Đơn lớn trở lại

Màn hình chiếc điện thoại cũ của Khải sáng dồn dập lúc chín giờ sáng với tin nhắn khẩn từ Thảo đề nghị đặt bốn mươi suất cơm trưa cho sự kiện tập huấn đột xuất của công ty.

Lúc ấy, Khải đang chống một chân giữ chiếc xe máy cà tàng bên lề đường nhựa nham nhở sát mép chợ Vườn Me. Hai bên tay lái còn móc lủng lẳng hai túi nilon đỏ đựng củ cải trắng và hành lá vừa bốc vội từ sạp rau của cô Vân, bùn đất từ rễ hành còn quẹt một vệt dài lem luốc lên yếm xe. Tiếng còi xe tải chở vật liệu bóp inh ỏi xé toang không gian phía sau lưng, khói xăng dầu phả từng luồng nóng rát vào hai cánh tay trần giữa cái nắng hanh hao, oi khói của một buổi sáng đầu hè oi bức.

Trên màn hình bám đầy bụi đường và mồ hôi tay, dòng chữ của Thảo hiện lên như một lời cứu rỗi: *“Khải ơi, bên chị họp đột xuất cả chi nhánh, cần gấp bốn mươi suất cơm trưa giao đúng mười một giờ mười lăm tại sảnh toà nhà. Em làm kịp cho chị không? Cứ sườn ram mặn với canh cải bẹ xanh như mọi khi nhé.”*

Trong đầu Khải, con số bốn mươi suất nhảy múa như một cú hích đầy mê hoặc. Suốt mấy hôm nay, từ khi quán Cơm Nhà Bà Lan quyết định cắt ba buổi tối để cơ cấu lại, không khí trong gia đình lúc nào cũng phảng phất sự ngột ngạt khó tả. Dù hoá đơn tiền điện và tiền gas tháng này đã bắt đầu có dấu hiệu chững lại, dù những cơn đau nhức khớp gối kinh niên của mẹ Lan đã dịu bớt khi bà không còn phải đứng chôn chân bên bếp lửa đến tận mười giờ đêm, nhưng cảm giác hụt mất một phần ba doanh thu tiền tươi mỗi ngày vẫn như một hòn đá tảng vô hình đè nặng lồng ngực Khải. Là người đàn ông lớn trong nhà, nhìn két tiền vơi đi một nửa mỗi cữ đóng nắp, ruột gan anh như có lửa đốt.

Quan trọng hơn cả, Thảo là đầu mối cơ quan lớn nhất của quán suốt hơn nửa năm qua. Mỗi tuần, công ty dịch vụ của cô đều đặn đặt vài chục suất cho các buổi giao ban, hội thảo nhỏ. Nếu hôm nay chần chừ, mối ruột này sẽ vuột ngay vào tay những tiệm cơm văn phòng máy lạnh bọc kính sáng loáng ngoài mặt đường lớn. Mất Thảo, quán coi như sụm hẳn một chân chống chịu lực vững vàng nhất ở mảng khách văn phòng.

Nỗi sợ vuột mất món hời tiền triệu hòa lẫn với tâm lý sợ làm phật ý khách quen khiến những ngón tay thô ráp của Khải bấm lia lịa vào bàn phím ảo mà không hề dừng lại lấy một nhịp để suy tính: *“Dạ chị yên tâm, bốn mươi suất bên em cân được hết! Đúng mười một giờ mười lăm em chở qua tận sảnh tòa nhà cho chị.”*

Anh nhấn nút gửi trong chớp mắt. Chiếc điện thoại rung bần bật một tiếng khô khốc báo tin nhắn đã chuyển đi thành công. Khải thở phào một hơi dài nhẹ nhõm, nhét vội điện thoại vào túi quần jean sờn rách, rồi rồ ga lách qua dòng xe cộ ken đặc để quay về quán. Anh phóng xe với tâm trạng phơi phới của một người vừa lập được chiến công hiển hách, ngỡ như mình vừa tự tay kéo về cho nồi cơm của gia đình một món hời béo bở.

Trong cơn hưng phấn bốc đồng ấy, Khải hoàn toàn quên bẵng một nguyên tắc căn bản nhất mà cả nhà vừa chật vật dựng lên sau bao nhiêu cuộc cãi vã đẫm nước mắt: mọi đơn hàng nhóm phát sinh đều phải đối chiếu với năng lực chịu tải thực tế của gian bếp trước khi gật đầu, và bản thân anh tuyệt đối không có quyền tự quyết định bất kỳ số lượng nào vượt khỏi ngưỡng xoay xở thông thường. Anh thậm chí không buồn dừng xe rút điện thoại gọi một cuộc ngắn ngủi về quán để hỏi xem cô Hạnh sáng nay cắm mấy nồi cơm, trong tủ đông tủ mát còn bao nhiêu ký thịt sườn, hay liệu hai miệng bếp gas có gánh nổi một khối lượng công việc khổng lồ đổ ập xuống trong vòng chưa đầy hai tiếng đồng hồ hay không.

***

Mười giờ kém mười lăm, chiếc xe máy của Khải thắng két một tiếng chói tai trước thềm hiên quán Cơm Nhà Bà Lan. Bụi đường chưa kịp lắng, Khải đã vội vã khuân mấy bao nilon đồ ghé vai bước thẳng vào ngách bếp hẹp, mồ hôi túa ra như tắm ướt sũng cả mảng lưng áo thun xám xịt.

