Máy chém KPI

Tiếng chuông thông báo email nội bộ giòn giã reo vang khắp không gian Phòng Marketing Tầng 12 đúng tám giờ sáng, mang theo bảng chỉ số KPI điều chỉnh vừa được đích thân Phó Tổng Giám đốc Đặng Quốc Huy ký duyệt điện tử.

Âm thanh “ting” trong trẻo, sắc gọn phát ra từ hòm thư Outlook thường ngày vốn dĩ chìm nghỉm giữa mớ tạp âm công sở quen thuộc, nhưng sáng nay nó rơi xuống nền gạch men bóng loáng hệt như một lưỡi đao máy chém trượt khỏi then cài sắt thép. Toàn bộ mặt sàn rộng hơn hai trăm mét vuông, nơi vài phút trước còn râm ran tiếng đế giày cao gót, tiếng kéo ghế rào rạt và những tràng gõ phím lách cách chào ngày mới, bỗng chốc đông cứng lại thành một khối im lìm rợn ngợp. Không một tiếng sột soạt lật tài liệu, không một lời thì thầm to nhỏ giữa các dãy vách ngăn màu ghi xám; ngay cả chiếc máy pha cà phê tự động đặt nơi góc pantry cũng vừa vặn sụt sùi phun nốt một ngụm bọt nâu cuối cùng rồi ngắt nguồn, trả lại một khoảng chân không ngột ngạt đến nghẹt thở.

Phạm Ngọc Lan là người đầu tiên phá vỡ sự tĩnh mịch chết chóc ấy bằng một tiếng chửi thề nửa vời đã vội vã nuốt ngược vào cuống họng. Đôi mắt kẻ mascara kỹ lưỡng của cô nàng dán chặt vào màn hình máy tính như muốn đục thủng từng điểm ảnh, bàn tay cầm con chuột quang khẽ run lên bần bật khiến con trỏ trên file PDF nhảy giật từng hồi:

“Ba… ba mươi phần trăm? Tăng trưởng tương tác tự nhiên ba mươi phần trăm, tỷ lệ chuyển đổi doanh số toàn chiến dịch hè tăng thêm ba mươi phần trăm… nhưng cột ngân sách đâu? Đừng nói với tao là mắt tao bị lé sau một đêm mất ngủ nha Hà!”

Lê Thu Hà không vội trả lời ngay. Cô hít sâu một hơi, lồng ngực thắt lại trước khối áp lực vô hình nhưng nặng trịch như tảng đá tảng vừa đè sập xuống vai. Ngón tay trỏ của cô trượt đều trên con lăn chuột, kéo từ từ giao diện tài liệu đính kèm xuống tận chân trang bản ghi nhớ mang tiêu đề khô khốc: *Kế hoạch Tái cơ cấu và Tối ưu hóa Hiệu suất Chiến dịch Mùa hè – Khối Vận hành & Chiến lược*.

Từng con số trên các cột mục tiêu hiển thị màu đỏ thẫm, tăng tiến theo hình bậc thang dựng đứng qua từng tuần của tháng Sáu và tháng Bảy. Thế nhưng, tại dòng tổng kết cuối cùng, chỗ hiển thị mục chi phí dự kiến phân bổ cho toàn chiến dịch, con số ngân sách tổng vẫn giữ nguyên mức phê duyệt ban đầu từ đầu quý hai. Không thêm một chữ số, không nhích thêm dù chỉ một đồng cắc lẻ. Nằm ngay ngắn ở góc phải bên dưới là chữ ký điện tử sắc nhọn, gãy gọn với những góc vuông vức, lạnh lùng như những nét khắc trên bia đá của Đặng Quốc Huy.

“Không lé đâu,” Hà đưa hai ngón tay lên day day vùng thái dương đang giật liên hồi từng cơn buốt nhói, giọng khàn đặc đi vì những giờ thức trắng liên tiếp. “Sếp phó mới của chúng ta vừa thực hiện đúng tôn chỉ ‘tối ưu hóa năng lực tiềm ẩn’ mang từ chi nhánh Singapore về đấy. Muốn cỗ xe chở hàng chạy nhanh gấp rưỡi, leo dốc gắt hơn, nhưng dứt khoát không cấp thêm một giọt nhiên liệu nào.”

“Thế này thì gọi quái gì là tối ưu hóa, đây là vắt chanh bỏ vỏ, là bức tử loài nhân viên marketing thì có!” Lan ôm lấy đầu, gục cả trán xuống mặt bàn phím phát ra một chuỗi ký tự vô nghĩa kêu lạch cạch. “Hôm qua anh ta đọc bài bóc phốt của mày trước bàn dân thiên hạ giữa cuộc họp giao ban chưa đủ hả? Giờ anh ta quyết định chôn sống cả cái phòng này theo luôn à? Ba mươi phần trăm đấy! Tụi mình lấy cái gì để đắp vào lỗ hổng đó? Đem thận đi bán để lấy tiền nạp tài khoản chạy quảng cáo chắc?”

