Phép thử sự liêm chính

Ánh nắng hanh vàng le lói trở lại trên triền rẫy Cư M’Rao sau gần một tuần giông bão dầm dề, nhưng không khí bên trong gian phòng rang thử mẫu vẫn ngột ngạt, quánh đặc như trước một cơn dông mới chuẩn bị ập xuống.

Hơi ẩm mốc bốc lên từ những thớ ván sàn gỗ tạp chưa kịp rút hết nước mưa, quyện chặt lấy mùi khét nồng của mẻ rang mẫu vừa kết thúc cách đó mươi phút. Trên chiếc bàn gỗ dài đóng bằng thân thông xẻ thô kê sát dãy cửa sổ chớp, mười hai dãy chén cupping bằng sứ trắng tráng men bóng xếp thành từng hàng lối thẳng tắp, tăm tắp như một đội hình duyệt binh thu nhỏ. Mỗi mẻ rang gồm đúng năm chén nước, tổng cộng sáu mươi chiếc chén đang đồng loạt bốc lên những sợi khói lam mỏng mảnh, mang theo hơi nóng hầm hập phả vào khoảng không gian chật hẹp.

Cạnh mỗi dãy chén là một mảnh thẻ giấy bìa cứng màu ngà, trên đó ghi vỏn vẹn những mã số ngẫu nhiên từ L-01 đến L-12 bằng nét mực đen không lem. Chính tay Khôi đã xáo trộn toàn bộ mã nguồn gốc của các lô cà phê vào lúc rạng sáng, tách rời mọi thông tin về số thứ tự giàn phơi, vị trí tầng gió hay thời gian hứng bão, nhằm bảo đảm tuyệt đối tính khách quan của một phiên thử nếm mù. Không ai được phép mang định kiến vào bàn nếm, kể cả người trực tiếp làm ra hạt cà phê.

Hứa Bảo Ngọc đứng sừng sững trước dãy bàn, hai lòng bàn tay chống nhẹ lên mép gỗ thông đã mòn vẹt. Mái tóc cắt ngắn ngang cằm được cô túm gọn ra sau gáy bằng một chiếc kẹp kim loại đơn giản, để lộ những đường nét thanh tú nhưng cứng cỏi, lạnh lùng như đá tạc. Đôi quầng thâm thẫm màu dưới mí mắt cô tố cáo chuỗi đêm dài thức trắng cùng anh em canh máy quạt đối lưu, nhưng ánh nhìn thì vẫn sắc lẻm, dán chặt vào lớp bọt crust màu nâu sẫm đang từ từ nở phồng trên mặt sáu mươi chén sứ.

Chiếc thìa cupping chuyên dụng mạ bạc cán dài kẹp giữa hai ngón tay thon của cô khẽ xoay nhẹ từng vòng chậm rãi. Thỉnh thoảng, phần lưng muỗng chạm khẽ vào vành sứ, phát ra những tiếng *lách cách* khô khốc, vang dội giữa bốn bức vách tôn đang nóng dần lên dưới ánh mặt trời buổi sớm.

Khôi đứng tựa lưng vào khung cửa nẹp tôn rỉ sét ở góc phòng, hai bàn tay thọc sâu vào túi chiếc quần bò sờn bạc đã bết dính những mảng đất đỏ bazan khô cứng như ngói nung. Lồng ngực anh thắt lại, trái tim đập từng nhịp nặng trịch, dồn dập theo từng cử động nhỏ của Ngọc.

Suốt bốn ngày bốn đêm vừa qua, anh cùng anh Tư, già Ama H'Rin và đám thanh niên buôn Y Bih đã đánh cược từng chút sức tàn cuối cùng để dầm mình trong bùn lầy cuồn cuộn. Họ đã thức trắng bên cạnh hai cỗ máy phát điện chạy dầu gầm rú đinh tai, hì hục căng từng mét bạt nilon gia cố lều vòm, kiểm tra từng họng quạt gió cưỡng bức để giữ cho tám tấn quả chín mọng vừa thu hái không bị ngạt khí, không bị biến thành một khối bầy nhầy thối rữa. Giờ đây, kết quả của cuộc sinh tử ấy, số phận của cả một niên vụ đẫm mồ hôi và nước mắt, đang nằm trọn trong những lớp váng cà phê đang dần sẫm lại kia.

"Bắt đầu phá váng," Bảo Ngọc cất giọng.

Thanh âm của cô rơi vào khoảng lặng gian phòng đều đặn, phẳng lặng, không gợn lên một chút cảm xúc nào của một người đồng đội vừa cùng anh lội bùn. Đó là giọng điệu của một giám khảo cảm quan được đào tạo bài bản, người chỉ giao tiếp với thế giới bằng các thụ thể vị giác và thang điểm chuẩn mực.

Cô cúi gập nửa thân trên, đưa chiếc thìa bạc gạt nhẹ ba lượt chuẩn xác trên bề mặt chén L-01. Lớp crust nâu xốp bị rẽ sang hai bên, giải phóng một luồng hơi nóng đột ngột bốc thẳng lên sống mũi. Bảo Ngọc ghé sát chóp mũi cách mặt nước chưa đầy hai phân, nhắm mắt lại và hít một hơi sâu, đầy lồng ngực.

Khôi nín thở. Đôi mắt anh căng ra, chăm chú quan sát từng biến đổi cơ mặt nhỏ nhất của cô.

Đôi chân mày thanh tú của Bảo Ngọc khẽ giãn ra. Đầu cô gật nhẹ một nhịp rất khẽ, gần như không thể nhận thấy nếu không nhìn chăm chú.

Chén L-01 chính là mẻ Robusta sẻ hái chọn lọc từng quả chín đỏ sẫm từ khoảnh đồi phía Đông – nơi đón ánh nắng ban mai sớm nhất của rẫy Cư M’Rao. Mẻ này được xếp ở tầng giữa của giàn phơi số một, vị trí đắc địa nhất, nơi hai luồng gió đối lưu nhân tạo của anh Tư quét qua mạnh mẽ và đồng đều nhất trong những đêm mưa tầm tã. Làn khói mỏng bốc lên mang theo hương đường mía ngào đậm đà, mùi caramel nướng giòn rụm và thoang thoảng nốt hương dịu ngọt của quả mơ rừng sấy dẻo. Một tín hiệu mở đầu đầy hứa hẹn.

Thế nhưng, bước sang mẻ L-02 và L-03, bầu không khí lập tức đông cứng lại.

Động tác gạt thìa của Bảo Ngọc bỗng nhiên chùng xuống. Chiếc thìa bạc dừng sững lại ngay giữa chừng khi lớp bọt màu nâu vàng nhạt vừa mới tách đôi. Cô khẽ nheo mắt lại, đuôi mày giật nhẹ một cái. Cô không gật đầu nữa. Thay vào đó, một nếp nhăn sâu hoắm hằn lên giữa hai vầng trán. Cô cúi thấp hơn nữa, chóp mũi gần như chạm hẳn vào làn nước nóng, hít vào một hơi ngắn rồi khẽ lắc đầu, nét mặt đanh lại như thép nguội.

Ngọc không nói nửa lời. Bàn tay cô thuần thục dùng hai chiếc thìa vớt sạch lớp bọt cặn và xác hạt còn nổi bồng bềnh trên mặt từng chén nước, thả vào chiếc cốc inox đựng nước tráng đặt bên cạnh. Tiếng bọt nước va vào thành kim loại nghe *tõm, tõm* đều đặn, lạnh lùng.

Cô lùi lại một bước, đưa mắt liếc nhìn chiếc đồng hồ bấm giờ điện tử đang chạy tích tắc gắn trên vách gỗ.

Mười hai phút.

Nhiệt độ trong chén sứ lúc này đã hạ từ chín mươi ba độ xuống khoảng sáu mươi lăm độ C. Đây chính là dải nhiệt độ vàng, thời điểm mà lớp mặt nạ của hơi nóng bắt đầu tan biến, để lộ ra những cấu trúc phân tử hương vị thực thụ: độ dày của thể chất, bản chất của các chuỗi acid hữu cơ và độ sạch của dòng chảy chất lỏng khi tràn qua vòm họng.