Anh hớn hở bước ra quầy thu ngân, chìa thẳng màn hình điện thoại còn sáng trưng ra trước mặt Hà: — Đơn bốn mươi suất trưa nay của bên chị Thảo, anh nhận rồi nghen! Mày khỏi lo thâm hụt tiền nong tuần này nữa. Đúng bốn mươi phần sườn ram mặn với canh cải bẹ xanh, lấy giá sỉ bốn mươi lăm ngàn một hộp, ngon ơ một triệu tám trăm ngàn bỏ túi!

Hà đang cúi đầu bấm ngón tay trên chiếc máy tính Casio để chốt lại sổ chi tiêu chợ sáng, nghe thấy con số bốn mươi thì giật nảy mình, cây bút bi trên tay rơi đánh cạch xuống mặt gỗ. Cô ngẩng phắt đầu dậy, mắt mở to kinh ngạc, lồng ngực bất giác thắt nghẽn lại: — Sao anh lại nhận mà không gọi về quán trước một tiếng? Anh Khải, anh có tỉnh táo không đó? Hôm nay là ngày thứ hai cô Hạnh đứng bếp chính sau cái biên bản thỏa thuận ngày hôm qua. Mẹ chỉ ngồi ngoài chiếc ghế đẩu ngó chừng thôi. Định lượng thịt sườn sáng nay mẹ dặn đi chợ là tính cho lượng khách quen ghé quán, đâu có ký nào trừ hao cho một cú dồn dập bốn mươi hộp giao đi như thế này!

— Thì chạy ù ra chợ mua thêm, có mấy bước chân chứ mấy mà mày cứ làm to chuyện! — Khải xua tay gạt phắt, gương mặt sạm nắng đỏ bừng lên vì nóng nực và tự ái. — Mối ruột cả năm trời của người ta, lúc gấp rút người ta tin tưởng mới mở lời nhờ vả, giờ mình lắc đầu từ chối một cái là mất khách vĩnh viễn luôn đó Hà! Với lại cái thử nghiệm cắt ca tối của mày muốn chứng minh cho mẹ thấy là đúng thì ca trưa phải gánh được doanh thu bù vào chứ? Tiền tự tìm tới tận cửa mà mày còn định xua đuổi ra ngoài đường à?

Từng lời Khải nói như những mũi kim châm thẳng vào điểm yếu nhạy cảm và non nớt nhất trong lòng Hà. Đúng vậy, cô đang khát khao đến cháy bỏng việc chứng minh cho mẹ và anh trai thấy rằng quyết định rút gọn thời gian mở quán là hoàn toàn chính xác. Cô muốn chứng minh quán cơm gia đình này có thể sống khỏe, sống đàng hoàng và bền bỉ chỉ bằng doanh thu tập trung của ca trưa mà không cần phải vắt kiệt từng giọt tủy sống của mẹ Lan thâu đêm suốt sáng. Những phép tính dòng tiền, những bảng biểu định mức chi phí mà cô cặm cụi kẻ vẽ trên từng trang giấy học trò mấy hôm trước đang rất cần một bằng chứng thực tế bằng tiền tươi thóc thật để dập tắt nỗi hoài nghi dai dẳng của Khải và sự âu lo ngấm ngầm trong mắt mẹ. Nếu trưa nay xử lý trót lọt bốn mươi suất cơm này, doanh thu tuần đầu tiên sau cải tổ sẽ cán đích một cách hoàn hảo.

Đúng mười giờ tròn, chuông chiếc điện thoại bàn đặt ngay góc quầy thu ngân reo vang từng hồi giòn giã.

Hà với tay nhấc ống nghe, áp vào tai. Đầu dây bên kia lập tức vang lên giọng nói liến thoắng, dồn dập của Thảo, xen lẫn tiếng xào xạc của tài liệu và tiếng cười nói ồn ào từ một phòng họp lớn: — Hà hả em? May quá, Khải nhắn là bên em nhận kịp chị mừng như chết đi sống lại! Nhưng mà phát sinh chút xíu nha em ơi. Sếp tổng bên chị vừa duyệt lại danh sách tập huấn, có thêm mấy sếp phó bên các chi nhánh huyện kéo về dự bất ngờ. Giờ chị phải chia lại món mặn gấp cho các sếp chọn: bốn mươi suất thì chia làm mười lăm suất sườn ram, mười lăm suất thịt kho tàu trứng cút, với mười suất cá hú kho tộ nhé. Canh thì đổi năm phần sang canh chua giùm chị, mấy sếp lớn dưới miền Tây lên không quen ăn vị đắng của cải bẹ xanh. Nhớ nghen em, giao chuẩn mười một giờ mười lăm cho chị, đúng mười một giờ rưỡi ban giám đốc nghỉ giải lao ba mươi phút là phải có cơm ăn liền đó!

Cổ họng Hà khô khốc như có một nắm cát nghẹn ngang. Tất cả những bài học xương máu về việc chốt thực đơn và sự nguy hiểm chết người của việc đổi món sát giờ lập tức gào thét báo động trong tâm trí cô. Đổi thành ba món mặn khác nhau vào lúc mười giờ trưa đồng nghĩa với việc gian bếp chật chội phải nổi lửa cùng lúc ba chảo kho độc lập, cá hú phải rửa sạch khử tanh rồi thắng nước màu từ đầu, canh chua phải ninh nước dùng me riêng biệt. Nhưng ngước mắt lên, Hà bắt gặp ánh nhìn chằm chằm đầy thúc giục của Khải đang dán chặt vào mình, cùng nỗi sợ hãi mơ hồ rằng nếu mình chỉ cần thốt ra một lời từ chối, Thảo sẽ bực bội hủy phăng cả đơn hàng một triệu tám. Thói quen cả nể thâm căn cố đế, nỗi sợ mất đi cái nhìn thiện cảm của khách hàng quen và sự nôn nóng muốn khẳng định bản thân đã hoàn toàn bóp nghẹt lý trí của cô gái trẻ.

