Cuốn di nguyện mười hai món

Ánh đèn dầu vàng vọt hắt bóng My lên vách gỗ mít khi cô nhặt chiếc phong bì buộc chỉ đỏ bước lên gian nhà giữa, đánh thức cả gia đình đang chìm trong sự ngột ngạt mỏi mòn ngồi lại bên chiếc sập gụ.

Tiếng mưa đêm xứ Huế vẫn gõ đều đều trên những phiến ngói liệt xô lệch, tạo nên một chuỗi âm thanh buồn bã, rền rĩ và đơn điệu kéo dài tưởng chừng vô tận. Ngọn bấc đèn leo lét rung rinh mỗi khi một luồng gió lạnh buốt luồn qua kẽ cửa liếp mục nát, phả vào gian nhà mùi nhang trầm của tang lễ vừa tàn từ chiều muộn, quyện chặt lấy mùi ẩm mốc của gỗ ngâm nước lâu ngày và hơi đất nồng nặc bốc lên từ khoảnh vườn sũng nước ngoài kia. Căn nhà rường ba gian hai chái sau ba ngày làm đám đã vãn người, chỉ còn lại bốn cái bóng đổ dài, xiêu vẹo trên nền vách sẫm màu, nặng trĩu những suy tính câm lặng mà không ai dám cất lời trước.

Bố My, ông Kiều Đức Quang, ngồi tựa hẳn lưng vào cột cái bằng gỗ kiền kiền đã lên nước bóng láng nhưng bên dưới chân cột đã bắt đầu bị ẩm mục. Hai mắt ông trũng sâu, thâm quầng sau chuỗi ngày thức trắng bên linh cữu của mẹ. Chiếc áo sơ mi sẫm màu nhăn nhúm bám dính lấy đôi vai hơi sụp xuống vì bất lực; đôi bàn tay gầy gò với những khớp xương to bè của người đàn ông từng một thời lao động nặng nhọc cứ chà xát miết lên hai bên đầu gối, như thể chỉ có động tác lặp đi lặp lại một cách vô thức ấy mới giúp ông giữ nổi sự bình tĩnh trước những áp lực vô hình đang đè nặng trong căn nhà cổ.

Đối diện ông, bà Lê Thu Hà khẽ kéo lại chiếc khăn len mỏng màu xám tro quanh cổ. Nét mặt bà lộ rõ vẻ mệt mỏi rã rời sau những ngày phải vừa lo toan cỗ bàn tang lễ, vừa giữ kẽ với họ hàng làng xóm bên chồng. Đôi mắt người đàn bà phố thị sắc sảo nhưng lúc này chỉ còn lại sự cảnh giác kín đáo—cái nhìn của một người phụ nữ cả đời quen thu vén chi li, quen đứng ở lằn ranh giữa những cơn giông ngầm chưa bao giờ dứt của gia đình bên nội. Bà không nói, chỉ kín đáo quan sát từng cử chỉ của chồng và người em trai đang ngồi phía bên kia chiếc sập.

Ở phía đầu sập gụ, chú Vinh ngồi khoanh tay trước ngực. Khuôn mặt sạm đen gồ ghề của người thợ mộc miền Trung hằn rõ sự bực dọc, bức bối chưa nguôi từ cuộc cãi vã dang dở lúc chập tối. Cú đập bàn nảy lửa của chú khi nhắc tới khoản nợ thuốc men tích tụ suốt năm năm ròng vẫn còn như để lại một vết rạn vô hình giữa gian nhà, khiến bầu không khí giữa hai anh em ruột thịt đặc quánh lại, ngột ngạt đến nghẹt thở. Tàn thuốc lào khét lẹt phảng phất quanh chòm râu lởm chởm chưa cạo càng làm cho nét mặt chú thêm phần khắc khổ và dữ dằn.

"Có chuyện chi mà nửa đêm nửa hôm rổn rảng rứa My?" Chú Vinh lên tiếng trước, giọng khàn đặc vì khói thuốc và sự bực bội dồn ứ nơi cổ họng. "Đã bảo để mai rồi tính tiếp. Mạ mới nằm xuống chiều ni, cái ngữ người sống còn chưa yên thân, nợ nần còn treo lơ lửng trên đầu mà cứ làm ầm ĩ lên làm cái giống chi?"

My không đáp lời ngay. Lòng bàn tay cô siết chặt mép chiếc phong bì bằng giấy xi măng dày cộp. Bụi bặm bám dưới đáy chiếc chạn bát cũ kỹ trong xó bếp vẫn còn vương một vệt mờ trên mu bàn tay buốt cóng của cô, xám xịt và khô khốc. Cô bước từng bước chậm rãi lại gần chiếc sập gụ, đặt chiếc phong bì xuống mặt gỗ trắc bóng loáng đã ngả màu nâu sẫm, nơi ánh sáng vàng vọt từ ngọn đèn dầu hỏa tập trung rõ nhất.

"Cháu vừa tìm thấy cái này," My nói, giọng cố giữ cho thật phẳng lặng dù lồng ngực đang thắt lại từng cơn buốt nhói. "Nó kẹt dưới thanh gỗ đáy của chiếc chạn bát trong bếp. Bị bụi tro và mạng nhện phủ kín. Nếu chiều nay con không xuống dọn lại mấy cái nồi đồng của bà, chắc chẳng ai biết nó nằm ở đó."

Ông Quang hơi nhỏm người dậy, ánh mắt mờ đục dừng lại nơi sợi chỉ đỏ buộc chéo góc phong bì một cách cẩn trọng. Một thoáng run rẩy chạy qua gò má gầy guộc của ông, bờ môi mấp máy: "Chỉ đỏ... Mạ con hồi còn khỏe, hễ cất giữ giấy tờ chi hệ trọng trong nhà, từ văn tự đất đến mấy tờ hôn thú cũ, là đều dùng chỉ đỏ xe đôi buộc lại như rứa."

Chú Vinh nhíu mày, nhìn chằm chằm vào vật thể lạ trên bàn. Bàn tay thô ráp, chai sần với những vết sẹo do cưa đục và năm tháng bưng bê thuốc thang vươn ra. Chú ngập ngừng mất vài giây giữa khoảng không ẩm ướt, như thể sợ rằng bên trong lớp giấy thô ráp ấy lại là một xấp biên lai viện phí khác chưa được thanh toán, hay một món nợ cũ từ thuở nào mà bà Lành chưa kịp trăn trối lại trước lúc lâm chung. Rồi bằng một động tác dứt khoát pha chút nóng nảy, chú giật đứt sợi chỉ đỏ đã mục ải vì thời gian và hơi ẩm xứ Huế.

