Cung đấu bằng biên nhận
Lời buộc tội gay gắt của Đỗ Kính vang vọng giữa công đường Vân Kinh khiến Tạ Vinh biến sắc, đẩy phiên đối chất kinh tế sang hồi gay cấn nhất.
Không khí trong sảnh đường ngột ngạt và căng rẫy như trước một cơn dông lớn mùa hạ. Dưới những hàng cột gỗ lim xám xịt phủ bóng râm u tịch, mùi mực nho mới mài trên nghiên đá hòa lẫn với hơi ẩm ngai ngái bốc lên từ nền đá xanh bị giẫm đạp bởi hàng trăm dấu chân. Đỗ Kính hai mắt đỏ ngầu, những tia máu li ti giăng kín tròng mắt đục ngầu vì nhiều đêm mất ngủ. Cánh tay gầy guộc run rẩy như cành củi khô trước gió, ngón tay trỏ với móng tay cáu bẩn vệt mực chỉ thẳng vào chóp mũi Tạ Vinh, ngực phập phồng dữ dội như chiếc ống bễ lò rèn đã rách toang van khí.
Lão quản kho già cả đời khúm núm luồn cúi, quen thói tích cóp từng đồng bạc lẻ rơi vãi nơi kẽ hở sổ sách, giờ đây bỗng bừng tỉnh nhận ra mình chẳng qua chỉ là con tốt thí hèn mọn sắp bị nghiền nát để gánh thay món tội tày đình bòn rút quốc khố cho lũ quyền thương. Sự tuyệt vọng cùng cực hóa thành ngọn lửa cuồng nộ bốc cháy ngùn ngụt.
"Chính ngươi! Tạ Vinh, ngươi mở to mắt chó ra mà nhìn!" Đỗ Kính gằn từng tiếng qua kẽ răng nghiến chặt, thanh âm the thé run rẩy vì uất nghẹn xé toạc sự tĩnh mịch của sảnh nha. "Mỗi tháng hai kỳ vào ngày mùng một và rằm, ai là kẻ lén lút sai gia nhân mang từng gói bạc vụn bọc trong khăn điều đến tận góc phòng kho sau Bếp Đông đặt lên sập gụ của ta? Ai vỗ vai bảo ta rằng lũ cấm vệ quân ở Cửa Tây Dịch mắt nhắm mắt mở, chỉ cần lót tay dăm ba xâu tiền kẽm với vài bao trà vụn là qua mặt dễ như trở bàn tay? Chính miệng ngươi nói, đường cát trắng thượng phẩm xứ Nam cùng than nghiến loại một đem ra chợ Nam Thành và dãy phố Hàng Đường bán lẻ có giá gấp ba, cứ dỡ bớt ngoài bến Liễu rồi cho xe rỗng hoặc xe độn trấu chạy thẳng vào cung để ta ký phiếu nhận đủ! Ngươi thề thốt sống chết hứa chia cho ta ba phần trọn vẹn, giờ thấy quan thẩm khế của Ty Khảo Sổ truy xét đến tận chân tường thì ngươi phủi tay như phủi bụi tro, đổ sạch vạ gió tai bay lên cái đầu bạc này ư?!"
Tạ Vinh lùi lại nửa bước, đôi hài nhung đen trượt nhẹ trên mặt đá trơn nhẵn. Vạt áo lụa xanh biếc đắt tiền thêu hoa chìm run lên bần bật theo từng nhịp thở dồn dập. Sắc mặt gã trong chớp mắt chuyển từ trắng bệch sang xám ngoét rồi đỏ tía vì giận dữ và kinh hãi. Nhưng chỉ trong khoảnh khắc ngắn ngủi, bản năng gian xảo của một tay buôn lão luyện từng lăn lộn qua trăm phường ngàn bến lập tức trỗi dậy. Gã hiểu rõ nếu để lời buộc tội này ăn sâu vào tâm trí quan thẩm phán, gã không chỉ mất trắng cơ nghiệp mà đầu còn có thể rơi xuống đất vì tội danh xâm phạm quân nhu quốc khố.
