Lịch phát sóng gây chiến lạnh

Mảnh giấy in lịch phát sóng rách toạc làm đôi dưới những đầu ngón tay gầy guộc, chai sần và xám xịt màu mạt sắt của chị Diệp.

Giữa lối đi lát gạch ngập nắng sớm của Chợ Đèn Lồng, âm thanh kim loại va đập chát chúa xé toạc bầu không khí vốn đã oi ả từ tinh sương. Chiếc chảo gang đúc dày cộp, nặng trịch bị dằn mạnh xuống mặt sạp gỗ phủ tôn gỉ sét, làm bắn tung tóe những con ốc vít rỉ vàng và mấy vòng đệm cao su nằm lăn lóc trên khay. Tiếng “choang” khô khốc, nặng nề vang lên như một tiếng đe dập giữa xưởng rèn, chĩa thẳng mũi dùi phẫn uất về phía Hân và Quân đang đứng sững sờ giữa ngã tư dãy hàng kim khí.

Gió từ phía sông Hoài tạt sâu vào các vòm hiên ngói âm dương, mang theo cái ngai ngái của rêu ẩm lâu năm, vị mặn mòi phù sa và mùi khói củi đốt nồi nước dùng đầu ngày từ dãy hàng ăn phía sau. Nhưng chút gió hiếm hoi ấy không tài nào xua nổi cái nóng hầm hập, ngột ngạt đang bốc lên hừng hực từ những phiến đá hoa cương loang lổ vết rỉ sét trước bảng tin trung tâm chợ.

Trên góc chiếc bảng gỗ ép dán thông cáo của Ban quản lý, nửa tờ giấy A4 còn sót lại dính trên chiếc đinh ghim rỉ sét run rẩy bần bật trước từng cơn gió chướng. Vết rách nham nhở, tưa mép phơi ra dòng tiêu đề dở dang bị xé toạc: *“Lịch Phân Bổ Phát Sóng Thử Nghiệm Kênh Chợ Nhà Mình – Tuần 3...”*

“Mấy người coi đám tiểu thương quanh năm bán buôn cực nhọc chúng tôi là con nít để đem vài ba câu ngọt nhạt ra dỗ dành chắc?”

Chị Diệp vung tay quăng nửa mảnh giấy nhàu nát còn lại xuống mặt bàn gỗ bày la liệt đinh ốc, mũi khoan và lưỡi cưa sắt. Tiếng rít qua kẽ răng của chị the thé, gắt gỏng như lưỡi cưa bị kẹt vào thớ gỗ lim khô. Đôi mắt trũng sâu vì những đêm dài thức trắng trông người cha già ốm liệt giường hằn lên những tia máu đỏ quạch, long lên sòng sọc nhìn xoáy vào Hân:

“Mấy người nhìn cho rõ đi! Tối thứ Ba, tối thứ Sáu, tối Chủ nhật... toàn bộ những cái khung giờ vàng ngọc tám giờ tối, cái lúc mà đàn bà con gái người ta cơm nước xong xuôi, dọn dẹp bếp núc sạch sẽ, ngồi phe phẩy quạt mo lướt cái màn hình điện thoại thì mấy người dồn hết trơn cho sạp Ba Mùa! Lụa là Mã Châu thơm phức, áo dài thướt tha, đàn ngọt hát êm thì được chường mặt ra cho bàn dân thiên hạ khắp bốn phương ngắm nghía. Còn cái sạp đồ sắt lấm lem này của tôi, mấy người nhét nó vào cái xó xỉnh nào? Ba giờ chiều ngày thứ Tư! Ba giờ chiều ở cái đất phố cổ này trời nắng như thiêu như đốt, người ta đang trùm chăn ngủ trưa trối chết trong nhà, người buôn bán thì vắng hoe, người có con mọn thì cuống cuồng đạp xe đi đón con tan trường... Lúc đó ai rảnh? Ai điên khùng mà mở cái máy điện thoại lên để coi một con mụ góa phụ mặt mày bết bát dầu luyn ngồi đếm từng cái bu-lông, gõ từng cái vung nồi?”

Hân đứng chôn chân tại chỗ. Đế đôi giày bệt bằng vải thô của cô như dính chặt xuống mặt sàn gạch gồ ghề. Không khí nóng bức chèn ứ nơi cuống họng, khiến cô thấy khô khốc và đắng nghét. Trước mắt Hân, sự phẫn nộ của chị Diệp không phải là thói ghen ăn tức ở vặt vãnh thường thấy nơi phố chợ. Đó là nỗi uất nghẹn của một người đàn bà gánh trên vai cả một gia đình khuyết thiếu, một mình vật lộn với những kiện hàng sắt vụn nặng hàng tạ để kiếm từng đồng tiền lẻ nuôi cha và con nhỏ. Từng đường gân xanh ngoằn ngoèo nổi rõ trên mu bàn tay chai cứng của chị đang giật giật theo từng nhịp thở dồn dập.

“Chị Diệp... chị nghe em giải thích đã,” Hân cố nén cảm giác choáng váng, bước lên nửa bước, hai bàn tay vô thức xòe ra trong không trung như một phản xạ muốn xoa dịu ngọn lửa giận đang bùng lên. “Khung giờ tám giờ tối tụi em tạm xếp cho sạp Ba Mùa là dựa trên số liệu phân tích của tuần trước. Tuần rồi, lượng khách vãng lai truy cập vào ứng dụng để hỏi về mẫu lụa tơ tằm và áo dài truyền thống vào đêm muộn rất cao. Tụi em nghĩ mặt hàng may mặc, thời trang mỹ nghệ cần thời gian thong thả để người ta ngắm nghía, bình luận, chọn màu...”

“Cần thời gian ngắm nghía?”

Chị Diệp bật ra một tiếng cười gằn, méo xệch và cay đắng. Nụ cười không có chút niềm vui nào, chỉ làm sâu thêm những rãnh nhăn xô lệch nơi khóe miệng và đuôi mắt sạm đen vì dầu mỡ.

“Vậy đồ gia dụng của tôi không cần ngắm nghía à? Mấy cái chảo gang, cái nồi nhôm này người ta không cần coi cho kỹ cái sống dao dày hay mỏng, cái lòng chảo sâu hay cạn, cái đáy có bắt nhiệt tốt hay không à? Hay là tại vì đồ kim khí của tôi nó đen đúa, nó thô kệch, nó dính dầu nhớt bẩn thỉu, không được thơm tho mượt mà như mấy khúc lụa Mã Châu của cô Ba nên mấy người sợ đưa lên sóng sẽ làm bẩn, làm xấu cái ứng dụng hoa mỹ, hiện đại của mấy người?”

Tiếng cãi vã oang oang giữa buổi sáng yên tĩnh nhanh chóng kéo theo sự chú ý của cả khu chợ.

Từ các ngả đường xương cá đan xen quanh giếng nước trung tâm, tiếng guốc mộc khua lẹp kẹp, tiếng dép nhựa mòn vẹt miết trên nền gạch tàu bắt đầu dồn dập kéo về. Những bà, những chị vừa dọn hàng xong buông thõng đòn gánh sang một bên, đứng tụ tập dưới những mái che bạt xám xịt. Ánh mắt tò mò, xét nét và cả những cái liếc xéo đầy nghi ngại bắt đầu bủa vây lấy Hân và Quân.

Từ góc quầy hàng mã nằm đối diện bên kia lối đi hẹp, chị Hoa khẽ kéo vành nón lá sụp xuống ngang chân mày, khoanh hai tay trước ngực, lách qua mấy xấp giấy tiền vàng mã bước tới gần. Chị nghiêng đầu ghé sát tai bà Mười bán đồ khô, cất giọng the thé đủ để những người xung quanh cùng nghe thấy:

“Đó, thấy chưa? Tôi đã nói từ cái hồi đầu tuần có sai đâu. Bữa trước bày đặt họp chợ rùm beng, lớn tiếng từ chối tiền tấn, từ chối cả hợp đồng béo bở của cái sàn Vạn Mua gì đó, tưởng đâu là thanh cao, là sống chết vì cái chợ nghèo này! Hóa ra cũng chỉ là phường cánh hẩu kéo bè kéo cánh với nhau cả. Con bé kỹ sư Hân với thằng Quân làm bánh mì xúm xít lại lăng xê cho mỗi cái sạp vải cô Ba để lấy tiếng, kiếm vài ba ngàn lượt xem trên mạng cho nở mày nở mặt với thiên hạ, chớ đoái hoài gì tới mấy cái sạp thô kệch, nặng mùi như tụi mình!”