Tiếng rít cà phê đầu tiên vang lên sắc lẹm, xé toạc không gian ngột ngạt:

*Xoột!*

Bảo Ngọc hớp một ngụm đầy không khí cùng chất lỏng, biến dòng cà phê thành một làn sương mịn bao phủ trọn vẹn toàn bộ các gai vị giác phân bổ trên bề mặt lưỡi và vòm họng trên. Đôi mắt cô nhắm nghiền lại. Cô giữ nguyên khối chất lỏng ấy trong khoang miệng đúng ba giây, hàm dưới khẽ chuyển động để dòng nước luân chuyển, thẩm thấu, rồi nhổ dứt khoát vào chiếc ống nhổ kim loại đặt dưới chân.

*Coong.*

Tiếng nước bắn vào đáy ống nhổ vang lên khô khốc.

*Xoột!*

Lần lượt từng chén một. Từ chén thứ nhất của dãy L-01 cho đến chén cuối cùng của dãy L-12. Không hề có sự ngập ngừng. Nhịp điệu thử nếm của Bảo Ngọc diễn ra với một sự chuẩn xác đến tàn nhẫn, hệt như một cánh tay robot trong phòng thí nghiệm kiểm định tiêu chuẩn công nghiệp.

Không một tiếng thở dài thảng thốt, không một lời bình luận hay xuýt xoa, gian phòng chỉ còn lại âm thanh *lách cách* của chiếc thìa mạ bạc gõ vào vành sứ, tiếng rít sương sắc ngọt của bọt nước, và tiếng đầu ngòi bút chì 2B gõ từng nhịp *cộc, cộc* xuống bảng điểm tiêu chuẩn SCA kẹp trên tấm bìa mica trong suốt.

Khôi không thể tiếp tục chôn chân bên khung cửa được nữa. Cảm giác bất an sôi sục trong lồng ngực như muốn bóp nghẹt khí quản của anh. Anh bước từng bước nặng nề đến cạnh mép bàn, hai bàn tay siết chặt lấy gấu áo, giọng nói khô khốc nghẹn lại nơi cổ họng:

"Thế nào rồi Ngọc? Những mẻ ở giàn thông gió cưỡng bức... cứu được nhiều không em?"

Bảo Ngọc không ngẩng đầu lên. Cô không đáp lời anh. Ánh mắt cô vẫn dán chặt vào những dãy chén sứ đang tiếp tục nguội dần. Lúc này, nhiệt độ nước đã tụt xuống dưới bốn mươi độ C.

Trong giới thử nếm chuyên nghiệp, người ta gọi ngưỡng nhiệt độ này là "khoảnh khắc của sự thật". Khi độ nóng không còn để xoa dịu các gai cảm giác, khi các liên kết phân tử hương bay hơi đã cạn kiệt, mọi khuyết tật tiềm ẩn sâu kín nhất của hạt nhân—những lỗi lầm của quá trình lên men, sự thâm nhiễm của vi nấm, hay sự ẩm mục của môi trường sơ chế—sẽ phơi bày trần trụi, không có cách nào che giấu được nữa.

Ngọc nhấp thêm một ngụm từ chén L-03 đã nguội ngắt. Lần này, cơ mặt cô co giật mạnh hơn. Cô nhổ mạnh chất lỏng ra khỏi miệng, vội vã với lấy cốc nước lọc tinh khiết súc miệng hai lần liên tiếp.

Cô đặt mạnh chiếc thìa mạ bạc xuống khay inox.

*Keng!*

Âm thanh sắc nhọn vang lên đanh gọn khiến Khôi giật bắn người, sống lưng lạnh toát. Ngọc rút chiếc khăn lau màu trắng dắt bên hông tạp dề, chậm rãi lau khô từng ngón tay, từng kẽ móng tay một cách tỉ mỉ. Khi động tác lau tay chấm dứt, cô mới từ từ ngước mắt lên, nhìn thẳng vào đôi mắt đang đỏ hoe vì thiếu ngủ của Khôi.

"Bốn mươi phần trăm," cô nói. Từng từ ngữ thốt ra từ khóe môi cô đều đặn, buốt giá như nước đá mùa đông. "Chỉ có đúng năm trong tổng số mười hai mẻ rang mẫu đạt ngưỡng từ tám mươi tư điểm trở lên. Mẻ L-01, L-05 và L-06 giữ được chất lượng tốt, hương hoa quả sấy, vỏ cam khô và hậu vị mật ong rừng vẫn nguyên vẹn, điểm số dao động từ tám mươi tư phẩy năm đến tám mươi lăm điểm. Hai mẻ L-10 và L-12 nằm ở mép giàn đối lưu, chỉ vừa vặn chạm đáy ngưỡng tám mươi tư."

Khôi thấy đất trời dưới chân mình như chao đảo. Một luồng khí lạnh chạy dọc từ sống lưng lên đỉnh đầu:

"Còn... bảy mẻ còn lại? Bảy mẻ đó chiếm hơn một nửa quả tươi của rẫy mình mà Ngọc..."

"Dưới tám mươi điểm," Bảo Ngọc ngắt lời anh một cách dứt khoát, không chút do dự. "Thậm chí có ba mẻ L-03, L-07 và L-08 tôi chỉ có thể chấm tối đa từ bảy mươi sáu đến bảy mươi bảy điểm."

Cô cầm tấm bìa mica kẹp bảng đánh giá xoay ngược về phía Khôi, đầu ngón tay trỏ gõ mạnh lên những dòng ghi chú chi tiết bằng mực đỏ chằng chịt:

"Anh là kỹ sư nông nghiệp, anh tự cầm thìa nếm đi! Thử nếm mẻ L-02, L-03, L-04, L-07, L-08, L-09 và L-11 xem! Suốt ba ngày bão lớn, độ ẩm không khí đo được trong lều vòm luôn vượt ngưỡng chín mươi phần trăm. Tôi thừa nhận dàn quạt gió cưỡng bức của anh Tư đã làm hết công suất, đã cứu cho quả không bị lên men thối nhũn thành giòi bọ. Nhưng anh quên mất một nguyên lý cơ bản: quả cà phê nằm trên giàn trong trạng thái sũng nước quá bốn mươi tám tiếng đồng hồ mà không có nắng mặt trời thì chuyện gì sẽ xảy ra? Nấm mốc bề mặt! Các bào tử nấm mốc đã kịp thâm nhập sâu qua lớp vỏ trấu mỏng manh để ăn sâu vào cấu trúc phôi hạt!"

Khôi run rẩy cầm chiếc thìa cupping dự phòng đặt trên giá. Những ngón tay thô ráp của anh bỗng trở nên vụng về, lóng ngóng một cách thảm hại. Anh múc một thìa nước đầy từ chén L-03 đưa lên sát môi.

Hớp một ngụm.

Dòng nước cà phê nguội ngắt tràn qua bề mặt lưỡi. Trong một phần tư giây đầu tiên, vị ngọt đầm của lớp chất nhầy Robusta sẻ Cư M’Rao vẫn hiện diện như một quán tính quen thuộc. Nhưng ngay sau đó, khi giọt cà phê trôi xuống cuống họng, một cảm giác khô ráp, lợm giọng kinh khủng lập tức bùng nổ, xộc thẳng lên xoang mũi.

Đó là mùi ẩm mốc nồng nặc của những đống rơm rạ mục rữa sau mưa lũ, quyện chặt với mùi bao tải đay ẩm ướt bị vứt xó lâu ngày. Vòm họng anh khô khốc lại như bị chà xát bởi một mảnh giấy nhám thô ráp, để lại một hậu vị thảo mộc đắng ngắt, chát xơ, tê dại cả chân răng, hệt như nhai phải một nắm vỏ rễ cây rừng bị thối rễ.