Gã lập tức đổi nét mặt, hai đầu gối sụp xuống nền đá gõ cộp một tiếng vang dội, thân hình phủ phục dập đầu sát đất, cất giọng nghẹn ngào ai oán như thể bản thân đang phải gánh chịu nỗi oan khiên thấu tận trời xanh:
"Bẩm thẩm khế đại nhân minh xét! Lời lão Đỗ hoàn toàn là sự vu khống đê hèn, trắng trợn của kẻ sắp chết đuối quơ quào vớ cọc rơm! Thảo dân chỉ là quản sự khế ước của Liên hiệu Vạn Phúc, một lòng phụng sự việc cung ứng vật phẩm cho hoàng cung theo đúng bổn phận thương nhân. Thảo dân chỉ nhận lệnh giao hàng chiếu theo đúng danh mục và số lượng ghi trên trát điều phối của Kho Bếp Đông. Việc hàng hóa trên xe đủ hay thiếu, phẩm cấp tốt hay xấu, hoàn toàn do khâu cân nhận độc lập của chính Kho Bếp Đông tự thẩm định và chịu trách nhiệm! Lão Đỗ là quản kho lâu năm, dưới tay có cân đồng lòng chảo, có thư lại mục sở thị ghi chép từng khắc. Một khi lão đã đích thân hạ bút ký nhận đủ số lượng, đóng dấu mộc đỏ vuông vức vào biên nhận giao kho trao lại cho phu xe của thảo dân, thì trách nhiệm pháp lý của phường buôn chúng thảo dân xem như đã hoàn tất rốt ráo!"
Gã ngẩng đầu lên, trán đã ửng đỏ vì cú dập đầu kịch liệt, đôi mắt ranh mãnh cố nặn ra vẻ bi phẫn tột cùng:
"Thảo dân làm sao biết được sau khi xe qua cổng thành, người của Bếp Đông dỡ hàng ra sao, phân bổ vào các gian kho thế nào? Biết đâu chính nội bộ Bếp Đông từ trên xuống dưới đã thông đồng tuồn hàng ra ngoài tiêu thụ riêng, để rồi nay việc vỡ lở, sổ sách thâm hụt lại dựng chuyện hoang đường đổ vấy lên đầu những nhà buôn lương thiện như chúng thảo dân?! Kính xin đại nhân lấy điển lệ triều đình làm trọng, xét theo giấy trắng mực đen mà trả lại sự trong sạch cho phường buôn Vạn Phúc!"
Hai kẻ từng ngồi chung mâm rượu ngọc, cùng nhau chúc tụng và ngấm ngầm chia chác từng lạng bạc bòn rút từ mồ hôi của hàng trăm cung nhân lao dịch và ngân sách triều đình, nay bỗng chốc hóa thành hai con thú hoang bị dồn vào ngõ cụt tăm tối. Chúng nhe nanh giương vuốt, cắn xé nhau tàn nhẫn hòng tìm kiếm một khe hở sinh tồn mong manh. Tạ Vinh bám chặt vào quy trình giấy tờ hành chính và con dấu giao nhận đã đóng để thoái thác mọi tội lỗi, trong khi Đỗ Kính lại ra sức cào cấu, vin vào lời thú nhận nhận hối lộ nhằm lôi kẻ chủ mưu xuống vũng bùn cùng mình để mưu cầu một bản án giảm nhẹ.
Chát!
Tiếng kinh đường mộc nện dứt khoát và đanh gọn xuống mặt bàn gỗ lim vang lên như một tiếng sét khô khốc, chặn đứng mọi lời phân bua, cãi vã ồn ào đang làm náo loạn chốn công đường.
Trên ghế thẩm phán, quan thẩm khế Hoàng Minh Khuê ngồi ngay ngắn, lưng thẳng như một ngọn giáo cắm sâu vào lòng đất. Ánh mắt bà lạnh lẽo và sắc bén như lưỡi dao cạo, từ từ quét qua hai kẻ đang quỳ mọp dưới thềm đá phủ rêu xanh. Đối với một nữ thẩm khế kinh tế từng kinh qua hàng trăm vụ án gian lận thương thuyền và thâm lạm ngân khố khắp các dải duyên hải phía Nam, thứ bà tin tưởng tuyệt đối trên cõi đời này chưa bao giờ là những giọt nước mắt sám hối muộn màng, những lời thanh minh bi thảm hay sự thịnh nộ bộc phát của những kẻ mang tội. Thứ duy nhất có tiếng nói tại phiên tòa này là chuỗi chứng cứ logic, vết tích mực thước và sự toàn vẹn của hồ sơ bàn giao.