Bà Mười nhổ toẹt một bãi bã trầu đỏ quạch vào chiếc xô sắt móp méo đặt dưới chân cột gỗ, cất giọng rầu rĩ nhưng từng lời buông ra lại sắc lẹm như mảnh chai:

“Chứ còn gì nữa! Mấy bữa nay mở cái điện thoại lên, người ta chỉ thấy Chợ Nhà Mình có sạp vải cô Ba hát hò bài chòi quấn lụa điệu đà, có bánh mì cô Tư nướng than giòn rụm thơm lừng. Còn hàng mã ế ẩm, đồ khô bụi bặm, mắm muối tanh tao của tụi tui thì coi như người vô hình ngoài rìa. Ứng dụng với chả công nghệ số hóa... Rốt cuộc cũng chỉ là dựng lên một cái sân khấu riêng cho một hai người độc diễn kiếm tiền, còn sống chết mặc bay!”

Những tiếng xì xào, bàn tán như bầy ong vỡ tổ lan nhanh qua từng gian hàng. Từng lời nói cay nghiệt rơi xuống như những gáo nước lạnh buốt tạt thẳng vào gáy Hân.

Bầu không khí của Chợ Đèn Lồng vốn đã ngột ngạt sau những tháng ngày dài oằn mình gánh chịu áp lực chi phí ngầm, sự cạnh tranh khốc liệt từ các nền tảng thương mại điện tử lớn, nay rạn nứt thành một hố sâu ngăn cách. Ánh mắt của các tiểu thương nhìn Hân không còn nét rụt rè, tò mò hay những nụ cười chào đón gượng gạo như những ngày đầu dự án mới cắm chốt. Thay vào đó là sự nghi ngờ gay gắt, một bức tường thành vô hình của sự phòng thủ, chua chát và bị phản bội. Họ đứng thành từng cụm, ánh nhìn lạnh băng dán chặt vào từng cử chỉ nhỏ nhất của hai người trẻ tuổi.

Ở phía xa, nép mình sau hàng cột gỗ lim đã ngả màu nâu sẫm của dãy nhà lầu cổ nhìn thẳng sang bảng tin chợ, một bóng dáng mảnh dẻ trong chiếc đầm công sở màu be nhạt đứng lặng lẽ quan sát.

Hồ Khánh Vy – quản lý phát triển thị trường của nền tảng Vạn Mua – nhấp một ngụm trà mạn nguội ngắt từ chiếc ly giấy dùng một lần. Đôi môi thoa son đỏ trầm của cô ta khẽ nhếch lên thành một đường cong kín đáo, lạnh lẽo. Đôi mắt sắc sảo giấu sau cặp kính gọng kim loại mảnh lướt qua từng biểu cảm bối rối, từng cái siết tay bất lực của Hân.

Không một động tác thừa, Vy mở chiếc túi xách da cao cấp, rút ra cuốn sổ tay bìa cứng cùng chiếc bút bi nhỏ. Bàn tay sơn móng cẩn thận lướt nhanh những dòng chữ nắn nót, gãy gọn:

*“Nội bộ Chợ Đèn Lồng rạn nứt vì tài nguyên hiển thị trực tuyến. Khung giờ vàng tập trung độc quyền gây mâu thuẫn sâu sắc giữa ngành hàng tiểu thủ công/ẩm thực và ngành hàng kim khí/gia dụng thiết yếu. Nhóm vận hành thiếu năng lực điều phối xung đột lợi ích thực tế. Kế hoạch hành động: Đẩy mạnh tung gói voucher trợ giá 30% cho toàn bộ ngành hàng gia dụng kim khí trên ứng dụng Vạn Mua vào đầu tuần tới. Đánh trực diện vào điểm yếu thị phần tại chỗ.”*

Tách một tiếng, Vy bấm ngòi bút, gập cuốn sổ lại nhét vào túi xách. Cô ta khẽ xoay gót giày cao gót, lùi sâu vào bóng râm của hàng hiên cổ, biến mất êm thấu tựa như một bóng ma thương trường không để lại một tiếng động.

“Tất cả trật tự! Giải tán bớt coi!”

Một giọng nói ồm ồm, đanh thép và mang đầy uy quyền của người nắm giữ trật tự chợ búa vang lên từ phía đầu lối đi chính, cắt phăng những tiếng rầm rì bàn tán.

Ông Đặng Quốc Vinh – Trưởng ban điều phối Chợ Đèn Lồng – rảo bước đi tới. Ông mặc chiếc áo sơ mi cộc tay màu xám tro đã sờn rách ở mép cổ áo, vạt áo dắt một bên thùng lôi thôi quen thuộc của người cả đời gắn bó với việc chợ búa. Một bên nách ông cắp chặt cuốn sổ tay bìa da đen dày cộp mép quăn queo, bàn tay gân guốc còn lại cầm chiếc thước kẻ gỗ dài nửa mét dùng để đo đạc chỉ giới lòng lề đường.

“Cốc! Cốc! Cốc!”

Ông Vinh gõ mạnh chiếc thước gỗ lên mép bảng tin gỗ ép. Tiếng gỗ đập vào nhau chan chát, dứt khoát khiến đám đông đang xôn xao bỗng chốc im bặt.

Ông Vinh đứng lại ngay giữa vòng vây, chiếc lưng hơi còng vì tuổi tác nhưng bờ vai vẫn rộng và vững chãi. Đôi lông mày rậm rạp hoa râm nhíu chặt lại. Ánh mắt nghiêm nghị của ông quét qua nửa mảnh giấy rách tơi tả nằm dưới đất, nhìn sang khuôn mặt hầm hầm lửa giận của chị Diệp, rồi dừng lại thật lâu trên gương mặt tái nhợt của Hân và vẻ mặt lúng túng của Quân – người lúc này vẫn đang cầm chiếc kìm vặn ốc định sửa lại chân bảng tin.

“Mới sáng ngày ra, buôn chưa thấu bán chưa thông mà đã tụ tập làm rùm beng cả cái lối đi chung, bộ tính để bên đội trật tự đô thị với ban quản lý lập biên bản phạt hành chính vì gây rối trật tự công cộng thêm một lần nữa hay sao?” Ông Vinh cất giọng trầm đục, từng lời rành rọt răn đe.

Ông mở cuốn sổ tay bìa da, ngón tay bấm chiếc bút bi kêu một tiếng “tách” giòn giã.

“Bác Vinh!” Chị Diệp không nén được, bước chéo lên một bước, ngón tay dính đầy dầu máy chỉ thẳng vào vết rách trên bảng tin. “Bác coi mấy đứa nhỏ này nó làm ăn như vậy coi có ngửi được không? Ban điều phối đứng ra bảo lãnh, cho mượn kho chung, cho phép tụi nó thử nghiệm ứng dụng là để cứu vãn cái chén cơm của cả cái chợ này, chớ đâu phải để tụi nó đem hết nước ngọt dồn vào tưới cho một đám ruộng quen biết? Tụi nó chia giờ phát sóng thiên vị rành rành ra đó, giờ đẹp giờ vàng gom hết cho người quen, còn sạp đồ sắt của tôi tụi nó vứt vào giữa trưa nắng cháy da, tính ép tôi dẹp tiệm để sạp đồ sắt này bán cho ma hay sao?”

Ông Vinh không vội ngắt lời chị Diệp. Ông lật qua một trang giấy đã ố vàng trong cuốn sổ, cẩn thận miết phẳng mép giấy rồi mới ngước mắt lên, chiếc thước kẻ gỗ trên tay chĩa thẳng về phía Hân:

“Cháu Hân. Bác đã nói rất rõ ràng từ cái hôm họp toàn thể tiểu thương ở nhà văn hóa khối phố rồi. Ban điều phối chấp thuận cho dự án Chợ Nhà Mình thử nghiệm bốn tuần với một điều kiện tiên quyết, sống còn: phải giữ vững trật tự nội bộ và tuyệt đối đảm bảo sự công bằng về cơ hội sinh tồn cho tất cả các hộ kinh doanh tham gia! Khung giờ phát sóng trực tiếp kết nối với khách hàng là tài nguyên chung của cả cái Chợ Đèn Lồng này, là tài sản được đánh đổi bằng uy tín mấy chục năm của cái chợ, không phải là tài sản cá nhân hay đồ chơi công nghệ của riêng nhóm tụi cháu để muốn chia chác cho ai thì chia!”