— Dạ… dạ được chị Thảo, tụi em sẽ ráng xoay xở đổi kịp món cho đoàn mình. Đúng mười một giờ mười lăm tụi em mang tới sảnh toà nhà cho chị.

Hà đặt ống nghe xuống chốt máy, hai bàn tay lạnh ngắt dù mồ hôi trán đang rịn ra từng hạt. Trái tim cô đập thình thịch từng hồi dồn dập như tiếng trống trận báo điềm chẳng lành.

***

Cơn ác mộng bùng nổ dữ dội ngay trong khoảnh khắc cánh cửa ngách bếp bằng tôn mỏng bị đẩy bật ra.

Khi Hà bước vào, mang theo mảnh giấy ghi vội chi tiết đơn hàng vừa sửa đổi, cô Hạnh đang đứng thẳng lưng bên chiếc thớt gỗ nghiến dày cộp, hai tay thoăn thoắt thái từng lát thịt ba chỉ cho mẻ cơm trưa phục vụ tại quán. Nghe xong giọng nói run rẩy của Hà thông báo về bốn mươi suất ăn chia làm ba món mặn và hai loại canh khác nhau, cô Hạnh sững sờ đánh rơi phắt con dao bài xuống mặt thớt. Một tiếng *cộp* khô khốc, sắc lẹm vang lên cắt đứt hoàn toàn nhịp điệu của gian bếp.

— Mấy đứa tụi bây giỡn mặt với cái bếp này hay sao vậy hả? — Giọng cô Hạnh lạc đi, hai mắt trợn tròn nhìn trân trân vào mặt Hà. — Mười giờ trưa rồi! Cơm thường cho khách vãng lai ăn tại bàn còn chưa kịp rút nước, mà giờ tụi bây bắt tôi vừa kho thêm cá hú, vừa lục trứng cút kho thịt tàu, lại còn đòi nấu riêng một nồi canh chua? Nồi cơm điện công nghiệp loại hai mươi ký của quán cắm một mẻ đầy ắp cũng chỉ xới được tối đa ba mươi lăm phần cơm là vét sạch đáy! Giờ lấy đâu ra cơm để nhét vào bốn mươi cái hộp mang đi, rồi còn chừa phần nào cho khách quen bước chân vào quán ngoài kia?

Bà Lan đang ngồi trên chiếc ghế gỗ cao kê sát ô cửa thông gió phía sau, nghe tiếng la hét liền vội vã nhổm người dậy. Khuôn mặt già nua của bà nhăn nhúm lại vì cơn đau buốt từ khớp gối vừa bị động mạnh: — Chết chưa, đã bảo rồi mà không đứa nào chịu nghe! Thôi bớt cãi cọ đi, Khải lôi ngay cái nồi cơm điện nhỏ năm lít trong kho ra vo gạo cắm cấp tốc đi con! Rồi chạy ù ra sạp cá bà Tám đầu ngõ réo bả cắt khúc mấy ký cá hú mang về đây lẹ lên! Hạnh ơi, ráng phụ tụi nhỏ một bữa này đi em, lỡ hứa với người ta rồi…

Gian bếp chưa đầy mười lăm mét vuông bỗng chốc biến thành một bãi chiến trường ngột ngạt và hỗn loạn đến nghẹt thở. Ba miệng bếp gas công nghiệp đồng loạt rống lên những tiếng khè lửa xanh lè, phả ra từng luồng nhiệt nóng rực thiêu đốt da thịt. Khói dầu mỡ bốc lên quyện chặt lấy hơi nước sôi sùng sục và mùi hành tỏi phi thơm nồng tạo thành một thứ không khí đặc quánh, cay xè hai hốc mắt.

Cô Hạnh xoay xở như một con thoi giữa hai làn lửa. Một tay cô cầm chiếc vá dài đảo liên tục chảo thịt kho tàu đang sôi ùng ục, tay kia phải chồm sang chêm thêm nước mắm vào chảo sườn ram mặn. Mồ hôi mẹ mồ hôi con chảy ròng ròng từ chân tóc xuống cằm, rớt cả vào mi mắt khiến cô phải liên tục quẹt tay áo vào trán trong tiếng thở dốc nặng nhọc.

Khải quăng túi cá hú còn nhớt dính đầy vảy vụn lên mặt bàn sơ chế. Vì không có đủ thời gian ướp muối, ớt và nước màu cho ngấm vào từng thớ thịt cá, chảo cá hú kho tộ vừa bắc lên bếp đã phải vặn lửa lớn hết cỡ để ép cho cạn nước. Nước hàng thắng vội bằng đường cát trắng chưa kịp ngả sang màu cánh gián chuẩn xác đã gặp lửa táp mạnh, bắt đầu bốc lên một mùi khen khét nồng nặc lởn vởn khắp gian phòng.

Ở nửa bên kia của chiếc bàn inox xoay ngang ngăn cách giữa bếp nấu và khu vực chia soạn, Duy đứng chôn chân giữa một núi hộp xốp trắng xóa và hàng chồng khay nhựa lộn xộn. Đôi lông mày rậm của người phụ trách khâu đóng gói nhíu chặt lại, nét mặt điềm tĩnh, mực thước thường ngày biến mất hoàn toàn, thay vào đó là sự căng thẳng tột độ. Chiếc bút lông dầu màu xanh trên tay Duy gạch xóa liên tục trên các nhãn dán dán tạm bợ: — Phiếu của chị Thảo không khớp một chút nào cả! — Duy gắt lên, giọng nói nghẹn lại sau lớp khẩu trang vải. — Mười lăm hộp sườn ram mặn nhưng chảo của cô Hạnh múc ra đĩa đếm đi đếm lại mới chỉ có chín miếng đủ trọng lượng tiêu chuẩn, toàn bộ phần còn lại toàn là vụn xương với mỡ dính! Cơm trong nồi lớn đã bị cạo trơ đáy nhôm rồi, còn cái nồi nhỏ cắm sau hạt gạo bên trong vẫn còn sượng trân, cứng ngắc như sỏi, làm sao tôi dám đóng hộp cho khách đây Hà?