Khôi ho sặc sụa, vội vàng cúi gập người nhổ mạnh ngụm nước ra chiếc xô bên cạnh. Cổ họng anh đắng chát, vị đắng gắt gao của sự hủy diệt.

"Hạt bị nhiễm *earthy taint* và ám mùi mốc ẩm nặng nề," Bảo Ngọc cất giọng đều đều, tàn nhẫn như một bác sĩ pháp y đang đọc biên bản giải phẫu tử thi. "Hợp chất geosmin và pyrazine đã ăn sâu vào nội nhũ. Khi nước còn đang ở nhiệt độ tám mươi độ C, hương đường caramel cháy có thể đánh lừa được những người uống thiếu kinh nghiệm. Nhưng chỉ cần nhiệt độ tụt xuống mức bình thường, toàn bộ cấu trúc khiếm khuyết sẽ phơi bày không sót một chi tiết nào. Vị thảo mộc đắng ngắt, chát xơ xé họng và mùi mốc ẩm kinh tởm này... Theo thang chuẩn cảm quan của Hiệp hội Cà phê Đặc sản Quốc tế SCA, bảy mẻ này bị xếp thẳng vào nhóm cà phê thương phẩm lỗi loại hai. Chúng ta không thể nhân nhượng dù chỉ là nửa điểm."

Khôi buông thõng hai cánh tay. Chiếc thìa bạc trượt khỏi những ngón tay vô lực của anh, rơi cạch xuống mặt bàn gỗ rồi nảy lên một nhịp khô khốc.

Bốn mươi phần trăm.

Cổ họng anh nghẹn ứ lại, đắng ngắt, không phải chỉ vì ngụm cà phê lỗi vừa nếm, mà vì sức nặng của con số nghiệt ngã ấy.

Tám tấn quả tươi chín mọng mà cả buôn làng đã còng lưng thu hái từng quả một suốt nửa tháng trời, sau khi xát vỏ, rửa nhớt, phơi sấy ráo trên giàn và xay xát vỏ trấu để đưa về độ ẩm tiêu chuẩn mười một phần trăm, tối đa chỉ thu về được khoảng một tấn sáu nhân xanh khô.

Nếu tỷ lệ đạt chuẩn Specialty chỉ dừng lại ở con số bốn mươi phần trăm, điều đó có nghĩa là toàn bộ sản lượng cà phê đặc sản thực tế mà Bản Đỏ có thể chắt chiu từ đợt bão kinh hoàng này chỉ vỏn vẹn sáu trăm bốn mươi kilôgam.

Sáu trăm bốn mươi ký. Chưa đầy bảy tạ hạt nhân xanh.

Khôi lảo đảo bước về phía chiếc bàn làm việc ọp ẹp kê ở góc phòng, với tay lật cuốn sổ tay dày cộm bằng bìa da bò đã sờn rách các góc. Trước mắt anh, những trang giấy chi chít những con số, bảng biểu phân bổ đơn hàng mà Trần Quốc Lâm đã tỉ mỉ vạch ra từ hai tuần trước ngày bão đổ bộ, hiện lên như một bản cáo trạng không khoan nhượng.

Hợp đồng bán sỉ nhân xanh đã ký kết bằng văn bản, có đóng dấu mộc đỏ với ba chuỗi quán specialty có tiếng bậc nhất tại Sài Gòn, cần giao tròn trịa một tấn hàng: Artifact Coffee của Hoàng đặt bốn trăm ký để làm dòng cà phê chủ lực cho chuỗi ba chi nhánh; The Daily Roast của chị Mai đặt ba trăm ký nhân Yellow Honey để phối trộn cho menu espresso mùa lễ hội; Sài Gòn Drip Lab của chú Thành đặt ba trăm ký hạt sơ chế tự nhiên để chạy chiến dịch quảng bá Robusta đơn vùng trồng.

Đó là chưa tính đến nhu cầu tiêu thụ tối thiểu của chính quán Bản Đỏ tại con hẻm Tú Xương ở Quận 3. Để duy trì sự sống cho quán, nuôi sống bộ máy nhân viên và giữ chân khách quen bằng hai nhánh menu "Trải nghiệm Nguồn gốc" và "Bản Sắc Đương Đại", mỗi tháng quán ngốn đứt từ một trăm năm mươi đến hai trăm kilôgam nhân xanh tuyển chọn.

Và tồi tệ hơn tất cả, đè nặng lên lồng ngực Khôi như một tảng đá ngàn cân, chính là chiến dịch đặt hàng trước mang tên *Hạt Mầm Cư M’Rao* mở bán trực tiếp cho người tiêu dùng cá nhân trên các nền tảng số.

Đợt mở bán dòng túi nhôm hai trăm năm mươi gam vừa qua đã tạo nên một làn sóng ủng hộ chưa từng có trong cộng đồng cà phê trẻ. Hơn ba trăm đơn hàng—chính xác là ba trăm mười tám khách hàng cá nhân—đã tin tưởng chuyển khoản thanh toán trước một trăm phần trăm tiền mặt qua hệ thống cổng thanh toán tự động VietQR. Tổng khối lượng hạt rang thành phẩm mà Bản Đỏ cam kết phải đóng gói và chuyển phát tận tay khách hàng vào tuần tới lên đến gần ba tạ hạt.

Thiếu hụt trầm trọng.

Sản lượng hạt đạt tiêu chuẩn chất lượng của Bản Đỏ bị thâm hụt tới gần sáu mươi phần trăm so với toàn bộ các cam kết bằng hợp đồng pháp lý lẫn những đơn hàng bán lẻ đã cầm trọn tiền tươi thóc thật của người ta. Bản Đỏ sẽ lấy đâu ra cà phê tử tế để giao cho khách hàng vào tuần sau?

Tiếng bước chân lẹp xẹp ngập ngừng ngoài hiên kéo Khôi giật mình thoát khỏi những suy tính bấn loạn.

Bà Hạnh đẩy cánh cửa liếp bước vào phòng. Chiếc nón lá rách vành sũng nước mưa được bà dựng tạm bên góc cửa tôn. Dưới nách bà cẹp chặt một cuốn sổ bìa xanh cũ kỹ, mép sổ đã sờn rách và được dán chằng chịt những lớp băng keo dính ngả màu vàng ố—cuốn sổ nợ ghi chép từng đồng tiền phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, tiền dầu tưới tiêu đã bám riết lấy gia đình Khôi suốt hơn một thập kỷ qua.

Gương mặt bà Hạnh sạm đen vì nắng gió cao nguyên, những nếp nhăn nơi khóe mắt xô lại đầy vẻ âu lo. Đôi mắt thâm quầng nhìn lướt qua sáu mươi chén cupping trên bàn rồi dừng lại thật lâu trên gương mặt tái nhợt của hai người trẻ tuổi:

"Khôi ơi... Xong hết chưa con? Cà phê nếm thế nào rồi? Có... có bán được giá cao như con với thằng Lâm tính từ đầu vụ không?"

Khôi đứng chết trân. Cổ họng anh cứng đờ, hai hàm răng nghiến chặt vào nhau đến phát đau. Anh không dám nhìn thẳng vào ánh mắt khắc khoải của mẹ, chỉ biết cúi gằm mặt xuống sàn nhà vương vãi những vệt nước tráng thìa loang lổ.

Thấy con trai im lặng, bà Hạnh càng sốt ruột hơn. Bà bước vội tới bên mép bàn, hai bàn tay gầy guộc run rẩy vịn chặt vào thành gỗ, giọng run lên từng chặp:

"Hồi sáng tinh mơ, thằng Năm Cường bên đại lý phân bón vật tư nó lại phi xe máy vào tận đầu rẫy réo nợ rồi con à. Nó bảo tiền phân NPK Bình Điền đợt ba với tiền lân nợ gối đầu từ vụ năm ngoái tổng cộng bảy mươi hai triệu đồng. Nó ra hạn chót là cuối tuần này, nếu nhà mình không thanh toán dứt điểm được ít nhất một nửa—ba mươi sáu triệu—thì nó sẽ dẫn người vào xiết cái đầu máy bơm D24 với tháo sạch dàn ống tưới béc ngoài vườn cà phê. Rồi còn tiền dầu chạy máy phát điện cứu bão mấy bữa nay nữa... Thằng Lâm gọi điện bảo tiền dầu hết đứt mười ba triệu bạc tiền mặt chưa trả cho cây xăng ngoài ngã ba... Rẫy mình đào đâu ra ngần ấy tiền bây giờ hả Khôi?"