"Công đường Vân Kinh xét việc bằng chứng lý, không xét bằng lời cãi vã cảm tính của những kẻ đang tìm đường trốn tội." Giọng Hoàng Minh Khuê không hề cao giọng nhưng từng âm sắc trầm tĩnh mang theo uy lực nặng ngàn cân, đè bẹp sự xôn xao của đám đông dự thính phía sau rào chắn. "Tạ Vinh chối bỏ mọi liên quan đến các xe hàng rỗng, nại cớ giấy tờ biên nhận đã hoàn tất. Đỗ Kính khai bị xúi giục chia nhỏ chuyến xe, nhận bạc lót tay để làm ngơ cho hàng trôi ra chợ ngoài. Muốn biết ai nói thật, ai xảo biện, chỉ cần tra xét sự thật khách quan nằm trong chuỗi bàn giao hồ sơ lưu trữ."
Bà khẽ nghiêng đầu về phía tả ngạn công tọa, cất giọng dứt khoát ra lệnh cho viên tư pháp lại: "Mời đại diện Ty Khảo Sổ trình chuỗi chứng từ đã được niêm phong theo lệnh khám xét!"
Nhận lệnh, Đặng Thu Vân từ tốn đứng dậy từ dãy bàn công vụ bên tả. Hôm nay nàng khoác trên mình bộ quan phục chỉnh tề của kiểm toán viên Ty Khảo Sổ, mái tóc vấn cao gọn gàng sau chiếc mũ cánh chuồn nhỏ. Với tư cách là người thụ lý độc lập nhánh chứng từ nội cung sau khi Lục Hoài Cẩn nộp đơn thoái thác thẩm quyền trực tiếp, phong thái của nàng toát lên vẻ sắc sảo, lạnh lùng và chuẩn xác như một chiếc bàn tính bằng thép nguội.
Trên đôi bàn tay đeo bao găng bằng vải thô trắng, nàng nâng cao một chiếc tráp gỗ thông bọc nẹp đồng. Bên trong là một phong bì bằng giấy dầu màu nâu dày cộp, mép gấp được dán kín mít bởi ba lớp sáp đỏ tươi in hằn sâu dấu triện hoa thị của Ty Khảo Sổ.
"Bẩm thẩm khế đại nhân," Đặng Thu Vân cất bước tiến ra giữa trung tâm sảnh đường, giọng nói dõng dạc, rõ ràng từng thanh âm. "Đây là toàn bộ chuỗi chứng từ xuất nhập kho của Kho Bếp Đông và Liên hiệu Vạn Phúc trong suốt hai mươi tư tháng qua, được tiến hành thu giữ theo Lệnh Niêm Phong Khẩn Cấp ban hành vào canh tư ngày mười chín tháng Ba vừa qua. Toàn bộ hồ sơ này từ lúc tịch thu tại phòng lưu trữ số ba của Bếp Đông cho đến khi chuyển giao về án thư công đường đều tuân thủ nghiêm ngặt quy chế bảo toàn chứng cứ của Điển Lệ Đại Ninh. Quá trình lập biên bản tại chỗ có sự ký nhận mục sở thị của ba kiểm toán viên độc lập, thư lại áp giải của phủ nha, và sổ giao nhận từng canh giờ không hề đứt đoạn. Từng trang tài liệu đều được đánh số hiệu chìm, không hề có dấu hiệu bị tẩy xóa, tráo đổi hay can thiệp từ bên ngoài."