— Bới tạm lớp cơm trên mặt đi anh Duy! Lựa chỗ nào hơi nước bốc lên chín mềm thì bới trước giùm em! — Hà cuống cuồng chạy lại, hai bàn tay run lẩy bẩy giật từng chiếc muỗng nhựa, đôi đũa tre nhét vội vào bao nilon.

— Cơm chưa chín tới mà đóng hộp giao cho công ty người ta ăn là rước họa vào thân đó! — Duy gắt khẽ, thanh âm trầm xuống đầy kiềm chế nhưng bàn tay cầm chiếc muỗng xới cơm lớn bằng gỗ bắt đầu run lên bần bật vì tức giận. — Đã thỏa thuận bằng văn bản hôm qua là tuyệt đối không nhận phát sinh vượt tải trọng, tại sao lại tự ý nhận một cái đơn chết người như thế này?

Bên ngoài phòng ăn, bi kịch dồn ứ tiếp tục lan rộng như một vết dầu loang.

Mười một giờ mười lăm phút—đúng thời khắc cam kết phải giao cơm tới sảnh tòa nhà của Thảo—trên chiếc bàn đóng đơn của Duy mới chỉ xếp được vỏn vẹn hai mươi hai hộp cơm nằm ngổn ngang, nắp hộp đậy vội vàng còn phồng rộp vì hơi nóng chưa kịp thoát.

Đúng lúc ấy, làn sóng khách ăn trưa từ các văn phòng lân cận và thợ thuyền quanh vùng bắt đầu đổ dồn vào quán như ong vỡ tổ. Tám chiếc bàn inox ngoài phòng ăn nhanh chóng bị lấp kín không còn một chỗ trống. Tiếng bốn chiếc quạt tường quay vù vù hết công suất không thể nào xua đi cái nóng hầm hập như thiêu như đốt phả ra từ ngách bếp hẹp. Những thực khách quen ngồi đợi mười phút, mười lăm phút, rồi hai mươi phút trôi qua mà trước mặt vẫn chỉ có ly trà đá trơ trọi. Tiếng đũa muỗng gõ lách cách xuống mặt bàn bắt đầu vang lên rải rác kèm theo những cái nhìn sốt ruột, khó chịu.

Chú Thắng thợ tiện, khách ruột ngồi ở bàn số ba cạnh cửa ra vào, đưa tay áo quẹt mồ hôi trán rồi cất giọng càu nhàu oang oang: — Bữa nay quán làm ăn cái kiểu gì mà lề mề dữ vậy cô Hà? Tui ngồi đây gần nửa tiếng đồng hồ rồi mà chưa thấy bóng dáng cái đĩa cơm sườn đâu! Tụi tui ăn xong còn phải chạy về xưởng quấn motor cho kịp ca một giờ chiều, chứ bộ rảnh rỗi ngồi đây hít khói bếp giùm quán mấy người tới trưa trật hay sao?

Hà chỉ biết cúi gập người lí nhí nói lời xin lỗi, mồ hôi vã ra ướt đẫm hai bên thái dương, chân chạy như con thoi giữa quầy thu ngân và cánh cửa bếp mà không tài nào giải quyết nổi sự tắc nghẽn đang phình to như một khối u ác tính. Duy cuống cuồng dùng khăn lau từng giọt mồ hôi nhỏ tong tòng trên trán để không rơi vào hộp thức ăn, hai tay đóng nắp hộp nhanh đến mức các khớp ngón tay đỏ ửng. Khải đứng chôn chân bên chiếc thùng xốp giữ nhiệt lớn buộc sau xe máy, chốc chốc lại ngó đồng hồ đeo tay rồi đưa hai tay vò đầu bứt tai trong nỗi bất lực cùng cực.

Mãi đến mười một giờ bốn mươi lăm phút—nghĩa là đã trễ đúng nửa tiếng đồng hồ so với giờ hẹn danh dự—ba mươi tám hộp cơm (vẫn thiếu mất hai hộp do đáy nồi cơm điện nhỏ bị cháy khê đen sì không thể nào nạo vét thêm) mới được buộc vội bằng dây thun chằng chịt vào đuôi xe máy của Khải.

Khải rồ ga, chiếc xe máy chồm lên phóng như bay ra đường Vườn Me giữa cái nắng trưa gay gắt, để lại phía sau một gian bếp tanh bành, hỗn độn như vừa trải qua một trận càn quét. Cô Hạnh ngồi phệt xuống chiếc ghế đẩu mục nát sát vách tường ám muội than, ngực phập phồng thở không ra hơi, hai cánh tay buông thõng run rẩy vì kiệt sức hoàn toàn.

***

Mười hai giờ kém mười lăm phút, chiếc chuông điện thoại trên quầy thu ngân đổ dồn từng hồi chát chúa như muốn xé toạc màng nhĩ của tất cả những ai đang có mặt trong quán.