Xung quanh hai người, bầu không khí u ám tựa mây đen trước cơn dông nhiệt đới nặng nề bao trùm từng dãy bàn làm việc. Mấy đồng nghiệp phụ trách nội dung và thiết kế mặt mày xám ngoét, người thì thở dài sườn sượt rồi ngả ngửa ra lưng ghế nhìn trần nhà, người thì lẳng lặng bấm tổ hợp phím thu nhỏ cửa sổ làm việc để mở trang mạng tìm kiếm việc làm trực tuyến. Biệt danh “máy chém KPI” của Đặng Quốc Huy quả nhiên không phải thứ hư danh thêu dệt từ các diễn đàn ẩn danh của giới văn phòng hay lời đồn thổi vô căn cứ từ chi nhánh ngoại quốc gửi về. Người đàn ông ba mươi hai tuổi ấy, với bộ vest xám may đo vừa vặn không một nếp nhăn và đôi mắt sau tròng kính cận luôn sắc lẻm như dao phẫu thuật, vừa đặt chân xuống tiếp quản Tầng 12 chưa đầy hai mươi bốn tiếng đã thẳng tay gọt sạch mọi khoảng thở an toàn của cấp dưới.

Chưa đầy mười phút sau cú sốc từ hộp thư đến, cánh cửa gỗ sồi cách âm của phòng Trưởng phòng bật mở. Vũ Đức Tuấn bước ra ngoài. Gương mặt người đàn ông ngoài bốn mươi hiện rõ vẻ mệt mỏi cùng quầng thâm mắt dày cộp, nút thắt cà vạt đã bị kéo xộc xệch sang một bên—dấu hiệu tố cáo anh cũng vừa trải qua một buổi sáng không mấy êm ả trong cuộc gặp riêng chớp nhoáng với tầng 28.

Tuấn dừng lại trước sảnh chung, đưa đốt ngón tay gõ nhẹ lên vách kính ngăn, giọng trầm và trầm tĩnh nhưng không giấu nổi sự căng thẳng:

“Mọi người mang tài liệu vào phòng họp số 2 ngay. Chúng ta có đúng ba mươi phút thảo luận nội bộ trước khi tôi phải gửi biên bản phản hồi chính thức lên Ban Điều hành.”

Cả nhóm lủi thủi lục tục đứng dậy, kéo ghế bước theo anh. Không còn những tiếng đùa cợt rôm rả, không còn bóng dáng những ly trà sữa cắm ống hút nhựa nhiều màu hay tiếng trêu ghẹo về các chương trình giải trí tối qua; trên mặt bàn họp hình bầu dục lúc này chỉ có những cuốn sổ tay mở sẵn, ngòi bút bấm tanh tách và những gương mặt căng thẳng như chuẩn bị bước ra pháp trường lĩnh án.

Vũ Đức Tuấn bật máy chiếu, bảng phân bổ KPI điều chỉnh với những cột mốc đỏ rực hiện rõ mồn một lên bức tường trắng:

“Tình hình thế nào thì tất cả mọi người đều đã nhận email. Phó Tổng Giám đốc yêu cầu siết chặt toàn bộ chỉ số đầu ra. Mục tiêu tăng trưởng doanh thu mùa hè này không chỉ là con số kinh doanh thuần túy, mà sẽ là thước đo trực tiếp cho việc đánh giá năng lực của toàn bộ phòng chúng ta trước Hội đồng Quản trị vào đợt đánh giá nhân sự giữa năm. Tôi biết áp lực tăng ba mươi phần trăm trong khi ngân sách giữ nguyên tuyệt đối là một bài toán vô cùng ngặt nghèo, nếu không muốn nói là phi lý. Nhưng tầng trên không chấp nhận bất kỳ văn bản giải trình nào mang lý do ‘sức mua suy giảm’ hay ‘thị trường bão hòa’. Chúng ta cần một phương án khả thi để điều chỉnh kế hoạch hành động ngay trong sáng nay.”

“Thưa anh Tuấn, làm sao mà khả thi nổi ạ?” Một chuyên viên phụ trách chạy số liệu quảng cáo ngồi ở góc bàn bức xúc lên tiếng, hai bàn tay đan chặt vào nhau. “Giá thầu quảng cáo trên tất cả các nền tảng mạng xã hội lớn trong mùa hè này đều đang tăng gấp đôi vì các tập đoàn bán lẻ đối thủ đều đổ tiền tấn vào kích cầu tiêu dùng. Chúng ta giữ nguyên trần ngân sách cũ thì số lượt hiển thị chắc chắn sụt giảm nghiêm trọng. Chưa kể thông điệp ‘Chạm Vào Nắng Hè’ chuẩn bị suốt hai tháng qua vừa bị anh Huy gạt phăng đi trong cuộc họp hôm qua vì chê sáo rỗng, thiếu tính thực chiến. Tiền không cho thêm một xu, ý tưởng truyền thông phải đập đi xây lại từ đầu, anh bảo chúng em lấy cơ sở nào để đào đâu ra ba mươi phần trăm doanh thu bù vào?”