Tiếng chỉ đứt nghe khẽ khàng như một tiếng thở dài.

Bên trong lớp giấy xi măng thô ráp không phải là giấy tờ nhà đất có dấu đỏ, cũng chẳng phải tiền vàng hay sổ tiết kiệm dành dụm như một thoáng tia hy vọng le lói vụt qua trong mắt người lớn.

Đó là một cuốn sổ tay nhỏ, chỉ nhỉnh hơn bàn tay người lớn một chút, bọc ngoài bằng một mảnh vải hoa nhí đã bạc màu và sờn rách ở bốn góc mép. Mảnh vải hoa ấy My nhận ra ngay tức khắc—nó được cắt ra từ chiếc áo bà ba cũ bằng vải ú mà bà Lành vẫn thường mặc vào những buổi sớm mùa hạ ra vườn hái khế, quét lá. Cuốn sổ phảng phất một mùi hương rất đỗi thân quen, thứ mùi đã gắn liền với tuổi thơ của My những năm tháng sống ở căn nhà này: mùi gừng khô cay nồng, mùi quế thanh và mùi khói bếp củi ám lâu ngày trên từng thớ giấy pơ-lu mỏng tang đã ngả sang màu vàng ố của thời gian.

Chú Vinh lật bìa sổ bọc vải. Tờ giấy đầu tiên hiện ra những dòng chữ viết bằng bút mực Cửu Long màu tím đã phai sang sắc lam nhạt, loang lổ vài vệt nước đã khô từ lâu. Nét chữ của bà Lành nắn nót, tròn trịa, hơi nghiêng về bên phải—thứ chữ viết mực thước của một người phụ nữ Huế xưa từng được đi học chữ ở trường nữ sinh Đồng Khánh trước khi về làm dâu, gánh vác cả gia đình chồng qua những năm tháng đói nghèo, tao loạn.

Trên trang giấy đầu tiên, bà không để lại lời trăn trối nào về đất đai hương hỏa, cũng chẳng nhắc đến giá trị căn nhà rường cổ kính mà người đời đang nhòm ngó. Bà chỉ viết:

*"Gửi con bé My của bà.* *Khi con cầm được cuốn sổ ni thì chắc bà đã về với ông rồi. Mười mấy năm con bươn bả trong nớ, bà không trách, chỉ thương con gái một mình giữa xứ người, ăn cơm hàng cháo chợ mà quên mất mùi vị của bếp nhà. Đời người đàn bà, cái bếp ấm thì lòng mới yên được con nợ.* *Trong sổ ni bà ghi lại mười hai món ăn, kèm tên mười hai người bà thương, bà nợ nghĩa ở đất ni suốt một đời. Bà dặn con, đứa cháu gái đầu lòng của bà: hãy tự tay nhóm bếp, tự tay nấu đủ mười hai món ni và mang trao tận tay từng người. Nấu cho người ta ăn, cũng là để con học lại cách nếm vị đời cho đặng. Đừng nhờ ai nấu thay, nghe con."*

Phía dưới bức thư ngắn ngủi, mộc mạc ấy là danh sách mười hai cái tên được ghi chép cẩn thận bằng mực tím, kèm theo từng món ăn tương ứng và địa chỉ vắn tắt: từ bà Năm Sương đầu kiệt với món bún bò Huế, ông Phúc thợ may với bánh bèo chén, ông Lộc Cồn Hến với cơm hến, cho đến cô giáo Hương, dì Mến chợ Đông Ba, ông Cẩn bến đò, bà mụ Diệu... kéo dài đến món thứ mười hai là chè hạt sen dành cho sư cô Tuệ An ở ngôi chùa cổ trên đồi thông.

Sự im lặng buông xuống gian nhà giữa, nặng nề, quánh đặc và nghẹt thở. Chỉ còn tiếng mưa dầm dề bên ngoài mái ngói liệt và tiếng thở dài đánh thượt của bà Hà vang lên rất khẽ, như sợ làm kinh động đến linh hồn người vừa khuất trên chiếc bàn thờ còn nghi ngút khói nhang.

"Trời đất ơi..."

Chú Vinh buông cuốn sổ rơi cộp xuống mặt sập gỗ, hai đầu lông mày nhíu chặt lại thành một rãnh sâu hoắm giữa vầng trán nhăn nhó. Chú ngửa mặt lên nhìn mái rui mè sụt lún phía trên xà nhà, bật ra một tiếng cười gằn cay đắng đến chát chúa:

"Mạ lẩm cẩm thật rồi. Lẩm cẩm đến mức hóa rồ hóa dại rồi! Sống cả đời khổ sở vì cái bếp, vì phục vụ người ngoài chưa đủ hay răng mà đến lúc chết rồi còn bắt con cháu phải khổ theo cái nợ truyền đời ni?"

"Chú Vinh!" My bất giác cất giọng ngắt lời, âm thanh sắc nhọn vang lên giữa không gian tịch mịch.

"Cháu đừng có kêu chú bằng cái giọng nớ!" Chú Vinh quay phắt sang My, tròng mắt đỏ ngầu vằn lên những tia máu. Bàn tay chú đập mạnh xuống mép sập gụ khiến cây đèn dầu chao đảo, tàn lửa bấc nhảy dựng lên, bóng đen của bốn người trên vách gỗ giật nảy lên một cách dữ dội. "Cháu mở to mắt ra mà nhìn lại cái nhà ni coi! Cột kèo thì mối ăn rỗng ruột từ trong ra ngoài, ngói thì nứt toác từng mảng, trận mưa ni mà kéo dài thêm ba bữa nữa là sập nguyên cái chái bếp sau chứ chẳng chơi! Tiền thuốc men của mạ tháng trước còn nợ ngoài tiệm thuốc tây bảy triệu bạc chưa trả xong, tiền viện phí đợt cấp cứu chú phải đi vay nóng người ta lãi ngày ngoài chợ! Con Út nhà chú tháng sau phải đóng tiền học nghề cắt tóc dưới phố, chú kiếm mô ra tiền giữa cái đất Huế đói kém, mùa mưa dầm dề ni?"