Đôi chân Hà như đeo đá khi cô bước từng bước nặng nề lại gần quầy. Bàn tay run rẩy nhấc ống nghe lên, áp vào tai. Cô chưa kịp mở miệng nói trọn vẹn một tiếng "a-lô" thì giọng quát tháo đanh thép, ngập tràn sự phẫn nộ tột cùng của Thảo đã dội thẳng qua ống nghe như một gáo nước sôi: — Lê Thu Hà! Quán cơm nhà mấy người làm ăn kiểu chụp giật, vô trách nhiệm như vậy từ bao giờ hả? Mười một giờ mười lăm hẹn giao, mà mười một giờ năm mươi anh Khải mới vứt mấy cái thùng xốp cơm ở chân cầu thang thoát hiểm rồi dông thẳng xe đi! Cả cái buổi họp tập huấn của ban giám đốc công ty tôi trưa nay bị vỡ trận hoàn toàn vì mấy người có biết không! Tổng giám đốc và khách mời từ các tỉnh về ngồi chờ đói lả từ mười một giờ rưỡi, cuối cùng người ta không chịu nổi phải kéo nhau xuống căng-tin tòa nhà mua bánh mì khô khốc ăn tạm kia kìa!

— Chị Thảo ơi… em… em thật sự xin lỗi chị… — Cổ họng Hà nghẹn ứ, nước mắt uất ức và sợ hãi chực trào ra nơi khóe mi cay xè.

— Xin lỗi mà xong chuyện được à? Chưa hết đâu! Bốn mươi suất giao qua đếm đi đếm lại được có ba mươi tám suất, hụt mất hai suất của người ta! Mở hộp cơm ra thì bên dưới cơm vừa sống vừa khê nồng nặc mùi cháy, miếng cá hú kho tộ thì mặn chát khét lẹt, tanh rình vì không thèm ướp gia vị! Chị tin tưởng quán nhà em bao lâu nay, ưu tiên ủng hộ mối quen, mà mấy người đối xử với khách hàng như một trò hề vậy hả? Tôi nói thẳng cho cô biết, tôi không bao giờ nghiệm thu một cái đơn hàng cẩu thả, xúc phạm người ăn như thế này!

Một tiếng đập máy *rầm* như trời giáng vang lên ở đầu dây bên kia. Âm thanh tút dài vô hồn, lạnh lẽo kéo lê thê khiến hai đầu gối Hà bủn rủn, cô đứng không vững suýt chút nữa ngã quỵ xuống cạnh chân quầy gỗ.

Mười phút sau, chiếc xe máy của Khải lết bánh trở về trước cửa quán. Khải dựng xe chỏng chơ một bên góc sân, bước vào trong với dáng vẻ thất thểu, vai sụp xuống, đầu cúi gằm. Trên gương mặt sạm đen vì nắng gió của người đàn ông ba mươi hai tuổi không còn sót lại một chút kiêu hãnh hay hăng hái nào của buổi sáng sớm, chỉ còn trơ lại sự bẽ bàng, cay đắng và hoang mang tột độ.

— Người ta… người ta không chịu nhận mười lăm hộp cá hú… — Khải lí nhí trong miệng, hai mắt dán chặt xuống nền gạch tàu, không dám ngước lên nhìn thẳng vào mắt em gái. — Họ chỉ giữ lại phần sườn ram với thịt kho cho mấy đứa nhân viên vòng ngoài ăn vét tạm… Mặt chị Thảo lúc đó lạnh như băng… chỉ tay đuổi anh đi…

Hà đứng chôn chân một hồi lâu, lồng ngực phập phồng dữ dội. Cô nhắm nghiền mắt lại, hít một hơi thật sâu để nén cơn run rẩy đang dâng lên nghẹn đắng nơi cuống họng. Lần này, cô hiểu rất rõ rằng mình không thể trốn chạy. Cô không thể làm như những lần trước: âm thầm móc tiền túi ra bù lỗ, cắn răng nuốt nước mắt chịu đựng rồi để mọi chuyện trôi qua trong sự nhùng nhằng, xuê xoa giả tạo của nếp nghĩ gia đình.

— Đi thôi anh. — Hà với tay cởi chiếc tạp dề màu nâu treo lên móc sắt bên vách tường, giọng nói của cô trầm xuống, bình tĩnh đến một cách lạ lùng. — Em với anh mang cơm mới nấu và tiền sang xin lỗi chị Thảo trực tiếp. Lỗi này là do hai đứa mình gây ra, tuyệt đối không thể để qua loa được.

Hà bước tới mép quầy, mở khóa chiếc két sắt nhỏ của quán. Những ngón tay cô lướt qua từng cọc tiền lẻ, đếm cẩn thận từng tờ giấy bạc đủ ba trăm sáu mươi ngàn đồng—khoản tiền tương đương đúng hai mươi phần trăm tổng giá trị đơn hàng một triệu tám trăm ngàn—rồi miết thẳng mép tiền, nhét gọn gàng vào một chiếc phong bì trắng tinh.

Cô quay xuống bếp, lấy mười hộp cơm sườn ram mặn nóng sốt, thơm phức mà cô Hạnh vừa nén cơn giận nấu vét lại cho đàng hoàng sau khi vãn khách trưa, cẩn thận xếp ngay ngắn vào một chiếc túi xách vải sạch sẽ.

Hai anh em lầm lũi bước ra khỏi quán, đi bộ ngược cái nắng chang chang của buổi ban trưa, vượt qua hai ngã tư đường bụi bặm để tiến về phía tòa nhà văn phòng cao tầng bọc kính xanh nơi công ty Thảo đang đóng trụ sở.

Tại căn phòng tiếp khách nhỏ hẹp, mát lạnh hơi điều hòa nằm ngay cạnh sảnh lễ tân tầng trệt, Thảo ngồi khoanh tay đối diện hai anh em. Gương mặt người phụ nữ sắc sảo ấy lạnh tanh như tiền, tập hóa đơn đỏ đặt ngay ngắn trên mặt bàn kính không hề dịch chuyển một phân.