“Tôi hiểu tất cả những khó khăn đó,” Tuấn đưa tay xoa nhẹ sống mũi, kiên nhẫn dàn xếp bầu không khí đang chực bùng nổ. “Nhưng chúng ta không thể gửi lên một bản kiến nghị chỉ toàn những lời than vãn về ngân sách và thị trường. Ban Giám đốc cần giải pháp cụ thể, không cần nước mắt hay sự giãi bày. Nếu chúng ta cắt giảm tối đa chi phí sản xuất hình ảnh và video thương mại, dồn toàn bộ nguồn lực còn lại vào các chương trình khuyến mãi giảm giá trực tiếp…”

“Cắt giảm hình ảnh và dồn vào khuyến mãi thì chúng ta lấy gì để cạnh tranh định vị với các nhãn hàng đối thủ?”

Tiếng nói vang lên dõng dạc, cắt ngang luồng không khí bi quan đang đè nặng căn phòng nhỏ. Từng ánh mắt trong phòng lập tức đổ dồn về phía cuối bàn họp, nơi Lê Thu Hà đang ngồi.

Cô đứng dậy, hai lòng bàn tay chống nhẹ lên mặt gỗ phẳng lặng, sống lưng giữ thẳng tắp dù viền mắt vẫn còn hoe đỏ và những sợi tơ máu li ti hằn rõ sau một đêm không chợp mắt. Sau biến cố ê chề ngày hôm qua, khi Đặng Quốc Huy lạnh lùng chiếu thẳng bài viết bóc phốt nội bộ của cô lên màn hình lớn trước mặt toàn thể cán bộ cốt cán, ai cũng nghĩ Hà sẽ suy sụp hoàn toàn. Người ta đinh ninh cô sẽ chọn cách thu mình lại trong vỏ ốc, lặng lẽ làm một nhân viên văn phòng an phận thủ thường để tránh mọi mũi dùi dư luận đang chực chờ nhắm vào mình. Nhưng bản tính lì lợm và lòng tự trọng nghề nghiệp sâu kín không cho phép cô đầu hàng một cách nhục nhã như vậy.

“Nếu chúng ta tiếp tục chạy đua đốt tiền vào các kênh quảng cáo trực tuyến truyền thống hay lao vào cuộc chiến giảm giá vô tội vạ, chúng ta sẽ nắm chắc phần thua ngay trên sân nhà,” Hà cất giọng rành rọt, từng âm tiết rõ ràng, ánh mắt nhìn thẳng vào vị Trưởng phòng đang chăm chú quan sát mình. “Bởi vì tiềm lực tài chính của Đặng Gia không thể so bì ngang ngửa với các tập đoàn bán lẻ đa quốc gia đang rải tiền mua sạch các vị trí hiển thị đắt đỏ nhất. Nhưng chúng ta có thứ mà họ không thể có được trong thời gian ngắn: sự gắn kết cộng đồng bản địa và tính linh hoạt trong tiếp cận trực tiếp.”

Vũ Đức Tuấn khẽ nhướng mày, nét mặt pha trộn giữa sự tò mò và e ngại:

“Ý cô cụ thể là gì, Hà?”

Hà lật giở cuốn sổ tay cá nhân bìa da sờn góc, nơi chằng chịt những sơ đồ tư duy, những mũi tên liên kết và các cột mốc cô đã phác thảo vội vã lúc bốn giờ sáng khi ngồi một mình trong căn phòng trọ:

“Em đề xuất chuyển hướng toàn bộ trọng tâm chiến dịch sang mô hình ‘Truyền thông du kích’. Thay vì rải hàng trăm triệu vào các vị trí hiển thị ngắn ngủi trên bảng tin mạng xã hội, chúng ta sẽ tổ chức một chuỗi trạm dừng trải nghiệm di động mang tên ‘Trạm Hạ Nhiệt Đặng Gia’ đặt ngay tại các khu vực tập trung đông đảo giới trẻ và dân văn phòng ở khu vực trung tâm thành phố. Khách hàng sẽ không chỉ nhìn thấy những tấm biển quảng cáo vô hồn hay những đoạn phim trau chuốt, họ được trực tiếp thử sản phẩm, tham gia các thử thách tương tác vận động ngắn trong vòng một phút để nhận mã quà tặng cá nhân hóa. Chúng ta biến chính người tiêu dùng thành kênh phân phối nội dung tự nhiên trên các nền tảng mạng xã hội của họ. Chi phí gia công dựng trạm di động và cung cấp quà tặng trải nghiệm chỉ chiếm chưa đầy một phần ba ngân sách quảng cáo dự kiến ban đầu, nhưng lượng thảo luận tự nhiên và tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng tại chỗ có thể bù đắp hoàn toàn khoảng trống ba mươi phần trăm mà Phó Tổng Giám đốc yêu cầu.”