Chú thở dốc, từng thớ thịt trên gò má giật liên hồi, ngón tay run rẩy chĩa thẳng vào cuốn sổ tay bọc vải hoa nhí:

"Giờ mạ bắt cháu ở lại đây đi chợ, nhóm củi, nấu mười hai món ăn cho thiên hạ ăn không công? Cháu có biết nấu ăn không? Hay là lại bày vẽ mua đồ nấu sẵn ngoài chợ về bỏ vô hộp nhựa mang đi biếu cho xong chuyện? Đòi hỏi viển vông, mất thì giờ vô ích! Căn nhà ni người ta trả giá một tỷ tám, người ta đặt cọc tiền tươi thóc thật, bán đi thì giải quyết được bao nhiêu là việc! Trả nợ xong anh em còn có đồng vốn lận lưng mà sống tiếp. Giữ lại cái đống gỗ mục ni với cuốn sổ công thức thì có no được cái bụng, có trả được nợ ngân hàng không?"

"Chú chỉ biết có tiền thôi sao?" My nghẹn giọng, lồng ngực cô đau nhói như bị ai bóp nghẹt. Từng lời của chú Vinh chạm vào phần đau đớn nhất mà cô đang cố giấu kín. "Đây là di nguyện của bà nội! Bà vừa mới nằm xuống chưa đầy hai mươi bốn tiếng đồng hồ, hương khói trên bàn thờ còn chưa tàn, chú đã vội vã đòi bán sạch ký ức của bà đi rồi!"

"Cháu câm miệng lại!"

Chú Vinh gầm lên, đứng bật dậy khỏi sập gụ, chiếc bóng khổng lồ của chú trùm kín cả gian thờ. Ngón tay chú dí sát vào mặt My, run rẩy trong cơn thịnh nộ tột cùng:

"Cháu nói ai chỉ biết tiền? Hả? Cháu nói ai? Năm năm mạ liệt nửa người nằm trên cái phản gỗ sau kia, ai là người lau mình cho mạ mỗi ngày? Ai bưng từng bô phân, giặt từng cái tã lót hôi hám? Ai nửa đêm thức trắng cõng mạ đi cấp cứu giữa trời mưa lụt ngập ngang hông? Là chú! Là con dâu của chú! Chứ không phải cái đứa cháu gái lương tháng mấy chục triệu ở Sài Gòn, mỗi năm gọi điện về được hai lần vào dịp Tết rồi gửi về dăm ba triệu bạc là coi như xong bổn phận! Cháu có tư cách chi mà đứng đây lên mặt đạo đức với chú?"

Những lời của chú Vinh như những nhát búa tạ giáng thẳng vào đỉnh đầu My. Cô đứng sững sững, hai tai lùng bùng, cảm giác tội lỗi bị bóc trần một cách trần trụi và tàn nhẫn khiến cô xây xẩm mặt mày.

Ký ức về cuộc gọi kéo dài đúng mười bảy giây bốn ngày trước lại ùa về, bóp nghẹt khí quản cô từng cơn. Lúc ấy, tại phòng họp máy lạnh tầng mười bốn của tập đoàn truyền thông Sao Nam, giữa những ánh đèn led trắng lóa và tiếng tranh luận nảy lửa về chiến dịch ra mắt sản phẩm mới trị giá bốn tỷ đồng, cô đã nhìn chằm chằm vào cái tên "Bà Nội" nhấp nháy trên màn hình điện thoại. Và rồi, chỉ vì sợ làm gián đoạn slide thuyết trình quan trọng quyết định chiếc ghế thăng tiến của mình, cô đã không do dự vuốt nút đỏ từ chối. Mười bảy giây sau, một tin nhắn thoại ngắn ngủi gửi đến, giọng bà thều thào, đứt quãng: *"My ơi, bà nhớ con quá..."*

Cô đã không gọi lại. Cô đã tự nhủ xong việc sẽ gọi. Và sáng hôm sau, cuộc gọi từ Huế báo tin bà đã rơi vào hôn mê sâu. Khi cô về đến đầu ngõ, bà đã trút hơi thở cuối cùng.

Cô đã nói dối bố mẹ và chú Vinh rằng điện thoại hết pin, rằng cô bị kẹt trong phòng họp kín không có sóng. Sự thật tàn nhẫn, hèn hạ ấy đang gặm nhấm từng khúc ruột của cô, khiến đôi môi cô run rẩy mà không thể thốt ra nổi một lời phản bác nào trước sự phẫn nộ hoàn toàn chính đáng của người chú ruột.

Bà Hà vội đứng dậy, bước tới kéo tay My lùi lại một bước, giọng trầm xuống đầy vẻ nghiêm khắc pha lẫn lo âu: "My, con ngồi xuống mau. Không được cãi chú như rứa, phận làm con cháu không được hỗn hào."

Rồi bà quay sang nhìn ông Quang, người nãy giờ vẫn ngồi bất động như một pho tượng đá trong góc tối: "Anh Quang, anh là anh cả trong nhà, anh nói một tiếng đi chứ cứ ngồi im mãi rứa à? Chuyện nhà cửa, nợ nần, rồi chuyện cuốn sổ ni nữa, tính răng thì tính dứt khoát một lần đi."

Căn nhà lại rơi vào sự im lặng nặng nề đến nghẹt thở. Mùi dầu hỏa từ ngọn đèn leo lét cháy không hết muội than xộc thẳng vào mũi, cay xè.

Ông Kiều Đức Quang vẫn ngồi bất động, hai bàn tay đan chặt vào nhau đến mức các khớp ngón trắng bệch, không còn giọt máu. Mái tóc ông đã bạc hơn nửa sau mấy ngày tang lễ, những nếp nhăn nơi khóe mắt trũng sâu vẻ hối hận và cay đắng muộn màng.

Nhiều năm về trước, khi ông quyết định dứt áo đưa vợ con vào Sài Gòn lập nghiệp để tìm kiếm một tương lai xán lạn hơn, bà Lành đã đứng lặng lẽ dưới gốc khế này tiễn ông đi. Bà không rơi một giọt nước mắt, không một lời níu giữ. Ông đã mải miết mưu sinh, mải miết chạy theo guồng quay kim tiền để xây dựng một cuộc sống tươm tất, đủ đầy nơi đô hội phồn hoa, để rồi mỗi lần nghĩ về Huế, ông chỉ biết gửi tiền về qua tài khoản ngân hàng như một cách tiện lợi nhất để xoa dịu lương tâm, trút hết toàn bộ gánh nặng chăm sóc người mẹ già ốm đau, bại liệt lên đôi vai gầy guộc của người em trai ít học, nghèo khó.