Dưới sự chứng kiến nghiêm ngặt của hai viên tư pháp lại đứng kèm hai bên, Thu Vân dùng chiếc dao ngà nhỏ cẩn thận bẻ gãy từng lớp sáp niêm phong. Tiếng sáp khô vỡ lách tách giòn tan giữa không gian im phăng phắc. Nàng rút ra từng tập hồ sơ được kẹp bằng các thẻ tre chuốt nhẵn, phân loại rành mạch theo từng thẻ bài ghi màu mực khác nhau. Nàng bước từng bước dứt khoát xuống thềm đá, đặt thẳng từng xấp biên nhận trước mặt Đỗ Kính và Tạ Vinh.
"Mời hai vị mở mắt đối chiếu cho thật kỹ," Thu Vân chỉ tay vào xấp giấy trên cùng. "Đây là bốn mươi phiếu xuất kho mang danh nghĩa Liên hiệu Vạn Phúc, có đầy đủ chữ ký tươi bằng mực đen của quản sự Tạ Vinh và dấu mộc hình bầu dục của phường buôn Vạn Phúc. Đối ứng trực tiếp với xấp phiếu này là bốn mươi phiếu nhập kho tại sân cân Bếp Đông mang chữ ký nhận của Đỗ Kính. Điều đáng nói là, trong mười lăm chuyến hàng có tỷ lệ khai báo hao hụt bất thường từ ba mươi đến năm mươi phần trăm, mã số lô hàng trên phiếu xuất của Vạn Phúc hoàn toàn trùng khớp với mã số trên phiếu cân nhận của Bếp Đông đến từng nét gạch."
Thu Vân hơi dừng lại, ánh mắt sắc lẹm xoáy thẳng vào gương mặt đang co giật từng chập của Tạ Vinh:
"Nếu Tạ Vinh nói chỉ giao hàng theo trát mà hoàn toàn không hay biết hàng hóa bị thiếu hụt, vậy xin hỏi quản sự Tạ, tại sao trên biên nhận giao nhận hiện trường do chính tay các phu xe của Vạn Phúc mang theo lại có sẵn dòng chữ ghi chú bằng mực son: 'Hao hụt dọc đường do thời tiết, bên nhận đồng ý trừ trực tiếp vào sản lượng'? Đáng chú ý hơn nữa, dòng chữ này được viết cùng một loại mực son chu sa pha dầu trẩu, và nét chữ khuyên tròn ở phần đuôi hoàn toàn trùng khớp với nét chữ trong sổ bộ kế toán nội bộ của bản điếm Vạn Phúc ngoài chợ Nam Thành mà sai nha vừa thu giữ sáng nay?!"
Tạ Vinh trợn trừng hai mắt, đồng tử co rút lại như gặp phải ác mộng. Bàn tay gã run rẩy chộp lấy mép tờ giấy biên nhận vàng ố rồi lại vội vã rụt lại như vừa chạm vào thanh sắt nung đỏ. Đó chính là nét chữ bay bướm quen thuộc của tay kế toán trưởng thân tín mà gã đích thân cắt cử phụ trách các chuyến xe vào nội thành. Từng dấu vết tưởng chừng như kín kẽ nhất lại trở thành sợi dây thòng lọng siết chặt lấy cổ họng gã.
"Chưa hết," Thu Vân không để cho gã có lấy một giây định thần, nàng lật tiếp tập hồ sơ thứ hai đóng chỉ xanh, giọng nói sắc lạnh như băng giá. "Theo nguyên tắc 'lưỡng chứng đối soát' được quy định nghiêm ngặt tại Điển Lệ Đại Ninh, phiếu nhập kho chỉ có giá trị thanh toán khi khâu cân nhận thực tế được chứng thực bởi cơ quan giám sát độc lập. Các ngươi đã cấu kết tinh vi để làm giả các cặp phiếu trùng số hiệu: một phiếu ghi nhận đủ một trăm phần trăm sản lượng để Vạn Phúc ung dung mang sang Hộ Bộ lĩnh trọn bạc công khố, một phiếu khác ghi thiếu hụt ba mươi đến năm mươi phần trăm để Đỗ Kính dùng làm căn cứ hợp thức hóa lượng đường cát và than hoa bốc hơi khỏi kho Bếp Đông. Từng dấu mộc đỏ, từng nét ký nhận tiền tươi của Tạ Vinh tại trạm phát ngân Hộ Bộ đều nằm rành rành ở đây. Trước chuỗi chứng từ song hành có đầy đủ chữ ký và dấu triện của cả hai bên đương sự, mọi lời xảo biện đổ lỗi qua lại của hai kẻ phạm tội trên công đường này chỉ là trò hề vụng về và vô nghĩa!"