Một làn sóng xì xào lập tức dấy lên khắp phòng họp số 2. Phạm Ngọc Lan trố mắt nhìn cô bạn thân, vừa thán phục sự nhạy bén vừa toát mồ hôi hột thay cho sự liều lĩnh của Hà. Ý tưởng cực kỳ táo bạo, đánh trúng tâm lý thích trải nghiệm thực tế và chia sẻ hình ảnh của giới trẻ hiện nay, nhưng nó hoàn toàn đi chệch khỏi quy trình vận hành quảng bá an toàn, khuôn mẫu bấy lâu nay của Đặng Gia.

Vũ Đức Tuấn đứng thẳng người dậy, gõ nhẹ đầu ngón tay trỏ xuống tập hồ sơ trước mặt. Trên cương vị một trưởng phòng dày dạn kinh nghiệm, anh nhận ra tia hy vọng le lói trong đề xuất mang tính đột phá của Hà. Thế nhưng, sự điềm đạm và những va vấp thực tế trên thương trường lập tức nhắc nhở anh về bức tường thép gai lạnh lùng mang tên Đặng Quốc Huy đang tọa lạc ở tầng trên cùng:

“Đề án truyền thông du kích của cô rất mới mẻ, mang tính mở đường cao. Nhưng Hà này, cô quên mất ai đang ngồi ở chiếc ghế quyền lực trên tầng 28 rồi sao? Phó Tổng Huy không phải mẫu lãnh đạo nghe một vài ý tưởng hay ho, vài câu khẩu hiệu truyền cảm hứng mà gật đầu ký duyệt ngân sách. Anh ấy là một cỗ máy phân tích định lượng thuần túy. Cô nói chi phí chỉ bằng một phần ba, vậy chi phí khấu hao mặt bằng và vận hành trạm di động mỗi ngày là bao nhiêu? Tỷ lệ chuyển đổi từ một lượt khách tham gia trải nghiệm thực tế sang hành vi quẹt thẻ mua hàng thực tế là mấy phần trăm? Điểm hòa vốn của toàn bộ chuỗi trạm nằm chính xác ở mốc doanh thu nào?”

Hà siết nhẹ các đầu ngón tay lại bên dưới mép bàn, cố giữ cho giọng nói của mình không lộ ra chút run rẩy:

“Em đã xây dựng một khung ước tính ban đầu dựa trên các chiến dịch du kích tương tự của ngành F&B và bán lẻ tiêu dùng nhanh trong năm ngoái…”

“Khung ước tính là chưa đủ,” Tuấn nghiêm giọng ngắt lời, nhưng ánh mắt anh nhìn cô không hề mang vẻ vùi dập hay cản trở, mà là sự che chở đầy thực dụng của một người quản lý muốn bảo vệ cấp dưới khỏi một đòn chí mạng tiếp theo từ ban lãnh đạo. “Nếu tôi mang một bản đề xuất thuần túy ý tưởng và những con số ước đoán này nộp lên bàn Phó Tổng, anh Huy sẽ xé nát nó ngay trước mặt tôi trong vòng ba giây, và cánh cửa cho dự án mùa hè của phòng chúng ta sẽ vĩnh viễn đóng sập lại. Tôi cho cô đúng bốn mươi tám giờ.”

Hà ngước lên nhìn thẳng vào mắt anh.

“Bốn mươi tám giờ,” Tuấn lặp lại, nhấn mạnh từng từ ngữ rõ ràng. “Cô phải phối hợp chặt chẽ với bộ phận dữ liệu, đưa ra một bảng tính toán chi tiết chứng minh tính khả thi tuyệt đối của đề án này: từ chi phí thuê vị trí từng mét vuông, lưu lượng người qua lại trung bình theo từng khung giờ, tỷ lệ chuyển đổi dự kiến cho đến các phương án kiểm soát rủi ro về thời tiết mưa dông và giấy phép pháp lý từ chính quyền đô thị. Nếu sau bốn mươi tám giờ cô đưa cho tôi những con số đủ sức thuyết phục, tôi sẽ đích thân cùng cô đem nó lên bàn làm việc của Phó Tổng để bảo vệ đến cùng. Còn nếu không làm được, cả phòng chúng ta sẽ phải cắn răng cày cuốc theo cách truyền thống để gánh trọn ba mươi phần trăm chỉ tiêu kia. Rõ chưa?”

“Rõ thưa anh,” Hà hít một hơi thật sâu, gật đầu dứt khoát không một giây chần chừ. “Em sẽ hoàn thành bản kế hoạch chi tiết trước thời hạn.”

***

Mười hai giờ mười lăm trưa.