Bà Hạnh ngập ngừng một thoáng. Ánh mắt bà lấm lét nhìn sang Bảo Ngọc đang đứng bất động ở đầu bàn, rồi bà khẽ kéo tay áo Khôi, hạ thấp giọng thì thầm vào tai anh:

"Hồi nãy mẹ ghé ngã ba chợ Buôn Ma Thuột mua mớ rau muống với ít cá khô, tình cờ gặp lão Bảy Thao... Con nhớ lão Bảy chuyên đi xe tải gom hàng cà phê xô mạn Cư Kuin với Đắk Song không? Lão kéo mẹ vào quán nước chè, bảo lão biết đợt này rẫy Cư M’Rao bị bão dập te tua, phơi không kịp nắng. Lão bảo... lão đang có sẵn hai tấn nhân Robusta xô loại một, hàng sàng mười tám hạt bóng bẩy, phơi sân xi măng khô cong queo, độ ẩm chưa tới mười hai phần trăm. Lão ngỏ ý để lại cho nhà mình giá hữu nghị, sáu mươi lăm ngàn một ký thôi. Lão bảo con cứ ôm hai tấn đó về xưởng, dùng máy đảo đều, trộn chung với mớ cà phê của rẫy mình rồi đóng bao gửi tàu xuống Sài Gòn giao cho người ta. Lão Bảy bảo người thành phố uống cà phê pha sữa đặc với đá lạnh ngập ngụa thì biết đếch gì mà phân biệt được hạt nào hái chín, hạt nào phơi sân! Tiền tươi thóc thật bỏ túi, vừa trả dứt nợ phân bón, vừa giữ được mối làm ăn với mấy quán dưới phố..."

Từng lời thì thầm của bà Hạnh hệt như một mồi lửa ném thẳng vào đống rơm khô đang bốc khói ngùn ngụt trong tâm trí Khôi.

Hai tấn nhân xô loại một. Sàng mười tám. Giá sáu mươi lăm ngàn một kilôgam.

Khôi đứng sững sờ giữa gian phòng rang mẫu. Từng thớ cơ trên gương mặt anh bắt đầu co giật nhẹ. Trong não bộ anh, các con số, các phép toán dòng tiền và những phản ứng hóa học bắt đầu xoay chuyển điên cuồng như một cỗ máy mất phanh.

Nếu mua hai tấn nhân xô của lão Bảy Thao, tổng số tiền bỏ ra là một trăm ba mươi triệu đồng. Lão Bảy quen biết gia đình anh bao năm, chắc chắn có thể đàm phán trả trước ba mươi phần trăm, phần còn lại gối đầu sau khi Sài Gòn giải ngân.

Mang hai tấn hạt đó về, đổ vào máy sàng rung thổi sạch bụi đất, tách sạch que rác và tạp chất, sau đó phối trộn theo tỷ lệ sáu mươi - bốn mươi với số hạt Robusta sẻ Yellow Honey đạt chuẩn của rẫy Cư M’Rao...

Và quan trọng nhất, cứu cánh tối hậu nằm ở kỹ thuật rang.

Là một kỹ sư nông nghiệp từng dành nhiều năm nghiên cứu sâu về động học phản ứng Maillard, phản ứng Strecker và quá trình nhiệt phân các đại phân tử trong cấu trúc tế bào hạt cà phê, Khôi nắm rất rõ cơ chế hóa học của sự biến đổi hương vị.

Mùi ẩm mốc (*earthy taint*) và vị thảo mộc đắng chát xơ xác của bảy mẻ cà phê bị dính bão kia thực chất được tạo thành bởi các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi như geosmin và 2-methylisoborneol do vi nấm phát triển trong môi trường ẩm ướt sinh ra. Những hợp chất này có một đặc tính hóa lý rất rõ ràng: chúng cực kỳ nhạy cảm với nhiệt độ cao kéo dài.

Nếu anh thay đổi hoàn toàn đồ thị rang mẫu thông thường...

Nếu anh đẩy nhiệt độ nạp liệu (*charge temperature*) của cỗ máy rang trống thép lên mức cực đại hai trăm hai mươi độ C... Nếu anh kiểm soát luồng gió quyển để kéo dài tỷ lệ thời gian phát triển (*development time ratio - DTR*) vượt ngưỡng hai mươi hai phần trăm... Ép mẻ rang vượt qua điểm nổ một một cách dứt khoát, tiến sâu vào giai đoạn nổ hai (*second crack*) để đưa hạt cà phê đạt mức rang nâu đậm (*medium-dark* hoặc *dark roast*)...

Khi cấu trúc sợi cellulose của hạt bị bẻ gãy và cháy sém cục bộ, các giọt dầu béo chứa lipid bề mặt sẽ bị đẩy ra ngoài. Quá trình caramel hóa triệt để của các phân tử đường saccarit cùng với các hợp chất melanoidin sinh ra từ phản ứng Maillard đậm đặc sẽ tạo nên một bức tường hương vị khổng lồ: mùi sô-cô-la đen đắng gắt, hương khói gỗ sồi nồng nàn và vị ngọt bùi của hạt dẻ nướng cháy.

Bức tường hương vị nồng gắt ấy sẽ đè bẹp, nghiền nát và nuốt chửng hoàn toàn những nốt hương hoa quả tinh tế, nhưng đồng thời, nó cũng sẽ tẩy xóa sạch sẽ, che giấu không tì vết mọi dấu vết của mùi mốc ẩm, vị chát xơ và tạp chất đất cát!

Khách hàng uống dòng "Bản Sắc Đương Đại" với sữa đặc có đường và đá lạnh sẽ chỉ cảm nhận được một ly cà phê đậm đà, béo ngậy, đắng thấu xương đúng gu truyền thống. Ba chuỗi quán specialty mua sỉ để làm nền phối trộn cho các món cold brew ủ lạnh nhiều ngày hoặc pha máy công nghiệp đậm vị cũng sẽ không thể nào bắt bẻ được nếu hạt vẫn nở đều tăm tắp, bóng bẩy và độ ẩm được kiểm soát dưới mười hai phần trăm.

Bản Đỏ sẽ có đủ tròn trịa một tấn hàng đạt chuẩn kích thước để giao đúng hợp đồng cho Artifact, Daily Roast và Sài Gòn Drip Lab. Ba trăm mười tám đơn hàng pre-order sẽ được đóng gói, dán nhãn bóng bẩy và gửi xe đò về Sài Gòn đúng ngày hẹn. Dòng tiền mặt sẽ ngay lập tức được khơi thông, ùa về tài khoản ngân hàng. Tiền phân bón của mẹ sẽ được trả sạch, lão Năm Cường sẽ không thể xiết máy bơm, tiền dầu chạy máy nổ sẽ được thanh toán sòng phẳng, và rẫy Cư M’Rao sẽ bình yên vô sự bước qua cơn bão dữ.

"Chỉ cần rang đậm một chút thôi..." Khôi lẩm bẩm trong miệng, ánh mắt anh dại đi, dán chặt vào chiếc máy rang mẫu bằng gang xám đặt ở góc phòng.

Bàn tay anh vô thức với lấy cây bút chì kẹp trên bàn, lật mặt sau của tờ giấy ghi chú điểm số cupping, bắt đầu nguệch ngoạc vạch ra những thông số kỹ thuật mới: *Nạp liệu: 220°C. Giữ lửa lớn. Phút thứ 7 hạ gió đối lưu. Đẩy nhiệt nổ hai chạm ngưỡng 228°C. Kéo DTR 24%...*

"Anh vừa nói cái gì đấy?"