Ông từ từ ngẩng đầu lên. Ánh mắt đục ngầu, mệt mỏi của ông lướt qua cuốn sổ bọc vải hoa nhí nằm trơ trọi trên mặt sập, rồi dừng lại trên khuôn mặt hốc hác, phẫn uất của chú Vinh.

"Chú Vinh nói đúng..." Ông Quang mở lời, giọng khàn đặc, từng chữ rơi ra chậm chạp và nặng trịch như đá tảng. "Mấy năm qua, chú với thím vất vả vì mạ nhiều nhất. Chuyện nợ nần thuốc men, anh là anh cả, anh không bao giờ có ý thoái thác. Toàn bộ phần nợ nần nớ, anh sẽ chịu trách nhiệm trả một nửa cho chú, dẫu có phải vay mượn thêm trong nớ."

Chú Vinh cười nhạt một tiếng, khoanh tay quay mặt nhìn ra phía màn mưa đen kịt ngoài sân: "Anh lấy chi mà trả? Căn hộ chung cư trong nớ của anh chị nghe nói cũng đang trả góp ngân hàng mỗi tháng mười mấy triệu, tiền ăn học của con My, con em nó nữa, dư dả chi mà đòi gánh vác?"

"Anh sẽ xoay xở được. Bán xe hay vay mượn bạn bè, anh sẽ lo liệu sòng phẳng với chú," ông Quang kiên quyết nói, rồi đưa bàn tay run rẩy với lấy cuốn sổ bọc vải hoa trên sập. Những ngón tay gầy guộc chạm khẽ vào dòng chữ tím đã phai mờ của người mẹ quá cố.

Giọng ông chùng xuống, nghẹn ngào: "Nhưng còn cuốn sổ ni... và căn nhà ni. Vinh à, mạ sống cả một đời vì anh em mình, vì cái gia đình ni, chưa từng một lần đòi hỏi một cái chi cho riêng bản thân mạ. Đến lúc nhắm mắt xuôi tay, mạ không để lại vàng bạc chi hết, chỉ để lại đúng một bức thư ni cho con My. Đây là tâm nguyện cuối cùng, là lời trăn trối duy nhất của mạ trước khi nhắm mắt. Anh em mình dù có túng quẫn, có khổ sở đến mấy, cũng không thể nhẫn tâm dẫm đạp lên lời trăn trối của mạ mà vội vã đem bán cái nhà hương hỏa ni đi được. Phải tôn trọng mạ, chú à."

Chú Vinh giật nảy mình trước phản ứng bất ngờ của anh trai. Từ trước đến nay, ông Quang luôn là người ôn hòa, thậm chí có phần nhu nhược, luôn tìm cách né tránh các cuộc va chạm, xung đột trong dòng họ. Việc ông công khai lên tiếng bảo vệ di nguyện của bà Lành khiến chú Vinh sững sờ trong giây lát, nhưng rồi cơn giận thực tế của một người bị dồn vào chân tường vì cơm áo gạo tiền lập tức bùng lên dữ dội hơn:

"Tôn trọng mạ? Rứa rồi ai tôn trọng miếng cơm manh áo của con cái chú đây? Cứ để cái nhà ni rứa, rồi con My làm răng mà nấu? Nó ở tuốt luốt trong Sài Gòn, công việc bù đầu bù cổ, nó ở lại đây được mấy bữa? Mai mốt làm lễ mở cửa mả xong nó lại bay vào lại tròng trẽn, rồi cuốn sổ ni lại vứt xó cho gián gặm mối ăn, nhà thì vẫn dột, nợ thì vẫn treo lơ lửng trên đầu ai? Rốt cuộc rồi cũng lại đổ hết lên đầu thằng Vinh ni gánh chứ ai!"

My nhìn thấy ngọn lửa vừa nhen nhóm trong mắt bố, và cô hiểu sâu sắc rằng nếu mình không lập tức nắm lấy khoảnh khắc này, căn nhà rường cùng tất cả những ký ức cuối cùng về bà nội sẽ vĩnh viễn biến mất sau những bản hợp đồng mua bán công chứng lạnh lùng.

Cô bước lên một bước dứt khoát, đứng thẳng người ngay trước mặt bố mẹ và chú Vinh. Đôi mắt sưng mọng vì khóc ròng suốt ba đêm qua giờ đây ánh lên một vẻ cương quyết kỳ lạ—thứ bản lĩnh lạnh lùng, quyết đoán mà cô từng dùng để đối đầu và thuyết phục những khách hàng khó tính nhất tại Sao Nam. Nhưng lần này, nó không phải được đem ra để phục vụ cho những con số doanh thu vô hồn, mà là để tìm kiếm một sự cứu rỗi cho chính tâm hồn đang rách nát của cô.

"Cháu sẽ không bay vào Sài Gòn," My dõng dạc tuyên bố, từng lời rành rọt át cả tiếng mưa rơi rầm rập ngoài hiên.

Bà Hà giật thót mình, vội vàng túm lấy cánh tay con gái, giọng hốt hoảng: "My! Con nói cái chi lạ rùng rợn rứa? Công việc của con trong nớ đang giai đoạn nước rút mà! Con phấn đấu bao nhiêu năm mới lên được chức trưởng nhóm, giờ bỏ đi là mất hết đó con!"

"Con sẽ xin nghỉ không lương ba tháng," My quay sang mẹ, ánh mắt không hề chớp lấy một lần. "Con sẽ ở lại căn nhà ni trọn vẹn ba tháng. Con sẽ tự tay nhóm bếp, tự tay đi chợ, tự tay nấu đủ mười hai món ăn và mang trao tận tay mười hai người theo đúng danh sách bà nội đã ghi lại. Tiền chợ búa, nguyên liệu, tiền điện nước sinh hoạt trong ba tháng ni cháu tự bỏ tiền tiết kiệm của cháu ra chi trả toàn bộ, không đụng đến một đồng nào của gia đình."

Cô quay sang đối diện trực tiếp với chú Vinh, giọng hạ thấp xuống một tông nhưng đanh thép và dứt khoát:

"Đổi lại, cháu yêu cầu chú Vinh và bố phải đồng ý tạm hoãn mọi việc mua bán căn nhà trong thời gian ba tháng ni. Tuyệt đối không được dẫn bất kỳ ai đến xem nhà, không được nhận tiền đặt cọc hay ký bất kỳ giấy tờ chuyển nhượng nào. Sau ba tháng, khi cháu hoàn thành xong di nguyện của bà, nếu cháu không tìm ra được phương án nào khả thi để vừa giữ lại được căn nhà, vừa giải quyết dứt điểm các khoản nợ nần cho chú... lúc đó, chú muốn bán cho ai, với giá bao nhiêu, cháu thề sẽ không bao giờ hé răng can thiệp nửa lời."