“Dạ bác Vinh, tụi cháu thật sự không hề có ý thiên vị cá nhân...” Hân cắn chặt môi dưới, cố gắng giữ cho giọng mình không run rẩy trước uy lực của người quản lý già. “Tụi cháu chỉ dựa trên biểu đồ hành vi truy cập của khách hàng...”

“Không thiên vị mà sắp xếp một đằng thì ngồi rung đùi phát sóng lúc tám giờ tối mát mẻ, một nẻo thì nhét người ta vào ba giờ chiều giữa trưa chang chang?”

Ông Vinh dứt khoát vung tay cắt ngang lời giải thích của Hân.

“Ngành kim khí, đồ sắt, gia dụng người ta cắm rễ ở cái chợ này mấy chục năm qua, nuôi sống biết bao thế hệ gia đình, là cái khung xương chống đỡ cho mọi sinh hoạt của người dân trong phố cổ này. Cháu làm công nghệ số hóa mà cháu chia giờ theo cảm tính, theo sở thích, thấy ai khéo mồm khéo miệng, mặt mũi sáng sủa thì cháu đưa lên giờ đẹp, còn người ta lao động chân tay thô mộc, ăn to nói lớn thì cháu đẩy vào cái giờ ế ẩm không một bóng người qua lại. Vậy thì cái quy chế công bằng, cái đạo lý buôn có bạn bán có phường mà cháu từng hứa hẹn trước mặt bà con tiểu thương nó nằm ở chỗ nào?”

Nói đoạn, ông Vinh gập mạnh cuốn sổ tay lại. Tiếng bìa da đập vào nhau kêu một tiếng “bốp” đanh thép, nặng trịch tựa như một phán quyết không thể đảo ngược:

“Bác tuyên bố thay mặt Ban điều phối: Kể từ giây phút này, tạm đình chỉ toàn bộ hoạt động livestream, phát sóng trực tiếp trên nền tảng Chợ Nhà Mình trong tuần này! Cho đến khi nào nhóm dự án của tụi cháu ngồi lại, đưa ra được một bản quy chế phân bổ khung giờ minh bạch, công bằng, có tiêu chí định lượng rõ ràng cho từng ngành hàng cụ thể và phải được toàn thể bà con tiểu thương đồng thuận ký tên chấp thuận, thì lúc đó mới được phép mang máy ảnh, chân đèn ra dựng lại! Còn nếu không làm được điều đó, thì dẹp hết mấy cái trò truyền hình trực tiếp hoa mỹ này đi, chỉ giữ lại cái ứng dụng đặt hàng tĩnh cho người ta mua mớ rau con cá thôi. Chợ này cần trật tự và tình nghĩa, không cần thêm một bãi chiến trường để chị em chia rẽ!”

Dứt lời, ông Vinh quay sang nhìn chị Diệp, gật đầu cụt lủn một cái rồi xoay người, rảo những bước chân dài còng còng về phía văn phòng ban quản lý ở cuối dãy hành lang.

Đám đông tiểu thương thấy vậy cũng lục tục giải tán, mang theo những cái bĩu môi và tiếng thở dài ngao ngán. Chị Diệp hừ lạnh một tiếng sắc buốt qua mũi, cúi xuống nhặt nửa mảnh giấy rách dưới đất, vo tròn lại rồi ném thẳng vào chiếc sọt rác bằng tre dưới chân cột. Chị quay ngoắt vào sạp sắt của mình, ngồi phịch xuống chiếc ghế đẩu, cầm lấy chiếc giẻ lau nhúng đẫm dầu máy, cắm cúi chùi lấy chùi để một chiếc cối xay thịt bằng gang cũ rỉ sét, phát ra những tiếng ken két rợn người.

***

Mười giờ trưa. Quán cà phê Bờ Hiên vắng lặng như một nốt trầm mặc nằm sát bờ sông Hoài.

Gió sông buổi trưa thổi từng cơn rười rượi qua những tấm rèm tre đan thưa đã ngả màu xám bạc, hắt lên mặt bàn gỗ mộc những vệt nắng gãy khúc, nhảy múa theo nhịp lá dừa nước đung đưa ngoài mép nước. Không gian nồng đượm mùi bột cà phê rang mộc quyện với mùi gỗ thông ẩm và hương hoa cau thoang thoảng từ góc vườn nhỏ phía sau.

Phan Văn Phúc bưng ra một chiếc khay gỗ tròn đặt ba ly nước: một ly cà phê đen đá đặc quánh cho Quân, một ly trà đá hoa cúc cho Hân và một tách trà lài nóng nghi ngút khói cho cô Ba. Anh nhẹ nhàng đặt từng chiếc ly xuống mặt bàn, đưa mắt nhìn Hân với vẻ ái ngại và cảm thông sâu sắc. Vốn là người sâu sắc và hiểu chuyện chợ búa, Phúc không buông một lời trêu chọc hay đùa cợt như mọi khi. Anh chỉ vỗ nhẹ lên vai Quân một cái thật chặt, khẽ gật đầu rồi lẳng lặng lui về phía quầy pha chế, nhường lại khoảng không gian yên tĩnh tuyệt đối cho ba người.

Ngồi đối diện với Hân và Quân, cô Ba – chủ sạp vải Ba Mùa – như biến thành một con người khác. Người phụ nữ vốn luôn xuất hiện trước ống kính với vẻ ngoài rực rỡ, chiếc áo dài lụa tơ tằm là lượt phẳng phiu và nụ cười rạng rỡ thường trực nay ngồi thu lu ở mép ghế gỗ. Cô mặc một chiếc áo bà ba màu nâu sẫm mộc mạc, hai bàn tay đan chặt vào nhau trên đùi đến mức các đầu ngón tay trắng bệch ra. Chiếc khăn rằn Nam Bộ quàng hờ trên cổ buông thõng hai đầu tạ tơi. Đôi mắt cô cụp xuống, đượm một nỗi bứt rứt, dằn vặt khôn nguôi.

“Hân nè... Quân nè...” Cô Ba ngập ngừng cất tiếng, giọng cô khẽ khàng và nghẹn lại, khác hẳn cái giọng oanh vàng lảnh lót khi cô đứng hát bài chòi trước máy quay. “Hay là... thôi vậy đi hai đứa. Mấy cái tối thứ Ba, thứ Sáu với Chủ nhật đó... con cứ lấy bút gạch hết tên sạp Ba Mùa của cô ra đi. Đưa hết mấy cái giờ đó cho sạp con Diệp, hay là chia bớt cho quầy hàng khô của bà Mười, quầy hàng mã của con Hoa cũng được. Chứ từ sáng tới giờ, cô đi ngang qua dãy đồ sắt, con Diệp nó ngó cô trừng trừng bằng nửa con mắt, mấy chị em bạn hàng buôn bán với nhau hai ba chục năm trời tự dưng lảng tránh, không thèm mở miệng chào nhau một tiếng... Cô thấy bứt rứt, cồn cào trong ruột trong gan quá chừng chừng. Buôn có bạn, bán có phường con ơi... Kiếm thêm được vài ba đồng bạc lẻ, bán thêm được mấy xấp vải lụa mà để mất hết cái tình cái nghĩa chòm xóm tối lửa tắt đèn có nhau, thì cô sống sao nổi ở cái chợ này suốt nửa đời còn lại?”