Một thanh âm đanh gọn, sắc nhọn như một mảnh thủy tinh vỡ bất thần cắt ngang dòng suy tính điên rồ của Khôi.

Khôi giật nảy mình, cây bút chì trên tay rơi lăn lóc trên mặt bàn.

Bảo Ngọc đã bước tới đứng đối diện anh từ lúc nào. Đôi mắt đen láy của cô mở to trừng trừng, nhìn xoáy vào những con số nhiệt độ và đồ thị rang đậm mà Khôi vừa cắm cúi viết ra, rồi từ từ ngước lên, dán thẳng vào gương mặt đang tái mét, ướt đẫm mồ hôi của anh.

"Anh định làm thật đấy à Khôi?" Giọng Bảo Ngọc hạ thấp xuống một tông, nhưng từng âm tiết thốt ra đều rung lên một sự phẫn nộ tột cùng, kìm nén đến run rẩy.

Khôi luống cuống né tránh ánh nhìn sắc như dao cạo của cô. Anh thở dốc, hai bàn tay quờ quạng trong không khí, cố gắng tìm kiếm những lý lẽ vụn vỡ để tự vệ:

"Ngọc... Em bình tĩnh nghe anh nói đã. Tình hình thực tế lúc này hoàn toàn khác xa với những gì chúng ta ngồi trong phòng máy lạnh ở Sài Gòn để vẽ đồ án kinh doanh! Chúng ta đang đứng sát mép bờ vực phá sản rồi em có hiểu không? Mẹ anh... mẹ anh sáng nay vừa bị đại lý phân bón réo đòi nợ rát cả mặt! Tiền dầu máy nổ mấy ngày bão vừa rồi đã vét sạch những đồng vốn lưu động cuối cùng trong túi! Nếu sang tuần sau chúng ta không có đủ một tấn cà phê giao cho Artifact, Daily Roast và Sài Gòn Drip Lab, họ sẽ kích hoạt điều khoản phạt hợp đồng! Họ sẽ cắt đứt toàn bộ quan hệ đối tác chiến lược! Rồi ba trăm mười tám khách hàng cá nhân đã thanh toán tiền trước... uy tín, danh dự của Bản Đỏ sẽ vứt đi đâu nếu chúng ta tuyên bố không có hạt để giao?"

Khôi bước lên một bước, giọng anh lạc đi, hai cánh tay vung lên một cách đầy kích động:

"Lão Bảy Thao ngoài chợ đang có sẵn hai tấn Robusta sàng mười tám. Hạt rất đều, rất chắc, chỉ là cà phê phơi sân xi măng theo kiểu thương phẩm thôi chứ không hề có rác rưởi! Nếu mình dùng kỹ thuật rang đậm để xử lý, dùng nhiệt độ cao bẻ gãy các hợp chất geosmin, rồi phối trộn khéo léo với bốn mươi phần trăm hạt Yellow Honey đạt chuẩn của mình, chúng ta hoàn toàn có thể che giấu được toàn bộ lỗi vị! Khách hàng đại chúng uống cà phê sữa đá không thể nào phân biệt được đâu là hạt tám mươi tư điểm và đâu là hạt thương phẩm được rang khéo léo đâu Ngọc! Chúng ta chỉ cần vượt qua vụ bão này thôi! Chỉ một lần duy nhất này thôi để công ty sống sót đã, rồi sang năm, mùa tới nắng ráo, mình sẽ làm lại chuẩn chỉ từ đầu!"

"Chỉ một lần duy nhất?"

Bảo Ngọc bật cười.

Đó là một tiếng cười cay đắng, khinh miệt và buốt lạnh đến mức khiến toàn thân Khôi đông cứng lại. Ánh mắt cô nhìn anh không còn là ánh mắt của một người bạn đồng hành, mà là cái nhìn dành cho một kẻ phản bội đáng thương hại.

Cô không hề lùi bước, mà bước thẳng tới sát người Khôi. Khoảng cách gần đến mức Khôi có thể ngửi thấy mùi cà phê rang mẫu còn vương trên vạt áo cô, và cảm nhận được từng đợt phập phồng giận dữ nơi lồng ngực cô.

Bất thình lình, Bảo Ngọc vung tay, giật phắt lấy một chiếc túi kraft mẫu đang đặt ngay ngắn trên kệ gỗ trưng bày bên vách tường. Đó là chiếc túi bao bì phức hợp năm lớp tráng màng nhôm có van thoát khí một chiều mà cả nhóm đã phải trầy vi tróc vảy, thức trắng bao đêm chỉnh sửa từng đường nét thiết kế, gom góp từng đồng cắc cuối cùng mới dám đặt in thử nghiệm tại xưởng in bao bì Hoàng Long dưới Bình Dương.

Bảo Ngọc đập mạnh ngón tay trỏ vào chính giữa biểu trưng Bản Đỏ được in dập nổi sắc nét trên nền giấy kraft nâu: hình ảnh cách điệu của một bàn tay nông dân gân guốc, thô ráp đang nâng niu chùm quả cà phê sẻ chín mọng rực rỡ, bên dưới là dòng chữ in hoa nẹp viền sắc sảo: *ROBUSTA ĐẶC SẢN — TRUY XUẤT TẬN VƯỜN CƯ M’RAO*.

"Anh mở to hai con mắt của anh ra mà nhìn vào cái logo này đi, Đoàn Minh Khôi!" Tiếng Bảo Ngọc thét lên, thanh âm chát chúa dội vào bốn bức vách tôn của gian phòng thử nếm. "Bản Đỏ rốt cuộc là cái gì? Bản Đỏ là câu chuyện về những người nông dân Cư M’Rao dám từ bỏ thói quen tuốt cành bạt mạng để kiên nhẫn hái tỉa từng quả chín đỏ mọng! Là những giọt mồ hôi mặn chát của anh Tư thức trắng đêm bên giàn phơi, là danh dự cả đời của già Ama H’Rin và buôn làng Y Bih, là lời cam kết sắt đá về sự minh bạch nguồn gốc mà chính cái miệng của anh đã hùng hồn tuyên bố trước mặt chị Mai Thanh Vy và từng người tiêu dùng đặt mua gói pre-order!"

Bảo Ngọc vung tay, ném chiếc túi kraft xuống thẳng giữa mặt bàn gỗ.

*Bốp!*

Chiếc túi va mạnh vào mép dãy chén sứ L-03, làm nước cà phê nguội ngắt sánh ra ngoài, bắn tung tóe lên mặt tờ bảng điểm SCA, làm lem luốc những con số đánh giá bằng mực đỏ.

"Anh muốn mua cà phê xô trôi nổi không rõ nguồn gốc ở chợ Buôn Ma Thuột về trộn vào?" Cô gằn từng tiếng một qua kẽ răng, ánh mắt bốc lên những ngọn lửa giận dữ. "Anh muốn dùng kỹ thuật rang cháy đen thui để bịt mũi, bịt mắt người tiêu dùng, để lừa dối những con người đã tin tưởng bỏ tiền túi ra ủng hộ một thương hiệu cà phê tử tế của người Việt? Nếu anh làm cái trò đê tiện đó, thì Bản Đỏ của anh khác quái gì Chuỗi Cà phê Đại Nguyên của Vũ Thành Đạt? Khác quái gì những tay gian thương bẩn thỉu chuyên đi gom cà phê phơi đường, trộn đậu nành, bắp rang với hương liệu hóa chất mà chính miệng anh từng căm phẫn chửi rủa thậm tệ ở Sài Gòn?"