Gian nhà giữa chìm vào một sự tĩnh lặng tuyệt đối, chỉ có tiếng gió rít qua những khe vách mục.

Chú Vinh nheo cặp mắt kèm nhèm nhìn My, từ trên xuống dưới, như thể đang soi xét xem đứa cháu gái thành thị này đang nói thật hay chỉ là một cơn bốc đồng nông nổi của tuổi trẻ quen thói tự do.

Một người phụ nữ ba mươi tuổi, mười mấy năm chỉ quen gõ bàn phím trong phòng máy lạnh thơm mùi nước hoa, móng tay sơn sửa bóng bẩy, ăn uống toàn đồ gọi qua ứng dụng điện thoại giao tận cửa, mà lại dám đánh cược cả sự nghiệp của mình để ở lại một căn nhà rường dột nát, ẩm thấp, nhóm bếp củi cay xè mắt để nấu mười hai món ăn xứ Huế cầu kỳ, phức tạp nhất trần đời?

"Ba tháng?" Chú Vinh cười khẩy một tiếng, giọng đầy vẻ hoài nghi và giễu cợt. "Cháu tưởng nấu một món Huế như nấu gói mì tôm ăn liền trong nớ chắc? Bún bò, cơm hến, bánh bèo, mứt gừng... người ta ở đất ni học cả đời còn chưa chắc nêm ra được cái hồn của món ăn. Cháu chịu nổi cảnh khói bếp củi cay xè chảy nước mắt nước mũi không? Chịu nổi cảnh lội bùn đi chợ sớm kiệt An Cựu từ bốn giờ sáng giữa cái rét căm căm ni không?"

"Cháu làm được," My đáp, bàn tay giấu sau lưng nắm chặt mép áo len đến mức móng tay găm vào da thịt. "Cháu là cháu nội của bà Lành. Máu của bà đang chảy trong người cháu. Cháu xin chú đúng ba tháng. Ba tháng cho linh hồn của bà được thanh thản ngậm cười nơi chín suối."

Ánh mắt ông Quang nhìn con gái ngập tràn sự ngỡ ngàng xen lẫn xót xa, nhưng rồi một tia hy vọng bừng sáng trong mắt ông. Ông quay sang nhìn người em trai, giọng đầy khẩn thiết: "Vinh à, cho con bé ba tháng đi em. Coi như anh em mình dành ba tháng ni để tang mạ cho trọn đạo hiếu nghĩa. Sau ba tháng, anh sẽ cùng chú quyết định dứt điểm mọi chuyện, không trì hoãn thêm một ngày nào nữa."

Chú Vinh nhìn anh trai, rồi nhìn sang My. Lồng ngực vạm vỡ của người thợ mộc phập phồng sau một hồi giằng xé nội tâm dữ dội. Khoản tiền một tỷ tám đang vẫy gọi ngoài kia có thể giúp chú xóa sạch nợ nần, sửa lại gian nhà riêng và lo cho con Út học hành đàng hoàng; nhưng cái uy nghiêm của người mẹ vừa mới nằm xuống chiều nay, cùng sự kiên quyết chưa từng thấy của đứa cháu gái khiến chú không thể nhẫn tâm ép thêm được nữa.

"Được!"

Chú Vinh nghiến răng ken két, ngón tay chỉ thẳng vào cuốn sổ tay bọc vải hoa: "Đúng ba tháng! Đến ngày hai mươi tháng Chạp, nếu cháu không nấu xong mười hai món, hoặc cái nhà ni vẫn là một đống nợ nần không có lối thoát, chú sẽ gọi bên homestay tới ký hợp đồng bán đứt ngay lập tức. Lúc nớ, đừng có đứa mô đem mạ ra mà khóc lóc van xin nữa nghe chưa!"

Nói đoạn, chú Vinh giật lấy bao thuốc lá dở trên bàn, bực bội bước phăm phăm ra phía cửa hông. Chú giật mạnh then cài, cánh cửa gỗ va vào tường một tiếng *rầm* khô khốc, rồi bóng dáng vạm vỡ của chú biến mất hút vào màn mưa đêm mù mịt, lạnh buốt.

***

Tiếng gió lùa qua khe cửa trống hoác khiến ngọn đèn dầu chao nghiêng, muội khói đen bốc lên bám vào chao thủy tinh. My thở hắt ra một hơi dài, buông lỏng hai bờ vai đang gồng cứng, toàn thân rã rời như vừa trải qua một trận chiến sinh tử. Nhưng trong thâm tâm, cô biết rõ ràng rằng trận chiến thực sự bây giờ mới bắt đầu.

Cô lẳng lặng rút chiếc điện thoại thông minh từ túi áo khoác ra. Màn hình sáng trưng phản chiếu khuôn mặt nhợt nhạt, bơ phờ của cô. Đã gần một giờ sáng.

Hàng loạt thông báo từ ứng dụng làm việc nội bộ của Sao Nam nhấp nháy liên tục đỏ rực góc màn hình: bảy email khẩn cấp được đánh dấu sao đỏ, mười hai tin nhắn réo tên cô trong nhóm dự án chiến dịch bốn tỷ, và ba cuộc gọi nhỡ từ giám đốc điều hành Vũ Lan Anh.

My cắn chặt môi dưới, bước từng bước nặng nề ra phía hiên nhà để tránh làm kinh động đến bố mẹ đang ngồi thẫn thờ bên trong.

Mưa bụi xứ Huế hắt qua giàn ti-gôn xơ xác, phả từng hạt nước lạnh buốt như kim châm vào mặt cô, làm dịu đi cơn đau đầu đang giật từng cơn dữ dội nơi thái dương. Không gian xung quanh kiệt An Cựu chìm sâu trong một bóng tối đặc quánh, thâm u. Xa xa, chỉ có tiếng ếch nhái râm ran từ những vũng nước đọng ngoài vườn chuối và tiếng cành khế già cọ vào mái ngói kẽo kẹt theo từng cơn gió lạnh.