“Cô Ba, cô đừng nói vậy mà, lỗi hoàn toàn là do con,” Hân vội vàng lắc đầu, ngón tay cô miết chặt lấy thành ly trà đá ướt đẫm nước ngưng tụ lạnh ngắt. Cảm giác buốt giá từ đầu ngón tay không làm dịu đi sự tự trách đang cắn rứt trong tâm trí cô. “Con đã làm việc quá máy móc, quá ngây thơ. Con cứ ôm khư khư cái tư duy phân tích dữ liệu trên mạng từ hồi còn làm ở công ty công nghệ lớn: cứ hễ khung giờ nào có lưu lượng truy cập cao nhất, người dùng online đông nhất thì phải đẩy những mặt hàng có tính thẩm mỹ thị giác mạnh nhất lên để giật tương tác, để kéo số liệu về cho toàn sàn. Con chỉ nhìn thấy những biểu đồ đường cong tăng trưởng phẳng lì trên màn hình máy tính, mà con quên mất một điều cốt tử... Lòng người và chén cơm manh áo của từng số phận ở cái chợ Đèn Lồng này đâu có phẳng phiu và vô cảm như những thuật toán đó.”

Quân ngồi im lặng nãy giờ bên cạnh Hân. Bàn tay anh mân mê chiếc nắp ống kính máy ảnh bằng nhựa đen, xoay đi xoay lại từng vòng vô định. Ánh mắt anh đăm đăm nhìn ra khúc sông Hoài đang lững lờ trôi, nơi có một chiếc thuyền nan của người chài lưới đang chầm chậm cắm sào giữa dòng nước lấp loáng ánh bạc.

Một lúc lâu sau, Quân mới ngước lên, ánh mắt anh điềm tĩnh, ấm áp nhưng chứa đựng một sự kiên định sâu sắc:

“Nếu bây giờ chúng ta giải quyết mâu thuẫn này theo kiểu cơ học, tức là đem các khung giờ ra bốc thăm chia phần, hoặc nhượng bộ theo cách tiêu cực là nhắm mắt nhét sạp đồ sắt của chị Diệp vào lúc tám giờ tối thay cho cô Ba, thì anh cam đoan kết quả thu về sẽ còn thảm hại hơn gấp mười lần.”

Hân ngẩng đầu lên nhìn anh, đôi mắt lộ rõ vẻ mệt mỏi nhưng đầy thắc mắc: “Ý anh là sao, Quân?”

“Em thử hình dung cặn kẽ cái viễn cảnh đó xem,” Quân kéo chiếc ghế đẩu lại gần hơn, thò tay vào túi áo lấy ra một mẩu phấn vẽ bảng màu trắng mà anh vẫn thường dùng để đánh dấu góc máy, rồi vạch ba đường thẳng song song lên mặt bàn gỗ mộc. “Tám giờ tối, một ngày làm việc mệt nhoài kết thúc. Người ta cơm nước xong xuôi, tắm rửa sạch sẽ, muốn ngồi ngả lưng trên ghế sofa hay trên giường, mở cái điện thoại ra để tìm kiếm sự thư thái, nhẹ nhõm. Họ muốn ngắm một khúc vải lụa mềm mại, nghe một giọng nói dịu dàng, lắng tai nghe cô Ba hát vài câu hò bài chòi mộc mạc để rũ bỏ hết những căng thẳng, bụi bặm của một ngày mưu sinh. Đúng lúc đó, em bật livestream lên, chĩa thẳng ống kính vào sạp đồ sắt của chị Diệp. Em bắt chị Diệp ngồi độc diễn một mình giữa một đống xà-beng, ốc vít, dao rựa, chảo gang đen sì... Em nghĩ chị Diệp có nói được không?”

Quân dừng lại một nhịp, nhìn thẳng vào Hân và cô Ba:

“Chị Diệp sẽ ngồi đực mặt ra đó, cứng đờ người vì ngượng ngùng trước ống kính máy quay. Mắt chị ấy sẽ nhìn chằm chằm vào cái màn hình điện thoại mà không biết nói gì. Rồi lỡ có một người khách tò mò nhảy vào bình luận hỏi: ‘Cái kéo này cắt tỉa cành cây có ngọt không chị?’, chị Diệp sẽ cầm cái kéo lên quơ qua quơ lại trước máy ảnh một cách vô hồn, gượng gạo. Khách xem chỉ cần lướt qua ba mươi giây là họ lập tức bấm thoát ra ngoài vì thấy quá tẻ nhạt, quá khô cứng. Lượt xem tụt dốc thê thảm, cả buổi phát sóng không chốt nổi một đơn hàng nào. Lúc đó, nỗi cay đắng và thất vọng trong lòng chị Diệp sẽ biến thành sự thù ghét: chị ấy sẽ càng tin chắc rằng cái gọi là công nghệ số, livestream bán hàng chỉ là trò bịp bợm, lừa đảo của đám trẻ ranh!”

Cô Ba nghe Quân phân tích thì hai mắt mở to, liên tục vỗ đùi đánh đét một cái:

“Trời đất ơi, thằng Quân nó nói trúng phóc cái bụng dạ con Diệp rồi! Con Diệp ở ngoài đời nó tháo vát, nó tính toán sổ sách tiền nong đâu ra đó thiệt tình, nhưng biểu nó đứng trước cái máy quay sáng trưng mà nhoẻn miệng cười duyên, nói chuyện ngọt xớt như rót mật vào tai khách hàng thì đố tổ tiên nó sống lại cũng không làm nổi! Nó gượng gạo được ba câu là nó quạu cọ, nó văng tục lên cho coi à!”

“Đúng vậy,” Quân tiếp tục, ánh mắt anh bừng lên một tia sáng nhiệt huyết của một người làm nghề sáng tạo hình ảnh luôn nhìn thấu bản chất của đời sống. “Vấn đề cốt lõi ở đây không nằm ở chỗ chúng ta nhét ai vào ‘khung giờ vàng’, mà là cách tiếp cận nội dung phát sóng của chúng ta từ trước đến nay đang hoàn toàn sai lầm! Chúng ta đang rập khuôn theo những công thức livestream giải trí rẻ tiền trên mạng: nghĩ rằng hễ bán hàng là người bán phải độc diễn, phải có khiếu ăn nói như MC, phải hát hay múa dẻo như nghệ sĩ thì mới thành công. Nhưng bản chất của đồ gia dụng, đồ kim khí nó khác hoàn toàn với lụa là hay bánh ngọt! Người ta bỏ tiền ra mua một con dao chặt xương, một cái chảo gang, một chiếc vung nồi... người ta đâu có cần nghe hát? Họ cần gì? Họ cần một giải pháp thực tế, bền bỉ và đáng tin cậy cho căn bếp và đời sống gia đình của họ!”

Từng lời nói của Quân như những tia chớp xé toang đám sương mù bế tắc đang bủa vây lấy tâm trí Hân. Tư duy hệ thống và năng lực phân tích logic của một kỹ sư công nghệ trong cô lập tức được kích hoạt trở lại, bắt nhịp một cách chuẩn xác với cảm quan đời sống của Quân.

“Giải pháp đời sống...” Hân lẩm bẩm, mắt cô sáng rực lên. “Ý anh là... thay vì phân chia lịch phát sóng theo đơn vị từng sạp hàng cá nhân một cách rời rạc, chúng ta sẽ tái cấu trúc toàn bộ các buổi phát sóng thành những không gian chuyên đề đời sống thực tế?”

“Chính xác là như vậy!” Quân gõ mạnh mẩu phấn xuống bàn, tạo thành một dấu chấm trắng rõ nét. “Thay vì chia phần giờ phát sóng theo kiểu sạp này đối đầu với sạp kia, chúng ta gom các ngành hàng có tính bổ trợ tự nhiên cho nhau lại thành từng cụm chủ đề sinh hoạt thường nhật. Một buổi livestream không bao giờ thuộc về độc quyền của một cá nhân nào cả, mà nó là một không gian giải quyết vấn đề trọn vẹn cho khách hàng. Khi làm được điều đó, khái niệm ‘giờ vàng’ hay ‘giờ ế’ sẽ biến mất, bởi vì mỗi ngành hàng sẽ xuất hiện vào đúng cái thời điểm mà người tiêu dùng có nhu cầu bức thiết nhất về nó trong nhịp sinh hoạt một ngày!”

Không để lãng phí một giây phút nào, Hân lập tức với tay mở bung chiếc máy tính xách tay đặt trên bàn. Tiếng quạt tản nhiệt của máy kêu vù vù. Đôi bàn tay thanh mảnh của cô lướt thoăn thoắt trên bàn phím, tiếng gõ phím lách tách giòn giã, dồn dập vang lên hòa cùng tiếng xào xạc của rặng dừa nước bên bờ sông.