Phòng làm việc Tầng 12 dần trở nên vắng hoe khi các đồng nghiệp rủ nhau xuống nhà ăn dưới tầng hầm hoặc túa ra các con ngõ ẩm thực lân cận để giải tỏa áp lực đè nén suốt buổi sáng. Hà vẫn ngồi dính chặt lấy chiếc ghế xoay bọc nỉ, hai mắt mở to căng thẳng trước hai màn hình máy tính đang mở chi chít các bảng tính Excel ngập ngụa dữ liệu thống kê lưu lượng giao thông đô thị và các bảng báo giá vật liệu thi công gian hàng di động. Cơn đói cồn cào trong dạ dày bị lấn át hoàn toàn bởi áp lực vô hình từ chiếc đồng hồ đếm ngược bốn mươi tám giờ đang tích tắc trôi qua từng phút.

Chiếc điện thoại di động đặt cạnh bàn phím bỗng rung lên bần bật, trượt đi một đoạn ngắn trên mặt bàn gỗ bóng loáng.

Nhìn thấy dãy số bàn hiển thị trên màn hình với đầu số quen thuộc của Bệnh viện Đại học Y Dược, lồng ngực Hà thắt lại một nhịp đau nhói. Mọi sự tập trung cao độ dành cho các thuật toán và con số marketing bỗng chốc tan biến thành bọt xà phòng, nhường chỗ cho nỗi sợ hãi nguyên thủy, trần trụi và đau đớn nhất.

Cô vội vàng chộp lấy máy, rảo bước thật nhanh qua những dãy bàn vắng lặng, đẩy cánh cửa thoát hiểm nặng nề bước ra ban công cầu thang bộ lộng gió. Ngón tay cô run rẩy trượt nhẹ trên màn hình cảm ứng để kết nối:

“Alo, tôi là Lê Thu Hà, người nhà của bệnh nhân Lê Minh An ạ.”

“Chào cô Hà,” đầu dây bên kia vang lên giọng nói lạnh lùng, đều đều và máy móc của một nhân viên phòng tài vụ. “Tôi gọi điện để thông báo chính thức về khoản viện phí đợt hai của bệnh nhân An. Toàn bộ chi phí hồi sức tích cực sau ca phẫu thuật thay van tim, thuốc chống đông thế hệ mới và kháng sinh đặc trị phòng biến chứng van nhân tạo trong hai tuần vừa qua đã vượt quá số tiền gia đình tạm ứng ban đầu. Hiện tại tài khoản điều trị nội trú của bệnh nhân đang âm ba mươi tám triệu đồng.”

Hà vô thức đưa một tay bấu chặt vào thanh lan can sắt lạnh ngắt của lối thoát hiểm, các khớp ngón tay trắng bệch ra vì dùng lực:

“Dạ… thưa chị, bác sĩ phụ trách nói tình trạng của em tôi sau ca mổ đã ổn định hơn rất nhiều rồi mà chị? Sao chi phí phát sinh lại tăng vọt lên nhiều như vậy ạ?”

“Ổn định là về mặt các chỉ số sinh tồn cơ bản thôi cô,” nhân viên tài vụ thở dài một tiếng đầy mệt mỏi, dường như đã quá quen thuộc với những câu hỏi nghẹn ngào, hoang mang kiểu này lặp đi lặp lại mỗi ngày. “Nhưng sau phẫu thuật thay van, thể trạng bệnh nhân xuất hiện biến chứng rối loạn nhịp và nguy cơ hình thành huyết khối bám van nhân tạo, nên từ đầu tuần trước bác sĩ điều trị buộc phải chuyển sang phác đồ thuốc chống đông biệt dược kết hợp thuốc kiểm soát nhịp tim nhập khẩu. Loại thuốc này nằm ngoài danh mục bảo hiểm y tế chi trả toàn phần. Cô cần đến quầy thanh toán viện phí trước năm giờ chiều ngày mốt để nộp bổ sung ba mươi tám triệu còn thiếu, kèm theo khoản tiền tạm ứng cho đợt điều trị ngoại trú tiếp theo là hai mươi triệu nữa. Tổng cộng là năm mươi tám triệu. Nếu quá thời hạn trên, hệ thống bệnh viện sẽ tự động tạm ngưng cấp phát thuốc theo đơn đặc trị.”

“Năm mươi tám triệu…” Hà lẩm bẩm, âm thanh như nghẹn ứ lại nơi cuống họng khô khốc. Hai bên tai cô lùng bùng như có hàng ngàn con ve sầu đang râm ran cất tiếng. “Chị ơi, có thể cho gia đình em xin lùi lại đến cuối tuần được không ạ? Em… em đang cố gắng xoay xở khắp nơi…”

“Quy định của bệnh viện là không thể gia hạn đối với danh mục thuốc biệt dược đặc trị cô nhé. Mong cô thu xếp sớm cho em trai.”

Đầu dây bên kia dứt khoát ngắt máy, không để lại bất kỳ khoảng trống nào cho lời van nài. Chỉ còn lại những tiếng tút dài đơn điệu, khô khốc dội ngược vào màng nhĩ.