My hít một hơi thật sâu, luồng không khí buốt giá tràn vào phổi khiến cô rùng mình tỉnh táo. Ngón tay cô run rẩy lướt trên mặt kính cảm ứng, bấm nút gọi lại cho Vũ Lan Anh.

Chỉ sau hai hồi chuông ngắn ngủi, đầu dây bên kia lập tức nhấc máy. Tiếng gõ bàn phím cơ tanh tách quen thuộc của một người đàn bà nghiện việc vang lên ráo hoảnh trước cả tiếng thở:

"My à? Cuối cùng em cũng chịu bắt máy. Chị biết em đang có việc tang chế, nhưng tình hình chiến dịch bên này đang ở mức báo động đỏ rồi. Khách hàng bên tập đoàn tiêu dùng nhất quyết không đồng ý dời lịch ra mắt sản phẩm sang tháng sau. Họ yêu cầu toàn bộ bản kế hoạch điều chỉnh chi tiết phải nằm trên bàn làm việc của họ trước mười giờ sáng mai. Sáng mai em có kịp bay chuyến sớm nhất từ Phú Bài vào lại Tân Sơn Nhất không?"

Giọng nói sắc sảo, dồn dập, sắc lạnh và đầy áp lực thực dụng của Lan Anh kéo My trở về ngay lập tức với thực tại tàn khốc của thế giới công sở mà cô đã gắn bó suốt bảy năm thanh xuân. Đó là một thế giới của những chỉ số KPI nghiệt ngã, những bản báo cáo phân tích số liệu không bao giờ có hồi kết, những deadline tính bằng từng phút, từng giây—nơi mà nỗi đau mất người thân hay những giọt nước mắt tang ma chỉ được phép tồn tại trong một khoảng thời gian giới hạn vỏn vẹn ba ngày theo đúng quy định của Luật Lao động.

"Chị Lan Anh..." My ngập ngừng, cổ họng cô khô khốc, ráp như có sạn. "Em... em gọi lại để báo với chị một việc."

Tiếng gõ bàn phím ở đầu dây bên kia đột ngột dừng bặt. Sự im lặng của Lan Anh luôn mang theo một sức ép vô hình khiến bất kỳ nhân viên nào dưới quyền cũng phải nơm nớp lo sợ.

"Chuyện gì? Đừng nói với chị là em muốn xin thêm vài ngày nghỉ phép nhé. Em biết thừa chiến dịch này quyết định toàn bộ tiền thưởng quý và chỉ tiêu năm của cả phòng marketing chúng ta mà."

"Em muốn xin nghỉ phép không lương, chị ạ," My nhắm nghiền mắt lại, dồn hết toàn bộ can đảm còn sót lại trong cơ thể để nói ra từng từ đã chuẩn bị sẵn trong đầu. "Em cần nghỉ ba tháng. Việc gia đình em ở ngoài Huế rất phức tạp, em chưa thể quay lại Sài Gòn vào lúc này được."

"Em điên rồi sao Kiều My?!"

Giọng Lan Anh rít lên qua loa điện thoại, không còn giữ nổi vẻ bình tĩnh chuyên nghiệp thường ngày, thay vào đó là sự kinh ngạc tột độ và giận dữ lôi đình:

"Nghỉ không lương ba tháng? Giữa lúc chiến dịch bốn tỷ đang chạy nước rút từng ngày từng giờ? Em có biết mình đang ngồi ở vị trí nào không? Em là trưởng nhóm phụ trách dự án! Em là người nắm toàn bộ linh hồn, toàn bộ các mối quan hệ đối tác của cái đề án này! Em bỏ đi ba tháng thì cái ghế của em coi như bỏ trống, cả cái phòng này loạn cào cào lên, em có hiểu hậu quả không hả?"

"Em hiểu, chị Lan Anh," My khẽ nói, hai hốc mắt cay xè khi nhìn vào màn đêm đen kịt mịt mùng trước sân nhà. "Em vô cùng xin lỗi chị, xin lỗi ban giám đốc và cả đội ngũ của em. Nhưng lần này... em thực sự không thể làm khác được. Em phải ở lại đây."

Một khoảng lặng dài đến mức có thể nghe thấy cả tiếng gió rít qua đường dây điện thoại bao trùm cuộc gọi. My nghe thấy tiếng thở dài bực dọc của Lan Anh, tiếng sột soạt lật tài liệu một cách thô bạo. Là một nhà quản lý lão luyện, Lan Anh thừa hiểu tính cách của My: một khi cô gái này đã đưa ra quyết định với chất giọng bình thản, dứt khoát đến lạnh lùng như vậy, thì mọi lời đe dọa sa thải hay dùng quyền lực ép buộc đều sẽ hoàn toàn vô ích.

"Được rồi," giọng Lan Anh bỗng trở nên lạnh tanh, sự thân tình đồng nghiệp gắn bó bao năm biến mất không một dấu vết, thay vào đó là giọng điệu sắc lạnh của một giám đốc điều hành đang xử lý một ca rủi ro nhân sự khẩn cấp. "Công ty có quy chế nghỉ việc riêng không lương, chị sẽ ký duyệt đơn cho em vì lý do việc hiếu. Nhưng My này, cuộc sống và công việc không thể dừng lại để ngồi chờ đợi cảm xúc cá nhân của em được. Toàn bộ quyền điều phối, quản lý chiến dịch bốn tỷ từ ngày mai chị sẽ chuyển giao toàn bộ lại cho Hoàng Duy. Cậu ấy sẽ chính thức tiếp quản vị trí quyền trưởng nhóm thay em."

Trái tim My thắt lại một nhịp đau nhói. Hoàng Duy—cậu cấp phó trẻ tuổi đầy tham vọng, người mà chính tay cô đã kèm cặp, chỉ bảo từng đường đi nước bước trong nghề suốt hai năm qua.

"Dạ, em hiểu," My đáp khẽ, cố kìm nén cơn run rẩy trong giọng nói. "Em sẽ gửi toàn bộ tài liệu bàn giao, mật khẩu các file dữ liệu qua email cho Duy ngay trong đêm nay."

"Không cần đợi đến đêm nay đâu," Lan Anh nói, giọng dứt khoát không chút nhân nhượng. "Duy đang ngồi ngay cạnh chị ở phòng họp đây. Cậu ấy đã thức trắng cùng cả đội từ chiều đến giờ để sửa lại các slide của em đấy. Em nói chuyện trực tiếp với cậu ấy đi."