Hân không dùng đến những thuật toán đề xuất phức tạp hay những thuật ngữ đao to búa lớn của giới công nghệ tài chính nữa. Cô mở thẳng giao diện quản trị cơ sở dữ liệu của Chợ Nhà Mình, truy cập vào mô-đun phân bổ lịch trình phát sóng và bắt đầu xóa sạch bảng biểu cũ để dựng lại toàn bộ cấu trúc từ con số không.

Dưới sự gợi mở sắc bén của Quân về mặt hình ảnh và sự am hiểu sâu sắc về thói quen sinh hoạt phố chợ của cô Ba, Hân phân chia toàn bộ các sạp hàng tham gia dự án thành ba nhóm chuyên đề đời sống gắn chặt với nhịp thở thường nhật của phố cổ Hội An:

Chuyên đề thứ nhất: **“Bếp ấm nhà vui”**. Khung giờ ấn định: Từ 6 giờ 30 đến 7 giờ 30 sáng mỗi ngày. Đây là khoảng thời gian khởi động nhịp sống đầu ngày của mọi gia đình. Trục nội dung chính xoay quanh chiếc xe bánh mì nướng than hoa nghi ngút khói của bà Tư, nồi nước nhưn tôm thịt thơm lừng đậm đà của sạp bánh bèo thím Sáu, kết hợp đồng bộ với các loại gia vị khô truyền thống, tiêu sọ Tiên Phước, nước mắm nhĩ Cửa Khe từ quầy Tạp hóa An Lành.

Buổi phát sóng không đơn thuần là ngồi bán từng ổ bánh mì hay từng hũ tiêu, mà hướng dẫn người xem cách nhận biết ổ bánh mì nướng than chuẩn độ giòn xốp tự nhiên, cách pha chế một bát nước mắm chua ngọt keo đặc chuẩn vị xứ Quảng cho bữa sáng gia đình, kết hợp giao nhanh các phần ăn sáng và gói nguyên liệu tươi sống trong bán kính hai cây số.

Chuyên đề thứ hai: **“Mẹo hay gia đình”**. Khung giờ ấn định: Từ 17 giờ 00 đến 18 giờ 00 chiều các ngày thứ Tư và thứ Bảy. Đây là thời điểm người tan sở rời công sở, các bà nội trợ, những người chăm lo cho gia đình bắt đầu bước chân vào bếp chuẩn bị bữa cơm chiều và dọn dẹp nhà cửa. Khung giờ này được đo ni đóng giày một cách hoàn hảo cho sạp đồ sắt của chị Diệp kết hợp với sạp mây tre đan của chú Bảy và các mặt hàng tẩy rửa, gia dụng thiết yếu.

“Em nhìn xem này,” Hân xoay màn hình máy tính về phía Quân và cô Ba, ngón tay chỉ vào từng khối sơ đồ trực quan vừa được thiết lập. “Năm giờ chiều là lúc người ta bắt đầu bật bếp nấu cơm. Mùa mưa ẩm và mùa nồm ở miền Trung này, chảo gang rất dễ bị hoen rỉ ố vàng, dao thái thịt để lâu ngày bị cùn mòn trượt mép, thớt gỗ bị mốc đen. Nếu đúng vào lúc năm giờ chiều, chị Diệp không cần phải nói lời hay ý đẹp, không cần văn hoa sáo rỗng. Chị chỉ cần mang một chiếc chảo gang cũ bị gỉ sét ra, làm mẫu trực tiếp quy trình năm bước tôi chảo bằng mỡ heo và muối hạt để tạo lớp màng chống dính carbon tự nhiên vĩnh cửu. Sau đó, chị cầm con dao bếp vừa được liếc qua đá mài, cắt thử một lát cà chua mỏng tang trơn tru không gợn một vết xước... Chị Diệp là thợ sắt lành nghề cả đời, chị biết chính xác loại thép nào sắc bén, loại gang nào chịu nhiệt tốt. Khách hàng nhìn thấy đôi bàn tay dính mạt sắt thô ráp nhưng thuần thục, chuẩn xác của chị, người ta sẽ tin tưởng tuyệt đối, không một lời quảng cáo hoa mỹ nào sánh bằng!”

Cô Ba vỗ tay cười rạng rỡ, trong mắt ánh lên niềm khâm phục chân thành:

“Trời đất ơi, con bé này cái đầu nó chứa toàn vàng toàn ngọc không hà! Cái vụ tôi chảo gang đó, bữa trước cô mua cái chảo mới về xào rau muống dính đen thui, đem chiên cá thì nát bét cái mình cá, cô bực mình tính vứt đi thì may sao chạy sang nhờ con Diệp nó lấy đèn khò với mỡ khổ nó tôi lại giùm cho. Từ bữa đó tới giờ chiên trứng trôi tuốt luốt như trên gương vậy! Khách hàng nội trợ mà thấy tận mắt cái màn đó thì người ta mê tít thò lò, người ta sẽ đặt mua liền cái chảo gang của con Diệp, rồi tiện tay bấm mua luôn chai dầu dừa, hũ muối hột của sạp bên cạnh nữa chứ!”

Chuyên đề thứ ba: **“Khéo tay hay làm”**. Khung giờ ấn định: Từ 19 giờ 30 đến 20 giờ 30 tối các ngày thứ Ba, thứ Sáu và Chủ nhật. Khung giờ vàng buổi tối lúc này được định vị lại thành một không gian văn hóa, nghệ thuật và thư giãn đích thực. Cô Ba của sạp Ba Mùa sẽ giữ vai trò người dẫn dắt chính, chia sẻ nghệ thuật phối màu trang phục truyền thống, cách nhận biết và bảo quản lụa tơ tằm thủ công không bị gãy nếp, lồng ghép những làn điệu bài chòi mộc mạc và giới thiệu các sản phẩm mây tre đan tinh xảo của xưởng chú Bảy.

Nhưng mấu chốt mang tính quyết định là: trong suốt buổi phát sóng của cô Ba, cô sẽ không bán hàng đơn độc. Cô sẽ trực tiếp sử dụng chiếc kéo cắt vải chuyên dụng bằng thép gió tôi cứng của sạp chị Diệp để cắt thử những đường lụa tơ tằm mềm mượt, chỉ cho chị em cách chọn một cây kéo tốt không làm xơ sợi vải, và giới thiệu những chiếc giỏ mây tre đan khéo léo của chú Bảy dùng để đựng kim chỉ, đồ may vá trong phòng khách.

“Như vậy,” Hân gõ phím Enter dứt khoát, lưu toàn bộ cấu trúc dữ liệu mới vào hệ thống quản trị, “tất cả các ngành hàng đều đan bện chặt chẽ vào nhau, hỗ trợ bán chéo sản phẩm cho nhau trong từng kịch bản cụ thể. Không một sạp nào bị gạt ra ngoài rìa, không ai phải chịu thiệt thòi ở những khung giờ chết, và mỗi một tiểu thương đều xuất hiện rực rỡ ở đúng giá trị tay nghề thực chất nhất của mình!”

Quân mỉm cười, nhìn Hân bằng ánh mắt ấm áp đầy sự tin cậy: “Tuyệt vời lắm Hân. Bản kế hoạch này rất chặt chẽ và nhân văn. Nhưng bây giờ, ải khó khăn nhất là mang cái này sang đối diện trực tiếp với chị Diệp để thuyết phục chị ấy. Tính khí chị ấy đang bốc hỏa, để anh đi cùng em sang đó.”

“Không,” Hân đứng dậy, gập chiếc máy tính xách tay lại nhét vào túi, ánh mắt cô kiên định khác thường. “Sáng nay em là người đã ký duyệt cái lịch phát sóng vô cảm đó, em là người gây ra sự tổn thương và phẫn nộ cho chị ấy. Em phải đích thân sang nói chuyện và chịu trách nhiệm đến cùng trước mặt chị Diệp.”