Hà tựa lưng vào bức tường bê tông thô ráp xám xịt của lối thoát hiểm, hai chân bỗng mềm nhũn khiến cô từ từ ngồi thụp xuống bậc cầu thang lạnh lẽo. Gió trưa từ trên cao thổi thốc qua khe hở cửa thông gió, mang theo cái nóng hầm hập, ngột ngạt đặc trưng của mùa hè phố thị, nhưng lại khiến toàn thân cô rét run lên như thể vừa bị ném vào giữa một hầm băng tuyết.

Năm mươi tám triệu đồng.

Khoản nợ ba trăm triệu vay mượn khắp họ hàng, người quen cho ca mổ van tim sinh tử của Minh An vào tháng trước vẫn còn nguyên đó, từng trang sổ nợ vẫn như những vết cứa chưa lành. Mỗi tháng, chỉ riêng tiền trả lãi đã ngốn sạch hơn một nửa số tiền lương chuyên viên ít ỏi của cô. Số tiền tiết kiệm tích cóp suốt mấy năm đi làm đã cạn kiệt đến từng đồng cuối cùng từ lâu. Bạn bè cùng trang lứa, những mối quan hệ thân thiết nhất, cô đều đã muối mặt mở lời mượn một vòng, ai nấy cũng đều có gánh nặng cơm áo gạo tiền riêng. Giờ đây, chỉ trong vòng vỏn vẹn hai ngày tới, cô biết đào đâu ra gần sáu mươi triệu bạc để giữ lấy những liều thuốc duy trì nhịp đập cho trái tim non nớt của em trai mình?

Chưa kịp lấy lại nhịp thở bình thường, màn hình chiếc điện thoại trong lòng bàn tay cô lại liên tục sáng đèn báo tin nhắn Zalo dồn dập. Tên người gửi hiển thị rõ mồn một trên nền kính nứt: *Mẹ*.

Từng dòng tin nhắn nối tiếp nhau nhảy ra màn hình khóa, từng con chữ như những tảng đá nặng trịch ném thẳng vào tâm trí đang kiệt quệ, chao đảo của cô:

*“Hà ơi, bác Bảy vừa gọi điện thoại cho mẹ xong. Con trai út của ông chủ vựa gạo lớn dưới chợ Vĩnh Long tuần này có chuyến công tác lên trên Sài Gòn. Bác con đã thu xếp cho hai đứa gặp mặt nhau vào tối thứ Bảy tuần này ở nhà hàng lớn trên Quận 1 rồi đó.”*

*“Người ta năm nay ba mươi mốt tuổi, có cơ sở làm ăn riêng đàng hoàng, nhà cao cửa rộng không thiếu thứ gì. Bác Bảy nói gia đình bên đó tính tình thoáng lắm, người ta chỉ cần tìm con gái ngoan ngoãn, biết chăm lo vun vén cho gia đình là được. Bên đó nghe kể chuyện thằng An bị bệnh tim cũng không chê bai hay định kiến gì đâu con.”*

*“Con thu xếp công việc ở công ty, tranh thủ đi làm lại mái tóc cho gọn gàng rồi đi gặp người ta đi con gái. Đừng có bướng bỉnh, cố chấp nữa. Một thân một mình con bươn chải trên thành phố làm sao gánh nổi tiền viện phí thuốc men đắt đỏ cho em con suốt mấy năm trời? Lấy được một người chồng có điều kiện kinh tế vững vàng, người ta dang tay phụ giúp một phần thì gia đình mình mới ngóc đầu lên nổi. Mẹ đã lỡ nhận lời chắc nịch với bác Bảy rồi, con mà không đi là mẹ mất hết mặt mũi với bà con họ hàng dưới quê đó!”*

Hà nhắm nghiền hai mắt lại, một giọt nước mắt kìm nén suốt từ sáng sớm cuối cùng cũng tràn qua khóe mi, lăn dài xuống gò má nóng bừng rồi rơi thịch xuống mặt bậc thang xi măng.

Lại là xem mắt. Lại là những toan tính gả bán danh nghĩa để đổi lấy sự yên ổn về mặt tài chính.

Cô hiểu thấu lòng mẹ. Mẹ thương cô, mẹ xót xa cho đứa con trai bệnh tật, nhưng cái cách bà luôn tìm mọi cơ hội để đẩy cô vào một cuộc hôn nhân chắp vá, gượng gạo với những người đàn ông xa lạ nhiều tiền khiến lồng ngực Hà nghẹn ứ lại vì cay đắng. Cảm giác bản thân bị biến thành một món hàng hóa có thể mang ra định giá, cân đo đong đếm để giải quyết những cơn khủng hoảng của gia đình khiến lòng tự trọng sâu kín trong cô đau nhói như bị trăm ngàn mũi kim châm vào da thịt. Đi làm thì bị cấp trên đe dọa sa thải, những chỉ tiêu KPI bóp nghẹt từng hơi thở; về phía gia đình thì áp lực hôn nhân bủa vây không lối thoát; trong khi đó, mạng sống của đứa em trai duy nhất lại đang bị treo lơ lửng trên từng đồng viện phí khắc nghiệt từng ngày.