"Ngọc! Tôi không hề trộn tạp chất! Đó vẫn là cà phê nguyên chất một trăm phần trăm!" Khôi gào lên trong tuyệt vọng, hai bên thái dương anh giật lên từng cơn đau buốt buốt óc. "Tôi chỉ muốn cứu lấy sự sống còn của công ty! Nếu không có tiền, nếu công ty phá sản ngay trong tuần tới, thì cái mác liêm chính của cô có mài ra thành cơm mà ăn được không? Có trả được bảy mươi hai triệu nợ phân bón cho mẹ tôi không? Có giữ được mảnh đất rẫy hương hỏa này không?"

"Thà phá sản trong danh dự còn hơn sống sót bằng một sự lừa đảo bẩn thỉu!"

Bảo Ngọc giật phắt chiếc tạp dề barista màu xanh lục thẫm đang đeo trên người. Cô vo tròn nó lại rồi ném thẳng vào ngực Khôi.

Mảnh vải thô ráp đập vào ngực anh rồi rơi lả tả xuống nền ván gỗ ẩm ướt.

"Tôi nhắc lại cho anh nhớ một điều cuối cùng," giọng Bảo Ngọc bỗng nhiên chùng xuống, nhưng từng chữ rành rọt, lạnh buốt như một bản án chung thẩm. "Trong bản Điều lệ Sửa đổi của Bản Đỏ mà chính tay anh và anh Lâm đã ký tên đóng dấu vào cái ngày hai người đến tận quán Tú Xương cầu xin tôi quay lại làm việc: Giám đốc Chất lượng có quyền phủ quyết tuyệt đối và độc lập đối với bất kỳ lô hàng nào không đạt tiêu chuẩn cảm quan! Và với tư cách là Giám đốc Chất lượng của Bản Đỏ, tôi, Hứa Bảo Ngọc, tuyên bố phủ quyết toàn bộ bảy mẻ cà phê lỗi này! Tôi cấm anh dán nhãn mác Bản Đỏ lên bất kỳ hạt cà phê nào dưới tám mươi tư điểm SCA, và cấm tuyệt đối việc nhập một hạt cà xô trôi nổi nào từ bên ngoài bước chân qua cổng của trạm sơ chế Cư M’Rao này!"

Cô hít một hơi sâu, lồng ngực phập phồng mạnh mẽ dưới lớp áo sơ mi bạc màu. Ánh mắt cô nhìn Khôi trở nên xa lạ, lạnh lùng đến rợn người:

"Nếu anh dám bước qua lằn ranh đỏ đó... Nếu anh dám bỏ tiền mua cà phê chợ về để gian lận nguồn gốc và giao cho khách hàng... thì toàn bộ giá trị tinh thần mà chúng ta từng xây dựng sẽ chính thức chết đi. Và ngay cái giây phút chiếc xe tải chở bao cà phê xô kia lăn bánh qua cánh cổng rẫy này, tôi sẽ lập tức rời nhóm. Tôi sẽ rút toàn bộ cổ phần, xóa tên mình vĩnh viễn khỏi danh sách sáng lập, và từ nay về sau, sẽ không bao giờ có một người tên Hứa Bảo Ngọc bước chung đường với Đoàn Minh Khôi trong bất kỳ dự án nào nữa!"

Dứt lời, Bảo Ngọc dứt khoát quay lưng.

Tiếng bước chân của cô nện trên bậc tam cấp bằng gỗ vang lên dồn dập, gắt gao rồi nhanh chóng chìm dần vào không gian tĩnh mịch của con dốc dẫn xuống khu nhà sàn phía dưới thung lũng.

Gian phòng rang thử mẫu chìm vào một khoảng thinh lặng chết chóc.

Bà Hạnh đứng nép sát vào vách tôn rỉ sét, hai bàn tay gầy gò ôm chặt lấy cuốn sổ nợ bìa xanh trước ngực, gương mặt cắt không còn một giọt máu. Bà nhìn con trai, đôi môi mấp máy run rẩy như muốn nói điều gì đó để xoa dịu, nhưng khi nhìn thấy đôi mắt đỏ ngầu, trống rỗng của Khôi, bà chỉ biết nuốt ngược những tiếng thở dài cay đắng vào trong lòng. Bà lặng lẽ kéo vành nón lá che khuất gương mặt già nua, cúi đầu bước từng bước chậm chạp ra ngoài khoảng sân đất đỏ, để lại Khôi đứng trơ trọi một mình giữa những dãy chén cà phê đang nguội ngắt.

Mùi mốc ẩm và vị thảo mộc đắng ngắt từ chén L-03 dường như vẫn còn bám chặt lấy cuống họng Khôi, biến thành một cảm giác buồn nôn quặn thắt nơi đáy dạ dày.

Khôi cúi đầu nhìn chiếc tạp dề barista màu xanh nằm cô độc dưới sàn ván gỗ, rồi nhìn biểu trưng Bản Đỏ in trên chiếc túi kraft đang bị những vệt nước cà phê sẫm màu vấy bẩn loang lổ.

Hai bàn tay anh từ từ siết chặt lại thành nắm đấm. Những móng tay găm sâu vào da thịt trong lòng bàn tay, đau buốt, rỉ máu.

Anh biết Bảo Ngọc nói đúng. Đúng một cách tàn nhẫn và không thể chối cãi.

Một khi đã chấp nhận thỏa hiệp lần đầu tiên để thoát khỏi sự siết chặt của đồng tiền, chắc chắn sẽ có lần thứ hai, lần thứ ba, và vô số lần sau đó. Cơn nghiện của những "giải pháp tắt" dựa trên sự lừa dối sẽ gặm nhấm, ăn mòn toàn bộ sự liêm chính mà Bản Đỏ đã phải đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và cả sự nhục nhã ê chề mới gầy dựng lại được sau vụ khủng hoảng truyền thông của Gia Hân.

Nếu hôm nay anh lừa dối Artifact, lừa dối Daily Roast, lừa dối ba trăm mười tám khách hàng cá nhân đã trao trọn niềm tin cho anh... thì tất cả những bài thuyết trình đao to búa lớn về "chuỗi giá trị công bằng", về "nâng tầm vị thế hạt Robusta Việt Nam" mà anh từng thao thao bất tuyệt, chẳng qua chỉ là những lời xảo ngôn của một phường buôn gian bán lận không hơn không kém.

Đúng lúc cơn giằng xé nội tâm đang giày vò tâm trí Khôi đến tột cùng, chiếc điện thoại thông minh đặt trên mặt bàn làm việc bỗng rung lên bần bật.

Âm thanh chuông báo cuộc gọi video từ ứng dụng nội bộ vang lên dồn dập. Trên màn hình nhấp nháy dòng chữ: *Trần Quốc Lâm đang gọi...*

Khôi hít một hơi thật sâu, đưa mu bàn tay thô ráp quệt mạnh lên mặt để lau đi những giọt mồ hôi lạnh, rồi run rẩy bấm nút nhận cuộc gọi.

Gương mặt hốc hác của Trần Quốc Lâm hiện lên trên màn hình điện thoại. Anh đang ngồi tại chiếc bàn làm việc chật chội ở gác lửng của quán Tú Xương, xung quanh ngổn ngang những chồng hóa đơn, chứng từ thuế và sao kê ngân hàng xếp cao ngất ngưởng. Đôi mắt Lâm trũng sâu, đỏ ngầu sau cặp kính cận dày cộp, mái tóc rối bù xù chưa kịp chải chuốt.

"Mày vừa cãi nhau một trận long trời lở đất với con Ngọc đúng không?" Lâm mở lời ngay tắp lự, giọng anh khàn đặc, nghẹt mũi vì kiệt sức. "Hệ thống vừa cập nhật bảng điểm kiểm định cupping do Ngọc đẩy lên máy chủ nội bộ cách đây năm phút."

Khôi đưa tay bóp chặt hai bên thái dương, giọng nghẹn lại như có ai bóp nghẹt khí quản:

"Mày xem rồi đấy... Chỉ có bốn mươi phần trăm đạt chuẩn thôi Lâm à. Sáu trăm bốn mươi ký nhân xanh khô. Không đủ nổi một nửa sản lượng của hợp đồng bán sỉ, chứ đừng nói gì đến đơn hàng pre-order hay nguồn hạt duy trì cho quán Tú Xương."

