vật hay không?

An đẩy nhẹ gọng kính, giơ cánh tay phải lên đầu tiên:

— Đồng ý. Giao dịch này sòng phẳng, có đi có lại, không vi phạm Điều khoản Ba.

Minh gật đầu, cánh tay áo xắn cao để lộ những đường gân rắn rỏi giơ lên tiếp theo:

— Đồng ý. Chú Tư hiểu rõ kết cấu kỹ thuật của tầng ngầm, có chú ấy dẫn đường tỉ lệ sống sót của chúng ta sẽ cao hơn.

Vy mỉm cười dịu dàng, giơ tay lên:

— Em đồng ý. Không ai đáng phải sống mà không có lấy một kỷ vật về cái tên của mình.

Linh hít sâu một hơi, giơ cao bàn tay của mình:

— Tỉ lệ đồng thuận tuyệt đối: bốn phần tư.

Cô quay sang Chú Tư, ánh mắt kiên định và ấm áp:

— Được rồi, Chú Tư. Chúng cháu chấp nhận liên minh. Chúng ta cùng xuống Kho Lưu Trữ Người Thuê.

Minh bước ngay tới góc phòng khách, nơi chiếc thảm chùi chân bằng sợi đay xơ cũ kỹ đang nằm im lìm. Anh cúi người, nắm lấy mép thảm sờn rách, dứt khoát hất tung nó sang một bên.

Dưới lớp thảm xơ xác, viên gạch men hoa cúc đã mờ men lập tức phát ra một tiếng *khực* khô khốc. Viên gạch tự động thụt sâu xuống dưới mặt sàn đúng ba tấc.

Một cơ chế bánh răng bằng đá cổ xưa ẩn sâu bên dưới móng nhà bắt đầu chuyển động êm ru, không hề có tiếng nghiến rít kim loại của máy móc hiện đại. Từ từ và chuẩn xác, một tấm nắp hầm bằng gang đúc vuông vức, rộng chừng hai sải tay, trượt mở sang bên hông sàn nhà.

Cánh cửa dẫn xuống kho lưu trữ mở ra ngay dưới chân họ.

Từ miệng hố đen ngòm hun hút ấy, một luồng khí lạnh buốt lập tức phả ngược lên không gian phòng khách. Trong luồng khí lạnh ấy, quện chặt mùi giấy mục ngàn năm ẩm ướt, mùi mực in khuôn chì cổ xưa nồng gắt, và thoang thoảng đâu đây một làn hương hoa nhài héo úa, bi thương của những ngày xưa cũ vọng về.