Tiếng sột soạt chuyển máy vang lên, rồi một giọng nam trầm ấm, tràn trề năng lượng và sự sốt sắng quen thuộc cất lên bên tai My:

"Alo, chị My à? Em nghe chị Lan Anh nói rồi. Em xin chia buồn sâu sắc với chị và gia đình nhé. Chị cứ yên tâm ở ngoài quê lo trọn vẹn việc hiếu nghĩa cho bà nội đi. Việc ở công ty, các chỉ số cam kết với đối tác và toàn bộ chiến dịch lần này... chị cứ để hết lại cho em gánh vác, không phải bận tâm chi hết đâu ạ."

Dù Duy đã cố gắng dùng một tông giọng an ủi chân thành nhất có thể, My vẫn nhạy cảm nhận ra sự háo hức ngấm ngầm đang rạo rực, cựa quậy sau từng câu chữ của cậu ta. Đây chính là thời cơ bằng vàng mà Duy đã kiên nhẫn chờ đợi bấy lâu nay: một khoảng trống quyền lực hoàn hảo xuất hiện đúng lúc nước rút, một cơ hội trời cho để cậu ta khẳng định năng lực vượt trội của mình trước ban giám đốc, để chứng minh rằng không cần có Kiều My thì bộ máy marketing vẫn có thể vận hành trơn tru, thậm chí còn bùng nổ hơn trước.

"Cảm ơn em, Duy," My cố nén vị đắng ngắt đang dâng lên trong cổ họng. "Các file kế hoạch truyền thông, danh sách báo giá influencer và hợp đồng đối tác chị đã lưu đầy đủ trên thư mục dùng chung của nhóm. Có vài điều khoản về kênh phân phối của bên khách hàng rất nhạy cảm, em cần phải hết sức lưu ý..."

"À, mấy cái đó chị không phải lo đâu ạ!" Duy ngắt lời My một cách vô cùng khéo léo nhưng không giấu nổi sự tự tin áp đảo. "Chiều nay em đã cho các bạn rà soát lại toàn bộ rồi. Thú thật với chị, em thấy cái thông điệp cũ của nhóm mình xây dựng hơi an toàn quá, mang nặng tính cảm xúc hoài niệm nên không bắt kịp được xu hướng thị trường tuần này. Em đang cùng cả team viết lại toàn bộ khung truyền thông mới, định hướng táo bạo, đánh thẳng vào tệp khách hàng trẻ tuổi hơn nhiều. Khách hàng ban nãy xem qua bản phác thảo sơ bộ của em đã khen nức nở đấy chị ạ. Chị cứ nghỉ ngơi tĩnh dưỡng, đừng bận tâm chuyện số liệu nữa nhé, em lo liệu êm xuôi hết!"

Từng lời, từng chữ của Duy như những mũi kim sắc nhọn châm thẳng vào lòng tự ái nghề nghiệp mà My hằng nâng niu.

Chỉ mới bốn ngày cô vắng mặt, những ý tưởng, những đường hướng mà cô đã vắt kiệt từng giọt tâm huyết, thức trắng bao đêm ròng để xây dựng suốt ba tháng qua đã bị người ta sẵn sàng gạt phăng sang một bên như một món đồ lỗi thời, để thay thế bằng một thứ hào nhoáng, thực dụng hơn. Guồng quay đào thải khốc liệt của chốn đô thị phồn hoa tàn nhẫn và nhanh chóng đến mức rợn người, nó không bao giờ cho phép bất kỳ ai được dừng lại để thở than hay tiếc nuối.

"Chị hiểu rồi. Chúc em và cả nhóm làm tốt," My nói nhạt, rồi chủ động ngắt cuộc gọi trước khi Duy kịp buông thêm những lời an ủi sáo rỗng.

Màn hình điện thoại vụt tắt, trả lại màu đen thăm thẳm.

My đứng trơ trọi ngoài hiên vắng, những giọt mưa lạnh buốt tạt ướt đẫm vạt áo len mỏng manh. Một cảm giác chông chênh, rợn ngợp xâm chiếm lấy tâm trí cô. Cô tự hỏi liệu quyết định của mình trong đêm nay có phải là một sự điên rồ tột cùng hay không. Đánh đổi một sự nghiệp đang ở độ chín muồi, đánh đổi vị trí trưởng nhóm mà cô phải trầy vi tróc vảy, nếm mật nằm gai suốt bảy năm ròng mới có được, chỉ để ở lại một căn nhà rường sắp sập, ôm lấy một cuốn sổ công thức nấu ăn cũ kỹ của người bà đã khuất... Liệu có đáng không?

Nhưng khi My quay đầu nhìn vào gian nhà giữa, qua khung cửa gỗ liếp hở, bóng hình bố cô đang lặng lẽ, tỉ mẩn dùng chiếc khăn tay cũ lau từng hạt bụi bám trên bức di ảnh của bà Lành dưới ánh đèn dầu le lói, My biết rằng mình không còn đường lui nữa. Cô đã trốn chạy quá lâu sau những bảng kế hoạch vô hồn và những chiếc cúp vinh danh bằng pha lê. Lần này, cô phải ở lại.

***

Sáng hôm sau, trận mưa dầm dề nhiều ngày của xứ Huế tạm thời ngớt hạt, để lại một bầu trời xám xịt, nặng trĩu như chì và những làn sương mù ẩm ướt lãng đãng là đà trên những rặng chè tàu xanh ngắt đầu kiệt An Cựu. Đất cát trong vườn nhão nhoét, bốc lên mùi ngai ngái của lá mục và rêu phong.

Không khí chia tay diễn ra trong sự lặng lẽ, nặng nề đến nghẹn lòng.

Chú Vinh là người rời đi sớm nhất khi trời còn mờ sương. Chú không bước vào gian nhà giữa thắp thêm một nén nhang, chỉ xách chiếc túi vải đựng vài món đồ nghề mộc cũ kỹ, nổ chiếc xe máy cà tàng nhả khói mù mịt trước cổng. Tiếng máy nổ phành phạch phá tan sự tĩnh mịch của buổi sớm. Trước khi gạt chân chống, chú dừng lại nhìn My đang đứng bên bậc thềm đá, ánh mắt chú vẫn lạnh lùng, sắc lẹm và đầy gai góc:

"Hạn chót là ngày hai mươi tháng Chạp. Đừng trách chú không báo trước. Ở lại thì liệu mà coi chừng cái mái bếp sau, trời mưa lớn là nước tạt ngập cả nền đất, sập lúc mô không biết đâu đấy."