***

Một giờ chiều. Cái nắng đổ lửa của mùa hè miền Trung như nung chín những mái ngói âm dương phủ đầy rêu phong của Chợ Đèn Lồng. Không gian dãy ba – khu vực buôn bán đồ kim khí và gia dụng nặng – chìm trong sự tĩnh mịch, ngột ngạt. Hơi nóng từ những mái tôn thấp tè phả xuống hầm hập, chỉ có tiếng ve sầu kêu râm ran, rát rúa trên những tàng cây bàng cổ thụ ngoài bờ kè sông Hoài vọng lại từng chập đều đều.

Tại sạp đồ sắt Trương Diệp, chị Diệp đang ngồi còng lưng trên chiếc ghế đẩu gỗ mục thấp tịt. Chiếc quạt tai voi cũ kỹ màu xanh lá cây đặt ở góc sạp kêu rè rè từng hồi, phả ra những luồng gió khô nóng rát mặt. Chị mặc chiếc tạp dề bằng vải bạt thô loang lổ những vệt dầu máy đen sì, đôi mắt đeo chiếc kính lão trễ xuống tận sống mũi. Đôi bàn tay gầy guộc, chai sần của chị đang cầm chiếc dũa thép dẹp, cặm cụi mài từng chiếc răng cưa của một lưỡi cưa gỗ bản lớn. Từng vệt mồ hôi túa ra trên vầng trán vuông vức, chảy tràn qua hai gò má sạm nắng, làm bết dính những lọn tóc mai lấm tấm hoa râm vào hai bên thái dương.

Hân bước tới đầu sạp, dừng chân lại trước ngưỡng cửa gỗ. Cô hít một hơi thật sâu để nén lại sự hồi hộp đang đập thình thịch nơi lồng ngực. Mùi gỉ sắt nồng nặc, mùi dầu luyn ngai ngái quyện với mùi cao su khét lẹt từ những cuộn ống dẫn nước xộc thẳng vào cánh mũi cô.

“Chị Diệp...” Hân khẽ cất tiếng chào, giọng cô trầm tĩnh và cung kính.

Tiếng dũa sắt “xoẹt... xoẹt... xoẹt...” khô khốc bỗng khựng lại giữa chừng.

Chị Diệp không hề ngẩng đầu lên. Chị chỉ khẽ liếc mắt qua mép trên của gọng kính lão, giọng nói lạnh lùng, vô cảm như một tảng băng trôi giữa trưa hè:

“Hết giờ họp chợ rồi. Nếu cô bước chân sang đây để bắt con mụ này phải mở miệng xin lỗi vì cái tội dám xé toạc cái tờ giấy in của mấy người hồi sáng thì khỏi tốn công tốn sức đi. Con này dám làm thì dám chịu. Tôi nói lại một lần nữa cho cô nghe cho rõ: cái chợ này trước nay sống bằng mồ hôi nước mắt thật thà, không có chỗ cho cái thói thiên vị nâng đỡ kẻ quen bỏ rơi người lạ!”

Hân không hề lùi bước hay tỏ ra nao núng. Cô nhẹ nhàng bước qua khoảng trống chật hẹp chất đầy những chồng chảo gang, xô nhôm và dây xích sắt, kéo chiếc ghế nhựa tròn sờn màu đặt ở góc sạp lại gần, ngồi xuống đối diện với chị Diệp. Cô cẩn thận đặt lên chiếc bàn gỗ phủ tôn chiếc túi đựng tập hồ sơ in mới tinh, bên trên là một cuốn sổ tay nhỏ bìa màu xanh lá cây.

“Em sang đây không phải để đòi chị phải xin lỗi ai cả, chị Diệp,” Hân nhìn thẳng vào đôi mắt thâm quầng, mệt mỏi nhưng đầy vẻ gai góc của người phụ nữ đối diện, cất giọng chân thành từ tận đáy lòng. “Em sang đây trước hết là để cúi đầu nhận lỗi với chị. Sáng nay bác Vinh răn dạy rất đúng, và chị nổi giận xé tờ giấy đó cũng hoàn toàn đúng. Em đã làm việc một cách máy móc, cứng nhắc, chỉ biết cắm đầu nhìn vào những con số và biểu đồ truy cập trên máy tính mà không hề thấu hiểu nhịp sống, sự vất vả thực tế của một sạp đồ sắt. Xếp chị vào cái khung giờ ba giờ chiều giữa trưa nắng cháy da đó là một sự thiếu hiểu biết và vô tâm tệ hại của em. Em thật lòng xin lỗi chị.”

Chị Diệp hơi sững người lại. Bàn tay đang siết chặt chiếc dũa thép khẽ nới lỏng ra một chút.

Rõ ràng, người đàn bà cả đời va chạm với những góc cạnh thô ráp nhất của cuộc đời đã chuẩn bị sẵn tâm lý cho một cuộc đôi co nảy lửa, hoặc sự xuất hiện lạnh lùng của Ban quản lý chợ cầm biên bản kỷ luật trên tay. Chị hoàn toàn không ngờ tới một lời nhận lỗi trực diện, thẳng thắn, không một lời vòng vo biện bạch từ một cô kỹ sư trẻ tuổi ăn học đàng hoàng từ thành phố lớn trở về.

Tuy nhiên, nét mặt chị vẫn giữ nguyên vẻ phòng thủ cay nghiệt, cái miệng sắc sảo khẽ nhếch lên:

“Nhận lỗi rồi sao nữa? Nhận lỗi xong rồi tính dẹp tiệm luôn, gạch tên cái sạp đồ sắt rách nát này ra khỏi cái ứng dụng cao sang của mấy người chứ gì? Tôi lạ gì bụng dạ mấy cô cậu trẻ tuổi học cao hiểu rộng từ trên phố về. Mấy người chỉ thích bắt tay làm ăn với những người thơm tho, hoạt bát, biết ăn nói uốn éo như cô Ba, chứ ai thèm ngó ngàng tới một con mụ góa phụ suốt ngày cắm mặt vào đống sắt vụn này...”

“Tụi em không bao giờ dẹp sạp của chị, chị Diệp!” Hân dứt khoát ngắt lời, bàn tay cô nhẹ nhàng mở tập hồ sơ ra, trải phẳng phiu lên mặt bàn sắt bản kế hoạch hành động mới được trình bày vô cùng mạch lạc, có từng hình ảnh minh họa chi tiết. “Tụi em không dẹp, mà tụi em hủy bỏ toàn bộ lịch cũ để làm lại từ đầu. Đây là kịch bản phát sóng và khung giờ mới do chính tụi em thiết kế riêng cho sạp đồ sắt của chị.”

Ánh mắt chị Diệp bất giác liếc xuống dòng chữ in đậm nổi bật ngay trang bìa: **“CHUYÊN ĐỀ MẸO HAY GIA ĐÌNH: 5 BƯỚC TÔI CHẢO GANG CHỐNG DÍNH VĨNH CỬU VÀ KỸ THUẬT PHÂN BIỆT THÉP BẾP BỀN CHẮC.”** Khung giờ phát sóng: 17h00 – 18h00 chiều thứ Tư và thứ Bảy hàng tuần.

Đôi chân mày rậm rạp của chị Diệp khẽ nhướng lên, một thoáng ngạc nhiên lướt qua đáy mắt, nhưng khóe môi chị vẫn không chịu buông tha:

“Năm giờ chiều? Năm giờ chiều người ta đang tan sở dắt xe chạy ngoài đường bụi bặm, ai rảnh mà cắm mắt vô coi?”

“Chính vì người ta vừa tan sở về tới nhà, chuẩn bị bước vào bếp nên người ta mới coi, chị Diệp!” Hân kiên nhẫn dùng ngón tay chỉ vào từng đề mục trong kịch bản. “Ba giờ chiều thì đúng là người ta đang ngủ trưa hoặc bận bịu chạy ngoài đường thật. Nhưng năm giờ chiều là thời điểm vàng của các bà nội trợ. Họ bước vào gian bếp, nhìn thấy cái chảo gang bị ẩm mốc gỉ sét sau mấy ngày mưa, cầm con dao gọt hoa quả bị cùn mòn cứ trượt trên vỏ cà chua... Đó là lúc nỗi bất tiện trong sinh hoạt gia đình hiện hình rõ nét nhất. Tụi em xếp lịch năm giờ chiều là để đánh trúng vào tâm lý chuẩn bị nấu nướng của khách hàng.”