Hà nhẹ nhàng đặt chiếc phong bì trắng cùng túi cơm sườn nóng hổi xuống mặt bàn, rồi cô lùi lại nửa bước, cúi đầu thật sâu trước mặt Thảo: — Chị Thảo, em và anh Khải sang đây trước hết là để cúi đầu thành thật nhận lỗi với chị và tập thể công ty. Lỗi lầm trưa nay hoàn toàn thuộc về trách nhiệm của hai anh em em. Anh Khải đã nôn nóng nhận đơn bốn mươi suất trong khi chưa hề kiểm tra xem sức chứa của gian bếp có kham nổi hay không. Còn em, vì tham lam doanh thu và sợ mất khách, đã nhắm mắt gật đầu đồng ý đổi ba món mặn sát giờ hẹn, tự tay phá vỡ toàn bộ quy trình nấu nướng của quán. Chúng em không có bất kỳ lý do gì để bào chữa cho sự chậm trễ tệ hại và chất lượng món ăn không thể chấp nhận được của bữa cơm trưa nay.

Khải ngồi bên cạnh, hai bàn tay đan chặt vào nhau trên đầu gối đến mức các khớp ngón tay trắng bệch ra. Anh hít một hơi khó nhọc, cất giọng khàn đặc: — Tôi xin lỗi cô Thảo… Là do tôi hấp tấp, sợ mất đi mối làm ăn lâu năm nên nói ẩu tả ngoài đường ngoài chợ… Tôi nhận toàn bộ trách nhiệm về sự chậm trễ này.

Hà khẽ đẩy chiếc phong bì trắng về phía Thảo: — Quán chúng em xin phép được bồi hoàn hai mươi phần trăm tổng giá trị đơn hàng hôm nay, xem như đây là khoản phạt nghiêm khắc nhất cho sự trễ giờ và việc làm gián đoạn lịch trình cuộc họp của quý công ty. Còn mười suất cơm sườn mới nấu tinh tươm này, tụi em mang sang để bù lại cho những hộp cơm cá hú bị khét hỏng trưa nay, hoàn toàn không tính thêm bất kỳ một đồng chi phí nào. Chị có thể nhận hoặc từ chối tiếp tục đặt cơm của quán Cơm Nhà Bà Lan trong tương lai, chúng em hoàn toàn thấu hiểu và tôn trọng mọi quyết định của chị.

Thảo ngồi bất động, đôi mắt sắc sảo nhìn trân trân vào hai anh em suốt một khoảng thời gian im ắng đến ngột ngạt. Cơn giận dữ bừng bừng ban trưa dường như có phần chùng xuống trước thái độ nhận lỗi trực diện, thẳng thắn, không một lời đổ lỗi hay quanh co của Hà và Khải.

Thảo thở dài một hơi thật khẽ, đưa những ngón tay gõ nhẹ lên mặt bàn rồi đẩy nhẹ chiếc túi đựng mười hộp cơm sang mép bàn đối diện: — Tiền bồi hoàn hai mươi phần trăm này tôi sẽ nhận theo đúng nguyên tắc tài chính để làm việc với phòng kế toán và giải trình với ban giám đốc. Còn mười hộp cơm sườn này, mấy người mang về đi. Cả phòng tôi nuốt không trôi bữa trưa hôm nay nữa rồi. Tôi nói thẳng một câu thật lòng: tuần sau công ty tôi sẽ tạm dừng toàn bộ việc đặt cơm bên quán của mấy người để xem xét lại chất lượng dịch vụ. Khi nào các người thật sự làm chủ được cái gian bếp của mình, biết mình làm được tới đâu thì hẵng tính chuyện làm ăn lâu dài tiếp.

***

Hai giờ rưỡi chiều.

Quán cơm vắng tanh không một bóng người. Ngoài những cành me cằn cỗi bên hè phố, tiếng ve sầu ran lên từng hồi rát rạt, khô khốc dưới cái nắng quái ác của buổi xế trưa. Toàn bộ không gian quán ăn nồng nặc mùi mệt mỏi, ê chề và chán chường.

Trên mặt quầy thu ngân bằng gỗ, mười lăm chiếc hộp xốp đựng cơm cá hú bị trả về xếp chồng chất lên nhau một cách thảm hại bên cạnh những hộp cơm sườn ế của ca trưa. Lớp mỡ cá và mỡ heo bắt đầu đông đặc lại thành từng mảng trắng đục nhờ nhờ, bám chặt lấy thành hộp xốp lạnh ngắt.

Bốn con người ngồi lại quanh chiếc bàn số bảy nằm sát khung cửa sổ cuối quán. Chân chiếc bàn này hôm qua vừa được Duy tỉ mỉ chêm thêm một miếng đệm cao su tròn cắt từ lốp xe cũ, bốn chân vững chãi bám chặt lấy sàn nhà không hề bập bênh lấy một milimet. Thế nhưng, bầu không khí bao trùm lên mặt bàn đá hoa cương lúc này lại nặng nề như một khối chì ngàn cân.

Cô Hạnh ngồi tựa hẳn lưng vào bức tường quét vôi vàng loang lổ, hai bàn tay thô ráp liên tục xoa bóp những khớp cổ tay mỏi nhừ, ánh mắt vô hồn nhìn ra chậu húng quế héo rũ ngoài góc sân. Duy ngồi thẳng lưng như một pho tượng, cuốn sổ tay bìa da A6 quen thuộc đặt ngay ngắn trước ngực, nét mặt lạnh lùng không để lộ bất kỳ một gợn sóng cảm xúc nào.