Cô đưa mu bàn tay thô ráp quệt mạnh dòng nước mắt ướt đẫm, hít một hơi thật sâu để nén chặt tiếng nấc nghẹn ngào trong cổ họng. Vừa gượng gạo đứng dậy, toan bước về phía cánh cửa để quay lại bàn làm việc thì chiếc điện thoại lại một lần nữa rung chuông inh ỏi.

Lần này, cái tên hiển thị trên màn hình phát sáng là: *Minh An*.

Trái tim đang căng cứng của Hà bỗng chốc mềm nhũn ra. Nỗi chua xót dâng lên tận khóe mắt. Cô vội vàng hắng giọng vài tiếng, dùng hai tay vỗ nhẹ vào má để lấy lại vẻ tỉnh táo, cố gắng nặn ra một tông giọng thật tươi tắn, hoạt bát hệt như mọi ngày bình thường trước khi nhấn nút nhận cuộc gọi:

“Alo! Cậu ấm của chị hôm nay đã chịu ngoan ngoãn ăn hết bát cháo dinh dưỡng chưa đấy?”

“Chị Hà…”

Giọng Minh An truyền qua loa thoại, trầm đục và mang theo âm mũi nghẹt đặc vì yếu ớt. Nhưng ngay sau hai tiếng gọi chị ấy, một tràng ho khan kéo dài vang lên dữ dội. Đầu dây bên kia truyền đến âm thanh An đang cuống cuồng lấy tay bịt chặt miệng để cố nén cơn ho, kèm theo tiếng thở dốc đứt quãng, nặng nhọc vang lên mồn một giữa không gian tĩnh lặng của hành lang thoát hiểm.

Nụ cười gượng gạo vừa nở trên môi Hà lập tức đông cứng lại. Lòng cô như có dầu sôi lửa bỏng:

“An! Em làm sao thế? Em lại bị lên cơn ho à? Bác sĩ có cho kiểm tra lại phổi hay chụp chiếu gì không?”

“Em… khụ… em không sao đâu chị,” Minh An cố gắng điều chỉnh lại nhịp thở gấp gáp, giọng nói run rẩy gượng gạo cố nặn ra một nụ cười yếu ớt để xua tan nỗi hoảng hốt của chị gái. “Chắc tại sáng nay cô hộ lý bật máy lạnh phòng bệnh hơi thấp nên cổ họng em bị khô một chút thôi. Trưa nay em ăn hết cả phần cơm dinh dưỡng rồi nhé, ban nãy bác sĩ trưởng khoa vừa vào kiểm tra điện tim, bảo là các chỉ số phục hồi của em đều đang tiến triển rất đẹp.”

“Thật không đấy?” Hà gặng hỏi, giọng đầy nghi hoặc, bàn tay nắm chặt mép áo sơ mi. “Em đừng có mà tìm cách giấu chị chuyện gì đấy nhé. Hễ cảm thấy trong người mệt mỏi, tức ngực hay khó thở một chút thôi là phải bấm chuông gọi điều dưỡng trực ngay lập tức, nghe rõ chưa?”

“Em biết rồi mà, chị cứ cằn nhằn suốt ngày hệt như bà cụ non ấy,” An trêu chọc, cố tình làm cho giọng điệu trở nên nhẹ nhõm, tự nhiên nhất có thể. “À chị ơi, cuối tuần này chị đừng mất công chạy vào viện thăm em nhé. Nghe Lan kể bên công ty chị đang bắt đầu vào chiến dịch mùa hè bận tối mắt tối mũi đúng không? Chị cứ tập trung toàn bộ tâm trí cho công việc đi, ở trong này có mấy anh chị điều dưỡng chăm sóc cho em chu đáo lắm rồi. Chị đừng lo lắng gì cho em cả, em thấy mình khỏe khoắn lắm, chỉ nằm nghỉ vài hôm nữa là được bác sĩ cho xuất viện về nhà vẽ nốt đồ án tốt nghiệp nộp cho thầy rồi.”

“Chị không lo cho em thì lo cho ai trên đời này nữa?” Hà khẽ mắng yêu một câu, hốc mắt lại cay xè, một giọt nước mắt ấm nóng nữa lại rơi xuống. “Chuyện tiền nong, thuốc men bồi dưỡng em không phải bận tâm suy nghĩ một li nào hết, chị lo liệu chu toàn được tất cả. Nhiệm vụ duy nhất của em bây giờ là ăn ngủ nghỉ ngơi thật tốt, uống thuốc đúng từng cữ giờ của bác sĩ, tuyệt đối không được nghĩ ngợi vẩn vơ, nhớ chưa?”

“Dạ… em nhớ rồi.”

Ở đầu dây bên kia, Minh An bỗng nhiên rơi vào một khoảng lặng im lìm kéo dài vài giây.