Hân lật tiếp trang giấy thứ hai:

“Và điều quan trọng nhất: chị không cần phải gồng mình lên để nói chuyện như một cô MC truyền hình duyên dáng. Tụi em không cần chị phải hát hò, không cần chị pha trò làm duyên. Chị Diệp là thợ sắt giỏi nhất, có kinh nghiệm chọn đồ gia dụng uy tín nhất cái chợ này suốt ba mươi năm qua. Tụi em muốn chị xuất hiện với đúng bản ngã chân thật nhất của mình: một người thợ kim khí bậc thầy, một chuyên gia đồ gia dụng đáng tin cậy của mọi căn bếp gia đình!”

Đúng lúc đó, Quân từ bên ngoài lối đi nhẹ nhàng bước vào sạp. Trên tay anh cầm một chiếc chân máy quay mini bọc cao su chống trượt và một ống kính chuyên dụng chụp cận cảnh. Anh kéo chiếc ghế đẩu lại gần mép bàn, cẩn thận đặt chiếc máy ảnh xuống, mỉm cười nhìn chị Diệp bằng ánh mắt chân thành:

“Chị Diệp coi nè, em đã tính toán toàn bộ góc máy cho buổi chiều thứ Tư này rồi. Ống kính của em sẽ không bao giờ chĩa thẳng vào mặt chị để chị phải thấy ngượng ngùng hay căng thẳng trước hàng ngàn người xem. Em sẽ đặt máy ở góc nghiêng bốn mươi lăm độ, lấy cận cảnh tuyệt đối vào đôi bàn tay của chị. Đôi bàn tay của chị cầm thanh dũa mài một lưỡi dao điêu luyện ra sao, chị cầm miếng mỡ heo chà xát lên mặt chảo gang đang bốc khói nghi ngút để tạo lớp men đen bóng bẩy như thế nào... Chị cứ nói chuyện tự nhiên, mộc mạc y hệt như lúc chị đang đứng tư vấn cho mấy bà nội trợ trong xóm sang mua đồ: loại dao nào chặt xương bò không mẻ mép, cây kéo nào cắt thịt gà bén ngót, cách phân biệt nhôm tái chế độc hại với nhôm nguyên chất an toàn. Cái mà người xem trên mạng tìm kiếm không phải là những lời nói hoa mỹ giả tạo, mà là ba mươi năm kinh nghiệm thực chiến và sự trung thực đến từ đôi bàn tay lấm lem mạt sắt của chị!”

Chị Diệp nhìn Quân, rồi lại cúi xuống nhìn chăm chú vào từng trang giấy chi tiết mà Hân đã thức trọn buổi trưa để phác thảo.

Từng bước chuẩn bị đạo cụ được liệt kê rành mạch, tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ: *- 1 chiếc chảo gang cũ hoen gỉ làm mẫu.* *- 1 bát mỡ heo khổ tươi xắt hạt lựu.* *- 1 chén muối hạt to để khử mùi kim loại.* *- 1 chiếc bếp ga mini du lịch.* *- 1 quả cà chua chín mềm để thử độ sắc bén của lưỡi dao sau khi tôi luyện...*

Mọi thứ được chuẩn bị chu đáo, trân trọng và thấu hiểu đến mức khiến một người đàn bà thép như chị Diệp cũng phải sững sờ.

Ánh mắt sắc lẹm, dữ dằn của chị Diệp chùng xuống thấy rõ. Chị đưa bàn tay thô ráp đầy những vết sẹo cắt của kim loại lên, khẽ đẩy gọng kính lão trễ trên mũi. Một thoáng bối rối, ngượng ngùng hiếm thấy lướt qua gương mặt vuông vức sương gió của người đàn bà góa phụ.

Chị im lặng rất lâu. Trong gian sạp chật chội, chỉ còn lại tiếng quạt tai voi cũ kỹ vẫn thổi từng luồng gió khô khốc và tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường ố vàng.

Rồi, thật chậm rãi, chị Diệp với tay kéo hộc bàn gỗ ọp ẹp ra, rút ra một cuốn sổ nợ bìa bọc da nhân tạo đã sờn rách tả tơi – cuốn sổ thiêng liêng ghi chép từng đồng vốn nhập hàng, từng món nợ khó đòi của các quán ăn nhỏ trong thành phố suốt chục năm qua. Chị lật giở từng trang đầy những con số chi li, dừng lại ở một trang giấy trắng tinh ở góc cuối cùng, rồi rút chiếc bút bi cắm ở túi áo ngực ra.

Trước sự ngỡ ngàng xen lẫn xúc động của cả Hân và Quân, chị Diệp bắt đầu cặm cụi chép lại từng bước chuẩn bị đạo cụ, từng món đồ cần sắp đặt cho buổi chiều thứ Tư vào cuốn sổ của mình. Nét chữ của chị gãy gọn, nghiêng nghiêng, thô kệch nhưng dứt khoát như những nhát búa nện trên đe sắt.

“Tôi nói trước cho hai đứa bây biết đường mà liệu,” chị Diệp vừa cặm cụi ghi chép vừa cất giọng càu nhàu, dù cái vẻ gay gắt, thù hằn ban sáng đã tan biến đi đâu mất. “Tay chân tôi quen cầm kìm cầm búa nặng trịch, không có quen cầm mấy cái thứ mỏng manh đâu nghen. Nếu chiều thứ Tư này lên sóng mà không bán nổi một cái chảo gang nào, tôi vẫn bắt mấy người phải đền tiền công một tiếng đồng hồ bỏ sạp của tôi đó!”

Hân thở phào một hơi thật dài, cảm giác như một khối đá tảng vừa được nhấc khỏi lồng ngực. Nụ cười rạng rỡ, trong trẻo bất giác bừng nở trên gương mặt lấm tấm mồ hôi của cô:

“Dạ! Nếu không bán được đơn nào, em xin tình nguyện sang đây quét dọn, bưng vác đồ sắt cho chị trọn một tuần lễ luôn ạ!”

Chị Diệp dừng ngòi bút lại, ngước mắt lên nhìn Hân. Ánh mắt chị nghiêm nghị trở lại, nhưng sâu thẳm trong đó đã le lói một tia ấm áp:

“Với lại... tôi có một điều kiện tiên quyết. Phải đáp ứng được điều kiện này thì tôi mới chịu làm.”

“Dạ, điều kiện gì chị cứ nói, em xin nghe và đáp ứng hết ạ!” Hân sốt sắng đáp.

“Mắt tôi dạo này kèm nhèm lắm rồi, đọc chữ nhỏ trên màn hình không có nổi. Bàn tay tôi thì suốt ngày dính dầu luyn với mạt sắt đen thui, không thể nào cầm cái điện thoại cảm ứng mỏng dính mà vuốt qua vuốt lại đọc bình luận của khách được. Tụi bây phải cắt cử một đứa ngồi túc trực kế bên sạp, đứa nào vô hỏi cái gì thì phải đọc to, rõ từng câu cho tôi nghe để tôi trả lời. Đứa nào đặt mua cái gì thì phải ghi chép lại tên tuổi, địa chỉ, số điện thoại giùm tôi đàng hoàng. Làm được trọn vẹn cái chuyện đó thì chiều thứ Tư này tôi cho phép tụi bây mang máy quay qua đây dựng ở góc sạp này!”

“Dạ chuyện đó chị cứ yên chí một trăm phần trăm!” Hân mừng rỡ gật đầu lia lịa. “Em sẽ phân công em Mỹ Linh mang sổ sách và máy tính bảng ngồi túc trực ngay bên cạnh chị suốt buổi, hỗ trợ đọc bình luận và chốt mã đơn hàng theo thời gian thực luôn ạ!”

Chị Diệp gập cuốn sổ nợ lại cái cạch, nhét sâu vào hộc bàn gỗ, rồi cầm lại chiếc dũa thép dẹp trên bàn:

“Thôi, biết vậy rồi thì hai đứa bây về chuẩn bị giấy tờ kịch bản cho kỹ càng đi. Để tôi dũa cho xong mấy cái lưỡi cưa này, chiều người ta bên làng mộc Cẩm Kim qua lấy đặng còn có đồ đi làm công trình.”

Hân và Quân đứng dậy, cúi đầu chào chị Diệp một cách kính cẩn rồi bước ra khỏi sạp sắt.