Nói xong, chú rồ ga phóng vút đi, để lại một vệt khói xanh cay xè và tiếng máy nổ lạch cạch xa dần rồi mất hút nơi đầu ngõ.

Khoảng chín giờ sáng, chiếc taxi đưa bố mẹ My ra sân bay Phú Bài cũng đỗ xịch trước cổng gỗ.

Ông Quang đứng hồi lâu trước hiên nhà, bàn tay khẳng khiu chạm nhẹ vào từng cột gỗ kiền kiền, ánh mắt ngập tràn sự giằng xé, day dứt khôn nguôi. Ông muốn nói điều gì đó với đứa con gái đầu lòng, muốn dặn dò, muốn chở che, nhưng thói quen kìm nén cảm xúc suốt mấy chục năm tha hương khiến ông chỉ có thể đưa tay vỗ nhẹ lên vai My, giọng run run:

"Con ở lại... ráng giữ gìn sức khỏe. Cần tiền nong chi tiêu hay mua đồ đoàn chi, cứ gọi điện cho bố."

Mẹ Hà thì không giấu nổi sự sốt ruột của người phụ nữ thực tế. Bà kéo My ra một góc, nhét vội vào túi áo khoác của cô một chiếc phong bì dày cộm:

"Tiền bố mẹ cho con để chi tiêu ăn uống với mua nguyên liệu nấu nướng. Đừng có cố chấp mà nhịn ăn nhịn tiêu rồi sinh bệnh ra đó. Nếu thấy cực quá, khói bếp cay mắt quá không nấu nổi... thì cứ gọi cho mẹ, mẹ đặt vé máy bay cho con vào lại Sài Gòn ngay. Đừng tự đày đọa mình vì những chuyện viển vông, nghe con."

My mỉm cười yếu ớt, lắc đầu rồi kiên quyết đẩy chiếc phong bì trở lại vào lòng bàn tay mẹ: "Con tự lo được mà mẹ. Tiền tiết kiệm của con vẫn còn đủ. Mẹ giữ lấy mà chăm sóc sức khỏe cho bố giùm con. Bố dạo ni yếu nhiều rồi."

Chiếc taxi từ từ lăn bánh, bỏ lại những vệt lốp xe hằn sâu trên nền đất ướt, rồi khuất dần sau khúc quanh rợp bóng những bụi tre ngà của con kiệt vắng.

Căn nhà rường cổ kính bỗng chốc trở nên thênh thang, rộng lớn đến rợn ngợp. Mọi tiếng ồn ào, khóc than của đám tang, mọi sự tranh cãi nảy lửa của những người sống giờ đây đã tan biến hoàn toàn vào thinh không, chỉ còn lại sự tĩnh lặng tuyệt đối của một không gian xưa cũ đang thở những hơi thở chậm rãi, u hoài qua từng thớ gỗ mít, gỗ kiền kiền.

My quay bước trở vào trong nhà, hai cánh tay dùng sức kéo then cài cánh cổng gỗ nặng trịch. Một tiếng *cót két* khô khốc vang lên, khép lại thế giới ồn ã bên ngoài, giam cô lại giữa một khoảng trời u trầm của quá khứ.

Cô đi thẳng vào gian nhà giữa, đến bên chiếc sập gụ. Cuốn sổ tay bọc vải hoa nhí vẫn nằm ngay ngắn ở đó, đặt trang trọng dưới chân bức di ảnh của bà Lành. Trong bức ảnh đen trắng đã ngả vàng, bà nội mặc chiếc áo dài gấm sẫm màu, cổ đeo chuỗi hạt trầm hương, nở một nụ cười hiền hậu, bao dung. Đôi mắt bà như đang nhìn thấu suốt mọi nỗi hoang mang, sợ hãi, trống rỗng đang cuộn trào trong lòng cô cháu gái.

My ngồi xếp bằng xuống chiếc chiếu cói trải trên sàn gỗ, hít một hơi thật sâu để xua đi cơn run rẩy trong lồng ngực, rồi đưa đôi bàn tay cẩn thận lật mở trang giấy đầu tiên của cuốn sổ.

Dưới dòng lạc khoản ghi ngày tháng của nhiều năm về trước, nét chữ tím của bà Lành hiện lên rõ ràng, nắn nót từng nét móc:

*"Món thứ nhất - Bún bò Huế cho bà Năm Sương bán xôi đầu kiệt.* *Bà Năm tính tình bộc trực, ruột để ngoài da, hay nói lời cay đắng nhưng cái bụng thì lành như hạt gạo. Xưa rày bà ấy thích nhất bún bò mạ nấu, phải cay nồng mùi ớt chưng, thơm dậy mùi sả tươi, và nước dùng phải trong leo lẻo, ngọt từ xương bò hầm lửa than ba chập. Con nhớ nấu cho đượm vị mà đem sang..."*

Đọc đến cái tên "Bà Năm Sương", sống lưng My bỗng lạnh toát, một luồng khí lạnh chạy dọc theo tủy sống.

Ký ức tuổi thơ mờ nhạt chôn giấu suốt bao năm bỗng chốc ùa về như một thước phim quay chậm. Cô nhớ mang máng vào một buổi trưa hè oi ả năm cô lên tám tuổi, bà Năm Sương và bà nội từng có một trận cãi vã nảy lửa chấn động cả con kiệt An Cựu. Tiếng la lối, tiếng mắng nhiếc thậm tệ của bà Năm Sương vì một chuyện xích mích ranh giới đất cát bờ rào cỏn con nào đó đã khiến cả xóm kéo đến xem. Kể từ ngày ấy, suốt bao nhiêu năm trời đằng đẵng, hai người phụ nữ già không bao giờ thèm nhìn mặt nhau mỗi khi vô tình chạm trán ở đầu ngõ, hễ thấy bóng người này từ xa là người kia đã quay ngoắt đi nơi khác.

Tại sao người đầu tiên trong cuốn di nguyện của bà lại là người này? Một người ngỡ như đã kết oán thù sâu nặng suốt nửa đời người?

Một cơn gió lạnh từ ngoài vườn thốc qua khe liếp mục nát, mang theo mùi ẩm mốc nồng nặc từ chạn bếp xộc thẳng vào sống mũi. Mùi ẩm mốc ở chạn bếp nhắc My rằng cô chưa từng biết cách nhóm lửa củi hay phân biệt các loại mắm Huế.