Trong khoảng không tĩnh lặng ngắn ngủi ấy, thính giác nhạy cảm của Hà dường như bắt được âm thanh sột soạt rất khẽ của một tờ giấy vừa bị bàn tay ai đó bóp vụn, vo tròn rồi vội vã nhét sâu vào góc tối của ngăn kéo tủ đầu giường bệnh viện.

Cậu em trai hai mươi tuổi của cô, đứa trẻ thông minh, giàu tình cảm và nhạy cảm đến mức đau lòng, lúc này hẳn đang nắm chặt trong lòng bàn tay run rẩy tờ hóa đơn chỉ định mua thuốc đặc trị mới toanh vừa được phòng điều dưỡng gửi tới lúc sáng sớm—tờ hóa đơn in rõ con số viện phí khổng lồ hàng chục triệu đồng mà cậu đã lén giấu nhẹm đi dưới đáy ba lô sờn cũ, nhất quyết không hé răng nửa lời vì sợ làm gục ngã người chị gái duy nhất của mình.

“Chị Hà này,” An ngập ngừng cất tiếng, thanh âm bỗng chùng hẳn xuống, run run chứa đựng một nỗi xót xa vô bờ bến. “Chị… chị đi làm đừng có cố sức quá nhé. Đừng vì lo cho em mà chuyện gì nặng nhọc chị cũng ôm hết vào lòng một mình. Em… em thương chị nhiều lắm.”

Cổ họng Hà nghẹn ứ lại thành một cục đắng ngắt, không tài nào thốt ra nổi thành lời trọn vẹn. Cô phải đưa ngón tay trỏ lên miệng, cắn ngập răng vào khớp ngón tay đến bật máu để ngăn không cho một tiếng khóc nấc vỡ òa bung ra ngoài ống nghe.

“Chị biết rồi… Chị cúp máy nhé, để em nằm nghỉ ngơi.”

“Dạ, em chào chị.”

Màn hình điện thoại chớp tắt rồi tối om, trơ trọi phản chiếu khuôn mặt nhợt nhạt, bơ phờ không còn một chút sức sống của Hà.

Cô đứng chôn chân giữa hành lang thoát hiểm mênh mông gió lộng, cảm giác cô độc, bơ vơ và bất lực tựa như những đợt sóng ngầm lạnh buốt từ đáy biển sâu trào lên, nhấn chìm lấy toàn bộ tâm can cô.

Năm mươi tám triệu đồng phải nộp trong vòng bốn mươi tám giờ tới. Một bản đề án tiếp thị gần như bất khả thi cần phải chứng minh cặn kẽ trước một vị sếp lạnh lùng, tàn nhẫn và vô cảm. Một cuộc hẹn xem mắt bị gia đình dùng chữ hiếu để cưỡng ép, giăng bẫy nơi quê nhà. Mọi thứ nghiệt ngã nhất của đời sống cứ thế dồn dập ập xuống cùng một thời điểm, dồn ép một cô gái trẻ vào bước đường cùng không một lối thoát thân.

Hà ngửa đầu tựa hẳn vào gờ tường bê tông gồ ghề, nhắm chặt hai mắt lại để ngăn cho những giọt lệ uất nghẹn không tiếp tục rơi xuống. Cô tự nghiến chặt răng, nói với chính bản thân mình rằng cô không có quyền được gục ngã, không bao giờ được phép buông xuôi lúc này. Vì Minh An, vì nhịp đập mong manh trong lồng ngực của đứa em trai, cô bắt buộc phải chiến đấu đến tận cùng hơi thở.

Đúng lúc cô mở mắt ra, vươn tay đẩy chốt cánh cửa chống cháy nặng nề để quay lại phòng làm việc tiếp tục lao vào cuộc chiến với những con số khô khốc, thì màn hình điện thoại trong tay cô lại một lần nữa sáng rực lên.

Hai thông báo mới toanh xuất hiện gần như đồng thời trên màn hình khóa.

Một bên là cuộc gọi nhỡ kèm theo tin nhắn nhắc nợ tự động gửi từ Phòng Tài vụ Bệnh viện Đại học Y Dược, hệt như một bản tối hậu thư lạnh lùng về thời hạn sinh tử của những viên thuốc ngoại nhập.

Và ngay phía dưới, một email khẩn gửi từ Trợ lý Ban Giám đốc vừa rơi thẳng vào hộp thư cá nhân của cô với nội dung súc tích, đanh thép:

*“Kính gửi chuyên viên Lê Thu Hà – Phòng Marketing: Theo chỉ đạo trực tiếp của Phó Tổng Giám đốc Đặng Quốc Huy, cô được chỉ định tham gia đoàn tiếp đón và dùng bữa tối cùng đối tác chiến lược quan trọng của Tập đoàn vào lúc bảy giờ tối nay tại Khách sạn Park Hyatt. Yêu cầu có mặt đúng giờ và chuẩn bị trang phục trang trọng.”*