Khải ngồi gục đầu xuống giữa hai cánh tay, chốc chốc lại đưa bàn tay gân guốc lên bóp trán. Đột nhiên, dường như không chịu nổi sự tĩnh lặng bóp nghẹt chung quanh, anh thở hắt ra một hơi dài rồi lên tiếng phá vỡ bầu không khí: — Trưa nay… thật ra tại thằng Duy thao tác đóng hộp chậm quá mức… Với lại cô Hạnh luống cuống tay chân, không chịu dồn cá sang cái chảo lớn bên cạnh kho cho lẹ một mẻ, nên nó mới dây dưa trễ nải tới nửa tiếng đồng hồ chứ bộ…

— Anh Khải! — Hà đập mạnh lòng bàn tay xuống mặt bàn số bảy.

Một tiếng *bốp* vang dội, dứt khoát vang lên khiến Khải giật nảy mình, vội vã ngẩng đầu lên.

Ánh mắt Hà nhìn thẳng vào đôi mắt đỏ ngầu của anh trai mình, ánh nhìn kiên định, lạnh lùng và không hề có lấy một tia nhượng bộ hay né tránh: — Anh ngưng ngay cái thói hễ gặp chuyện là đổ lỗi cho người khác đi! Em cấm anh từ nay về sau không được mở miệng nói những lời như vậy một lần nào nữa! Trưa nay cô Hạnh nấu trễ hay anh Duy đóng hộp chậm là vì ai? Vì cái lời hứa miệng bốc đồng, vô tội vạ của anh lúc chín giờ sáng ngoài đường chợ, và vì cái gật đầu tham lam, sợ mất khách của chính em lúc mười giờ trưa!

Hà quay mặt sang phía cô Hạnh và Duy. Giọng cô chùng hẳn xuống, run rẩy nhưng từng từ từng chữ thốt ra đều rành mạch, dứt khoát: — Con xin lỗi cô Hạnh. Mới ngày hôm qua thôi, con vừa cùng cô ký vào bản thỏa thuận về việc tôn trọng định lượng và ranh giới làm việc trong gian bếp. Vậy mà chỉ vì một buổi trưa hôm nay, chính con lại là người tự tay xé bỏ nó, ép cô phải gánh vác một khối lượng công việc phi lý đến tàn nhẫn trong vòng chưa đầy một tiếng đồng hồ. Tôi xin lỗi Duy. Anh đã lên tiếng cảnh báo từ lúc mười giờ về nguy cơ thiếu cơm, thiếu thịt chuẩn, nhưng tôi đã phớt lờ cảnh báo chuyên môn cực kỳ chính xác của anh chỉ để chiều chuộng khách hàng một cách vô lối.

Cô Hạnh thở dài một hơi thườn thượt. Nhìn bờ vai run run nhưng ánh mắt cương quyết của Hà, nét giận dữ hằn trên gương mặt khắc khổ của người phụ nữ làm bếp dường như dịu đi vài phần: — Tôi nói thiệt lòng, hồi trưa lúc đứng bên hai cái chảo lửa, tôi ức nghẹn họng đến phát khóc. Một cái chảo kho tối đa chỉ chứa được bốn ký thịt, cái nồi cơm điện dung tích nó có hạn có mức của nó. Mấy đứa tưởng cái bếp này là cái nồi cơm Thạch Sanh trong truyện cổ tích hay sao mà cứ muốn múc ra bao nhiêu là có bấy nhiêu? Nhưng mà thôi… con Hà nó biết đứng ra nhận lỗi thẳng thắn, không giấu giếm đổ vấy cho ai như vậy, tôi cũng chẳng thèm chấp nhất làm gì nữa. Cái chính là tôi hỏi mấy đứa: từ rày về sau còn tính làm ăn theo cái kiểu chụp giật này nữa hay không?

Duy mở nắp chiếc bút bi bấm, đưa đầu bút gõ nhẹ hai tiếng *tách, tách* dứt khoát xuống mặt bàn đá hoa cương: — Vấn đề của quán chúng ta trưa nay hoàn toàn không nằm ở chỗ cô Hạnh nấu nhanh hay chậm, cũng không nằm ở chỗ tôi dán nhãn, đóng nắp hộp mất bao nhiêu giây. Vấn đề cốt lõi là quán cơm này chưa bao giờ thiết lập một giới hạn vận hành vật lý rõ ràng. Khi chúng ta không có một cái trần cứng để chặn lại, lòng tham doanh thu và nỗi sợ mất khách sẽ luôn luôn tìm được cách để phá vỡ mọi quy trình mà chúng ta vừa vất vả dựng lên.

Hà gật đầu dứt khoát, không một chút do dự. Cô kéo cuốn sổ theo dõi công việc bìa cứng của quán đặt ra ngay chính giữa mặt bàn số bảy, lật sang một trang giấy trắng tinh chưa vấy một nét mực. Cầm chắc cây bút bi trong tay, Hà nắn nót viết từng dòng chữ hoa to bản, rõ ràng và mạch lạc:

*“QUY ĐỊNH TIẾP NHẬN ĐƠN HÀNG NHÓM (ÁP DỤNG BẮT BUỘC TỪ NGÀY MAI):*

*1. TRẦN TỐI ĐA CHO MỌI ĐƠN HÀNG NHÓM: TUYỆT ĐỐI KHÔNG QUÁ 24 SUẤT/LẦN GIAO.* *2. THỜI HẠN CHỐT ĐƠN: KHÓA SỔ DỨT KHOÁT TRƯỚC 10:00 SÁNG HÀNG NGÀY.* *3. NGUYÊN TẮC THỰC ĐƠN: CHỈ PHỤC VỤ TỐI ĐA 02 MÓN MẶN CỐ ĐỊNH THEO THỰC ĐƠN CỦA NGÀY; KIÊN QUYẾT TỪ CHỐI MỌI YÊU CẦU ĐỔI MÓN, SỬA ĐƠN HOẶC TĂNG THÊM SUẤT SAU GIỜ KHÓA SỔ.* *4. ĐẦU MỐI DUY NHẤT: CHỈ CÓ QUẦY THU NGÂN (DO HÀ PHỤ TRÁCH) ĐƯỢC QUYỀN XÁC NHẬN ĐƠN HÀNG BẰNG TIN NHẮN HOẶC VĂN BẢN SAU KHI ĐÃ TRỰC TIẾP ĐỐI CHIẾU SỨC CHỨA THỰC TẾ VỚI BẾP CHÍNH (CÔ HẠNH).”*