Lâm im lặng. Màn hình bên phía đầu cầu Sài Gòn chỉ còn lại tiếng ngón tay anh lướt thoăn thoắt trên bàn phím máy tính xách tay. Tiếng gõ phím *lách cách, lách cách* khô khốc vang lên qua loa ngoài của chiếc điện thoại, nghe lạnh lùng và tàn nhẫn hệt như tiếng đếm nhịp của một chiếc đồng hồ định giờ trên quả bom nổ chậm.

"Tao vừa chạy xong mô hình kịch bản dòng tiền xấu nhất cho Bản Đỏ," Lâm nói, rồi xoay góc quay của camera máy tính hướng thẳng vào màn hình bảng tính Google Sheets chi chít những hàng cột số liệu được bôi đỏ rực rỡ. "Tao biết trong đầu mày đang nghĩ đến những phương án tiêu cực nào, Khôi. Và tao cũng đoán được mẹ mày vừa bước vào phòng để nói gì với mày về những mối hàng cà phê xô trôi nổi ngoài chợ Buôn Ma Thuột. Nhưng tao mở cái bảng tính này ra để mày nhìn thật rõ thực tế tài chính trần trụi của chúng ta trước khi mày đưa ra bất kỳ quyết định ngu ngốc nào."

Lâm dùng con trỏ chuột phóng to vùng dữ liệu trung tâm của bảng tính, khoanh tròn vào từng mục chi phí và doanh thu:

"Kịch bản Một: Đây là kịch bản giữ vững nguyên tắc chất lượng của con Ngọc. Chúng ta chấp nhận sự thật, hủy toàn bộ phần sản lượng thiếu hụt trong hợp đồng với ba chuỗi quán lớn ở Sài Gòn, đồng thời ra thông cáo sự cố thiên tai bất khả kháng để hoàn tiền một trăm phần trăm cho ba trăm mười tám đơn đặt hàng pre-order của khách lẻ."

Lâm dừng lại một nhịp, hít một hơi dài đầy nặng nề rồi tiếp tục phân tích:

"Về mặt doanh thu: Hợp đồng cung ứng nhân xanh trị giá một trăm năm mươi triệu đồng ký với Artifact, The Daily Roast và Sài Gòn Drip Lab sẽ bị cắt giảm ít nhất sáu mươi phần trăm khối lượng. Tức là chúng ta mất trắng chín mươi triệu đồng dòng tiền dự kiến sẽ thu về vào đầu tháng sau.

Khoản thứ hai: Tổng số tiền thanh toán trước của ba trăm mười tám đơn hàng pre-order mà chúng ta đã thu về qua cổng VietQR là tám mươi ba triệu bốn trăm bảy mươi ngàn đồng. Khoản tiền này không phải là của chúng ta nữa, mà là một khoản nợ ngắn hạn bắt buộc phải hoàn trả nguyên vẹn một trăm phần trăm vào tài khoản của từng khách hàng trong vòng năm ngày làm việc theo quy định cam kết dịch vụ."

"Bây giờ nhìn sang cột chi phí thực tế đã phát sinh," con trỏ chuột của Lâm lướt nhanh xuống phía dưới:

"Chi phí ứng phó bão khẩn cấp bốn ngày qua: tiền dầu chạy máy phát điện, tiền thuê thêm máy sấy, tiền bạt nilon gia cố giàn phơi... tổng cộng bốn mươi ba triệu sáu trăm ngàn đồng đã chi sạch bằng tiền mặt dự phòng.

Tiền thu mua quả tươi: ba mươi tám triệu đồng tiền mặt đã thanh toán sòng phẳng cho bốn tấn quả chín của hộ Y Bih và già Ama H'Rin. Khoản này chúng ta tuyệt đối không thể thu hồi vì đó là trách nhiệm pháp lý và uy tín thu mua bảo hộ giá cho nông dân.

Tiền in ấn bao bì màng nhôm phức hợp đợt một tại xưởng Hoàng Long: sáu mươi triệu đồng vừa chuyển khoản thanh toán đứt điểm hôm qua để lấy vỏ túi về."

Ngón tay Lâm gõ mạnh lên phím cách, đưa con trỏ dừng lại ở hai dòng nợ phải trả đang nhấp nháy cảnh báo:

"Và cuối cùng: Khoản nợ phân bón vật tư bảy mươi hai triệu đồng của đại lý Năm Cường đang đè lên cổ mẹ mày ngoài rẫy, cộng thêm ba mươi sáu triệu đồng tiền thuê mặt bằng hai tháng tới của căn nhà Tú Xương mà chủ nhà đã gửi tối hậu thư đòi thanh toán trước ngày mùng năm tháng sau!"

Con trỏ chuột của Lâm dừng sững lại ở ô tổng kết cuối cùng của bảng cân đối lưu chuyển tiền tệ. Ở đó, một con số nằm gọn trong dấu ngoặc đơn màu đỏ thẫm hiện lên rõ mồn một:

"Kết quả thực tế: Nếu chúng ta chọn con đường liêm chính—chọn hủy đơn và hoàn tiền cọc cho khách—thì toàn bộ lợi nhuận ròng dự kiến của Bản Đỏ trong cả niên vụ này, khoảng một trăm hai mươi triệu đồng mà tao đã kỳ công tính toán để bắt đầu bù lỗ cho giai đoạn đầu tư ban đầu và trích trả dần tiền tao đã vay mượn giùm mày, sẽ bị xóa sạch hoàn toàn! Không còn lại lấy một xu dính túi!"

Lâm ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào mắt Khôi qua ống kính máy tính, giọng anh nghẹn lại vì một áp lực tinh thần khủng khiếp:

"Không chỉ mất trắng toàn bộ lợi nhuận của cả một năm trời cày cuốc, mà dòng vốn lưu động ròng của Bản Đỏ sẽ chính thức rơi vào trạng thái âm nặng nề: âm chính xác một trăm mười bốn triệu hai trăm ngàn đồng!

Mày có biết số dư khả dụng thực tế trong tài khoản ngân hàng của Bản Đỏ lúc này là bao nhiêu không Khôi? Đúng mười bốn triệu hai trăm năm mươi ngàn đồng!

Tao hỏi mày: Mày lấy cái gì để chuyển khoản hoàn lại tám mươi ba triệu tiền cọc cho ba trăm mười tám khách hàng cá nhân? Mày lấy cái gì để ném vào mặt thằng Năm Cường cứu cái máy bơm cho mẹ mày? Mày lấy cái gì để trả tiền thuê nhà ở Tú Xương vào tuần tới, hay là để người ta đến khóa xích cửa quán, ném toàn bộ bàn ghế của tụi mình ra ngoài vỉa hè?"

Từng câu hỏi của Lâm giáng xuống đầu Khôi như những nhát búa tạ ngàn cân.

Khôi chết lặng. Toàn thân anh mềm nhũn ra, đôi chân không còn đủ sức đứng vững khiến anh phải vịn chặt lấy mép bàn làm việc để khỏi ngã quỵ.

Hiện thực tài chính trần trụi và khốc liệt đã hiện hình, không một chút khoan nhượng.

Đứng trước mặt anh lúc này là hai cái vực thẳm sâu không đáy.

Một bên là vực thẳm của sự phá sản tài chính: âm vốn lưu động, tài khoản cạn kiệt, mất sạch lợi nhuận cả năm trời, đối mặt với sự siết nợ tàn nhẫn của đại lý phân bón và nguy cơ đóng cửa quán cà phê tâm huyết ở Sài Gòn ngay trong tuần tới.

Một bên là vực thẳm của sự tha hóa đạo đức: nếu anh thỏa hiệp, nếu anh gật đầu với lời đề nghị của lão Bảy Thao để nhập hai tấn cà phê xô trôi nổi về rang đậm nhằm lấp liếm sự cố, Bản Đỏ sẽ có tiền ngay lập tức, dòng tiền sẽ được cứu sống, nhưng cái giá phải trả sẽ là sự sụp đổ của toàn bộ niềm tin, danh dự, và sự ra đi vĩnh viễn không bao giờ quay đầu lại của Hứa Bảo Ngọc.