Nắng chiều đã bắt đầu ngả sang một màu vàng vôi ấm áp, dịu dàng rải nhẹ lên những bức tường rêu phong và những mái ngói rêu phong của phố cổ. Lần đầu tiên kể từ khi bắt tay vào dự án Chợ Nhà Mình, Hân thấm thía một chân lý sâu sắc: sự số hóa một khu chợ truyền thống không bao giờ là việc áp đặt những quy chuẩn công nghệ lạnh lùng từ trên mây xuống mặt đất, mà là sự kiên nhẫn, thấu hiểu và nhẫn nại ghép từng mảnh ghép góc cạnh, gồ ghề của đời sống con người vào một bức tranh tương trợ chung.

Hai người rảo bước thật nhanh về phía quán cà phê Bờ Hiên để báo tin mừng cho cô Ba và hoàn thiện văn bản quy chế điều phối mới để kịp trình lên ông Đặng Quốc Vinh phê duyệt trước năm giờ chiều. Gió sông Hoài thổi vào lồng lộng, mát rượi từng cơn.

Quân nhìn sang Hân, nụ cười nhẹ nhõm ánh lên trong đáy mắt:

“Thấy chưa, anh đã nói từ đầu rồi mà. Chị Diệp nhìn bề ngoài bặm trợn, dữ dằn vậy thôi chứ bên trong là người hiểu chuyện và trọng tình nghĩa lắm. Chỉ cần mình có lý lẽ thấu đáo và tôn trọng họ thực lòng là họ sẽ mở lòng ngay. Em xử lý tuyệt vời lắm, Hân.”

Hân khẽ cười, đưa mu bàn tay vén những lọn tóc mai bay lòa xòa trước trán:

“Tất cả là nhờ cái ý tưởng chuyên đề đời sống của anh đó. May mà có anh kéo em ra khỏi những biểu đồ số liệu khô khốc trên máy tính, chứ không thì em đã làm hỏng bét mọi chuyện mất rồi...”

Thế nhưng, cảm giác bình yên, nhẹ nhõm vừa mới nhen nhóm trong lòng họ chưa đầy mười phút đã lập tức vỡ vụn ra thành trăm mảnh vụn.

Ngay khi Hân vừa bước chân qua ngưỡng cửa gỗ của quán cà phê Bờ Hiên, chiếc điện thoại thông minh nằm trong túi quần jean của cô bỗng rung lên bần bật, dữ dội như một hồi chuông báo động khẩn cấp giữa đêm đen.

Âm thanh thông báo tin nhắn và tín hiệu cảnh báo hệ thống dồn dập vang lên liên hồi: *Ting! Ting! Ting! Ting! Ting!*

Hân giật mình rút chiếc điện thoại ra. Màn hình sáng rực lên với một loạt thông báo đỏ lòm nhảy múa loạn xạ.

Tin nhắn đầu tiên từ Đỗ Mỹ Linh gửi đến trong nhóm vận hành với ba dấu chấm than đỏ chói: *“Chị Hân ơi cứu em với! Em sơ suất kiểm tra nhầm ca trực của đội giao hàng anh Lộc, em báo sai toàn bộ khung giờ hẹn giao hàng của mười hai đơn bánh mì nướng và đồ khô chiều nay rồi! Khách hàng đang gọi điện chửi bới ầm ĩ trên đường dây nóng của tổng đài, họ đòi hủy đơn hàng loạt vì đã trễ giờ ăn xế của văn phòng họ rồi chị ơi!”*

Chưa kịp hoàn hồn để bấm phím gọi lại cho Linh, một tin nhắn nội bộ thứ hai từ Quân hiện lên ngay trên màn hình chat: *“Hân ơi, nguy to rồi! Chiếc thẻ nhớ máy ảnh chuyên dụng của anh vừa cắm vào máy tính trên gác xép thì bị báo lỗi định dạng hệ thống (format error)! Toàn bộ các đoạn clip phỏng vấn và giới thiệu sản phẩm sạp mây tre đan của chú Bảy quay từ sáng tới giờ chưa kịp xuất file dự phòng ra ổ cứng ngoài. Anh đang phải dùng phần mềm quét sâu để khôi phục dữ liệu, chắc chắn sẽ bị trễ hẹn đăng bài giới thiệu lên trang chủ lúc bốn giờ chiều nay rồi!”*

Và rồi, cú đòn chí mạng kinh hoàng nhất giáng thẳng xuống hệ thống.

Một hộp thoại thông báo màu đỏ thẫm nhảy xổ ra giữa màn hình ứng dụng quản trị Chợ Nhà Mình, kèm theo những tiếng bíp bíp cảnh báo chói tai: **[CẢNH BÁO NGUY HIỂM: XUNG ĐỘT DỮ LIỆU ĐỒNG BỘ NỀN TẢNG (CONCURRENCY CONFLICT)]** *“Số lượng tồn kho bánh mì nướng giòn tại sạp Cô Tư đang nhảy loạn xạ từ 0 lên 45 rồi tụt thẳng về âm 8 do xung đột ghi nhận dữ liệu đồng thời giữa thiết bị máy POS tại sạp và ứng dụng giao hàng của tài xế! Hệ sinh thái phát hiện nguy cơ sai lệch dòng tiền. HỆ THỐNG ĐÃ TỰ ĐỘNG KÍCH HOẠT KHÓA CỔNG NHẬN ĐƠN TRÊN TOÀN BỘ ỨNG DỤNG ĐỂ BẢO VỆ DỮ LIỆU!”*

Mắt Hân tối sầm lại.

Mọi âm thanh xung quanh cô dường như biến mất hoàn toàn, chỉ còn lại tiếng ong ong chát chúa, buốt nhói vang lên giữa đại não. Toàn bộ những áp lực nghẹt thở bị dồn nén suốt bao ngày qua – từ nguồn vốn cá nhân cạn kiệt đến đáy, những khoản nợ chi phí ngầm chưa có lời giải, sự cố giao nhận hàng hóa đổ bể, sự cố thiết bị truyền thông cho đến lỗi thuật toán xử lý dữ liệu cốt lõi – cùng một lúc ập xuống như một trận lũ quét kinh hoàng, xé toạc mọi rào cản phòng vệ cuối cùng của cô gái trẻ.

Hai đầu gối Hân nhũn ra. Cô lảo đảo ngã ngồi xuống chiếc ghế gỗ ở góc quán, chiếc túi đựng tập hồ sơ rơi tuột khỏi tay, rơi thõng xuống nền gạch tàu lạnh ngắt.

Hân đưa cả hai bàn tay lên ôm chặt lấy đầu mình, gục mặt xuống sát bàn phím máy tính đang nhấp nháy những dòng mã nguồn báo lỗi đỏ lòm, chết chóc. Mười đầu ngón tay cô cào nhẹ vào mái tóc rối bời, từng nhịp thở của cô trở nên đứt quãng, nghẹn ứ nơi lồng ngực như một người đang chìm dần xuống đáy nước sâu thẳm.

Không thể trông cậy vào ai được nữa. Sự lúng túng trong điều phối giao nhận, sự cố hỏng hóc kỹ thuật hình ảnh, và giờ là chính dòng mã nguồn do chính tay cô viết ra đang phản bội lại cô, đe dọa bóp chết đứa con tinh thần của cô ngay trong những ngày thử nghiệm sinh tử ngặt nghèo nhất.

Trong bóng tối thăm thẳm sau đôi bàn tay đang siết chặt lấy hai bên thái dương đau buốt, ánh mắt của Hân bỗng quắt lại, bùng lên một tia nhìn bướng bỉnh đến tuyệt vọng.

Cô nghiến chặt hai hàm răng vào nhau đến mức bật máu nơi khóe môi, nuốt ngược những giọt nước mắt nóng hổi vừa chực trào ra nơi khóe mi vào sâu trong cuống họng.

Không nhờ cậy ai nữa hết. Đêm nay, cô sẽ tự tay thức trắng để đập đi viết lại toàn bộ mã nguồn xử lý đồng bộ tồn kho, tự tay rà soát từng đơn hàng giao trễ, tự tay giải quyết sạch sẽ mọi tàn dư khủng hoảng này một mình.