Hà dừng tay, đặt cây bút nằm ngang trên trang giấy, ngẩng đầu nhìn thẳng vào ba con người đang ngồi vây quanh bàn: — Con số hai mươi tư suất này em đã tính toán rất kỹ dựa trên thể tích tối đa của một mẻ chảo kho bốn ký thịt của cô Hạnh, và nó trừ hao vừa vặn một lượng an toàn là năm suất cơm dự phòng cho những khách ăn tại bàn đến trễ. Từ ngày mai, bất kể là khách quen thân thiết cỡ nào, bất kể đơn hàng có béo bở hay mang lại bao nhiêu tiền đi chăng nữa, nếu vượt quá hai mươi tư suất hoặc gọi điện tới sau mười giờ sáng, quán chúng ta kiên quyết nói lời từ chối. Mất một đơn hàng thì chúng ta chỉ mất vài trăm ngàn tiền lời, nhưng nhận ẩu một đơn hàng vượt tải thì chúng ta đánh mất toàn bộ uy tín gầy dựng cả đời và biến gian bếp này thành một địa ngục trần gian. Mọi người thấy bản quy định này thế nào?

Cô Hạnh nhìn chăm chú vào từng dòng chữ nắn nót trên mặt giấy, khóe mắt khẽ giật giật rồi chậm rãi gật đầu: — Hai mươi tư suất là con số tôi kham nổi mà vẫn giữ được đúng cái vị đậm đà, miếng thịt mềm và miếng cá không bị nát như chị Lan đã dạy. Tôi đồng ý với bốn điều này.

Khải nhìn vào bốn điều khoản rành rẽ như dao chém đá, rồi nhìn sang gương mặt cương nghị, chững chạc đến ngỡ ngàng của đứa em gái nhỏ mà bấy lâu nay anh vẫn nghĩ là non nớt. Anh nuốt khan một ngụm nước bọt xuống cổ họng đắng ngắt. Nỗi hổ thẹn của một người đàn ông hơn ba mươi tuổi vừa bị bóc trần sự ấu trĩ dần dần nhường chỗ cho một sự thức tỉnh sâu sắc: — Anh… anh đồng ý. Từ ngày mai anh chỉ tập trung đi chợ mua đúng định lượng đồ ăn mẹ với cô Hạnh dặn, rồi lo việc chạy xe đi giao. Anh hứa danh dự sẽ không bao giờ tự ý mở miệng nhận bất kỳ đơn hàng nào ngoài đường nữa.

Duy nhìn vào trang giấy, khóe môi khẽ nhếch lên một nụ cười kín đáo nhưng rất nhanh sau đó đã thu lại vẻ nghiêm nghị, chỉn chu thường ngày. Anh đặt ngón tay trỏ lên điều khoản thứ nhất: — Tôi hoàn toàn đồng ý. Phải có cái trần cứng hai mươi tư suất này thì người làm khâu đóng gói như tôi mới có thể kiểm soát được tem nhãn, phân loại đồ ăn và bảo đảm giờ giấc giao hàng chính xác cho khách.

Bốn chữ ký dứt khoát một lần nữa được đặt xuống trang giấy trắng tại chiếc bàn số bảy, ngay dưới những vệt nắng chiều hanh hao đang ngả dần sang màu vàng sẫm của hoàng hôn. Một bài học cay đắng, đau đớn với cái giá phải trả là một khoản bồi hoàn hai mươi phần trăm doanh thu và nguy cơ mất trắng một đối tác lớn suốt nửa năm qua. Nhưng đổi lại, một ranh giới vận hành sống còn, một kỷ luật thép bảo vệ gian bếp đã lần đầu tiên được xác lập một cách vững chắc nhất trong lịch sử của quán Cơm Nhà Bà Lan.

Sau khi cô Hạnh dắt chiếc xe đạp cọc cạch ra về và Khải lầm lũi mang mấy bao rác lớn cùng xương thịt vụn ra thùng rác công cộng ở góc đường vứt bỏ, không gian quán ăn chìm hẳn vào sự tĩnh lặng cuối ngày.

Hà đứng một mình sau quầy thu ngân. Toàn thân cô rã rời, mệt mỏi đến mức nhấc từng ngón tay cũng thấy nặng trịch. Cô với tay gom từng chiếc hộp xốp đựng cơm cá hú bị trả về trưa nay, mở từng nắp hộp rồi trút toàn bộ thức ăn thừa vào chiếc thùng nhựa đựng đồ ăn phế thải đặt dưới chân bàn. Từng hạt cơm sượng ngắt lăn lóc, từng khúc cá hú khét lẹt nồng nặc mùi đường cháy trút xuống thùng rác đánh *bẹp* một tiếng như những vết cứa sắc lẹm nhắc nhở cô về sự nông nổi, tham lam và non nớt của chính mình.

Sau khi dọn dẹp xong đống hộp cơm ế, Duy gọi Hà lại góc quầy thu ngân với vẻ mặt căng thẳng.