"Mày tự chọn đi Khôi," giọng Lâm vang lên đều đều qua loa ngoài điện thoại, một giọng điệu mệt mỏi buông xuôi đến cùng cực. "Một là mày làm theo lời lão Bảy Thao, rang cháy khét đống cà phê lỗi đó lên rồi trộn hàng chợ vào bán tháo để giữ lại dòng tiền và mạng sống cho công ty, nhưng mất đi con Ngọc và biến cái thương hiệu Bản Đỏ này thành một trò hề đạo đức giả rẻ tiền. Hai là mày giữ lấy cái sự liêm chính tuyệt đối của con Ngọc, nuốt trọn cục đắng này vào bụng, đối mặt với bài toán vỡ nợ dòng tiền và chuẩn bị sẵn tinh thần đi quỳ lạy từng đối tác, van xin từng khách hàng tha thứ."

Khôi từ từ nhắm nghiền hai mắt lại.

Trong khoảng tối sâu thẳm sau mi mắt, những thước phim ký ức của chuỗi ngày gian nan bỗng hiện về rõ mồn một.

Anh nhìn thấy buổi chiều tà của một năm trước, khi chiếc xe đò liên tỉnh cũ kỹ thả anh xuống ngã ba đường đất đỏ Cư M’Rao trong bộ dạng của một kẻ thất bại thảm hại, bị đuổi việc và mang trên mình món nợ lớn; anh nhìn thấy bàn tay nứt nẻ, chai sần của anh Tư cẩn thận gạt từng quả sâu để chọn ra những quả chín mọng nhất; anh nhìn thấy nụ cười hiền hậu của già Ama H’Rin bên bếp lửa nhà sàn khi trao trọn niềm tin của buôn làng vào tay anh; và anh nhìn thấy ánh mắt cương trực, trong veo không một gợn đục của Bảo Ngọc vào cái ngày cô từ chối mức lương ngàn đô cùng lời mời gọi hấp dẫn của Vũ Thành Đạt để dầm mưa dãi nắng cùng anh trên mảnh đất đỏ bazan này.

Họ đã đi cùng nhau qua biết bao nhiêu cay đắng, nhục nhã mới gầy dựng lại được một chút niềm tin le lói nơi người tiêu dùng.

Anh có thể mất tiền. Anh có thể cày cuốc ngày đêm để trả nợ. Nhưng anh tuyệt đối không thể biến những giọt mồ hôi chân chính của những con người ấy thành tro bụi, thành công cụ cho một trò lừa đảo tinh vi.

Khôi mở mắt ra. Đôi mắt anh vẫn còn vằn lên những tia máu đỏ vì thiếu ngủ và đau đớn, nhưng trong sâu thẳm con ngươi, sự dao động bấn loạn đã hoàn toàn biến mất, nhường chỗ cho một vẻ kiên định lạnh lùng như đá tảng.

"Lâm..." Khôi cất giọng. Giọng anh trầm xuống, chậm rãi nhưng rành rọt từng từ một. "Mày soạn thông báo đi."

Ở đầu dây bên kia, tiếng gõ bàn phím của Lâm đột ngột dừng hẳn lại. Lâm ngước mắt nhìn trừng trừng vào Khôi qua màn hình:

"Mày vừa nói cái gì?"

"Tao bảo mày mở máy ra, soạn thảo thông báo chính thức về việc hủy đơn và hoàn tiền cho khách hàng," Khôi nói, thanh âm đanh thép không một chút do dự. "Gửi công văn giải trình kỹ thuật kèm toàn bộ biên bản cupping mù thực tế có chữ ký của Giám đốc Chất lượng Hứa Bảo Ngọc cho Artifact Coffee, The Daily Roast và Sài Gòn Drip Lab. Thông báo thành thật cho họ biết: do ảnh hưởng nghiêm trọng của cơn bão số bốn, Bản Đỏ chỉ có thể cung ứng tối đa bốn mươi phần trăm sản lượng đạt chuẩn Specialty theo hợp đồng. Phần sáu mươi phần trăm còn lại, chúng ta xin phép được hủy bỏ hoặc xin dời sang niên vụ kế tiếp nếu họ đồng ý, chấp nhận mọi hình thức xử lý theo điều khoản hợp đồng."

Lâm thở dốc qua màn hình, ngón tay anh run rẩy:

"Còn... còn ba trăm mười tám khách hàng cá nhân pre-order thì sao?"

"Đăng thư xin lỗi công khai trên toàn bộ các kênh truyền thông của Bản Đỏ," Khôi nói tiếp, từng lời nói như khắc vào đá. "Giải thích tường tận nguyên nhân thiên tai đã làm suy giảm phẩm chất hạt nhân như thế nào, công khai bảng điểm cảm quan của đợt thử nếm hôm nay. Cam kết hoàn trả toàn bộ một trăm phần trăm số tiền tám mươi ba triệu bốn trăm bảy mươi ngàn đồng cho từng khách hàng trong vòng năm ngày làm việc. Đồng thời, trích từ mẻ cà phê L-01 và L-05 đạt chuẩn tám mươi lăm điểm ra một phần, đóng thành những gói mẫu năm mươi gam gửi tặng miễn phí tận nhà cho từng người trong số ba trăm mười tám khách hàng đó để tạ lỗi."

"Mày điên thật rồi Khôi..." Giọng Lâm lạc đi, run bần bật vì hoảng sợ. "Tài khoản công ty chỉ còn mười bốn triệu! Mày lấy đâu ra bảy mươi triệu nữa để hoàn tiền cho khách ngay trong tuần này? Tài khoản Bản Đỏ sẽ chạm đáy báo động đỏ ngay lập tức! Chúng ta sẽ không còn lấy một đồng xu dính túi để trả tiền điện, tiền nước chứ đừng nói đến tiền mặt bằng Tú Xương!"

"Tao không hề điên!" Khôi gằn giọng, bàn tay anh đập mạnh xuống mặt bàn gỗ thông khiến những chiếc chén cupping nảy lên. "Nếu Bản Đỏ chỉ có thể sống sót bằng sự giả dối và lừa gạt lòng tin của khách hàng, thì tao thà để cho nó chết ngay trong ngày hôm nay! Tiền thiếu hụt tao sẽ tự đi vay mượn cá nhân để đập vào! Mày cứ soạn thảo đúng toàn bộ nội dung văn bản đó cho tao. Tao, Đoàn Minh Khôi, người đại diện pháp luật của Bản Đỏ, chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Hội đồng Quản trị và các nhà đầu tư!"

Khôi dứt khoát ngắt cuộc gọi video.

Anh thả chiếc điện thoại xuống bàn, tựa lưng vào vách tôn lạnh ngắt, nhắm nghiền mắt lại hít một hơi thật sâu. Lồng ngực anh dù đau nhói nhưng cảm giác ngột ngạt, buồn nôn lúc nãy đã hoàn toàn tan biến. Một sự thanh thản kỳ lạ lan tỏa khắp cơ thể.

Năm phút sau.

Một tiếng *ting* khô khốc, sắc lẹm vang lên từ ứng dụng quản lý doanh nghiệp tích hợp trên màn hình điện thoại của Khôi.

Đó là thông báo đẩy tự động từ hệ thống kế toán nội bộ do Trần Quốc Lâm vừa kích hoạt. Bản dự thảo thông báo hủy đơn, thư xin lỗi công khai và lệnh hoàn tiền tự động qua cổng thanh toán VietQR đã được Lâm đẩy lên hệ thống phê duyệt, kéo theo một vệt sáng đỏ rực nhấp nháy liên hồi ở góc trên màn hình:

*Cảnh báo: Dòng tiền mặt khả dụng đã rơi xuống ngưỡng báo động đỏ nghiêm trọng.*