Đỗ Kính nghe xong, toàn bộ xương sống như bị rút cạn, lão rên rỉ một tiếng thảm hại rồi ngã ngồi bệt xuống nền đá lạnh ngắt, hai tay ôm lấy đầu tuyệt vọng. Tạ Vinh thì há hốc miệng, mồ hôi trên trán túa ra như tắm, chảy ròng ròng ướt đẫm cả cổ áo lụa đắt tiền. Sự im lặng chết chóc bao trùm lên hai bị cáo.
"Triệu nhân chứng tiếp theo vào sảnh!" Hoàng Minh Khuê lạnh lùng gõ nhẹ đầu ngón tay xuống bàn án thư, cất tiếng truyền lệnh.
Cánh cửa ngách bên hữu sảnh đường nặng nề mở ra. Lê Thuận trong bộ đồng phục thư lại tuần tra Cửa Tây Dịch bằng vải chàm sẫm màu bước vào. Khuôn mặt chàng thanh niên ngày thường vốn hay cười cợt, thích đùa dai và la cà buôn chuyện khắp các hàng quán, nay lại trở nên nghiêm trang lạ thường. Lưng chàng thẳng tắp, từng bước chân đĩnh đạc vang lên đều đặn trên mặt đá. Trên hai tay Lê Thuận ôm chặt hai cuốn sổ dày cộp bọc bìa da bò màu nâu sẫm – cuốn nhật trình tuần tra cổng thành và sổ kiểm soát phương tiện vận tải ra vào thành nội.
"Thư lại Cửa Tây Dịch Lê Thuận kính chào thẩm khế đại nhân," Lê Thuận chắp tay躬 thân hành lễ theo đúng quy chuẩn nha môn, giọng nói sang sảng, không hề vướng chút e dè sợ sệt. "Thảo chức xin kính cẩn trình nộp sổ nhật trình trạm gác Cửa Tây Dịch từ trung tuần tháng Mười một năm ngoái đến trung tuần tháng Ba năm nay. Mọi chuyến xe ngựa kéo của Liên hiệu Vạn Phúc khi ra vào cổng thành đều được thảo chức cùng các toán lính trực ghi chép cẩn mật giờ đến, giờ đi, số hiệu xe, số lượng phu kéo và tình trạng chịu tải của thùng xe."
Lê Thuận đặt hai cuốn sổ lên chiếc bàn phụ do viên thư lại nội đình chuẩn bị, rồi từ tốn lật mở từng trang giấy dó dày dặn đã được đánh số thứ tự cẩn mật bằng mực đen. Chàng chỉ ngón tay rắn rỏi vào những hàng chữ ngay ngắn:
"Bẩm đại nhân, xin mời thẩm định trang thứ bốn mươi hai, nhật ký ngày mười lăm tháng Giêng: xe chở hàng số hiệu Giáp-bốn của Liên hiệu Vạn Phúc do phu xe Trương Lực cầm dây cương, tiến vào Cửa Tây Dịch lúc giờ Thìn một khắc, và quay đầu ra khỏi cổng lúc giờ Thìn hai khắc. Cả quá trình vào lẫn ra chỉ diễn ra vỏn vẹn trong vòng một khắc đồng hồ!"
Lê Thuận ngẩng đầu, đưa mắt nhìn thẳng vào Tạ Vinh đang run lẩy bẩy:
"Quãng đường từ trạm gác Cửa Tây Dịch đi vào sân cân của Kho Bếp Đông dài gần một dặm đường lát đá cuội quanh co, lại phải dừng lại làm thủ tục qua hai trạm kiểm soát nội dịch của cấm vệ quân. Một cỗ xe chở nặng hai ngàn cân than hoa gỗ nghiến loại một tuyệt đối không thể nào di chuyển quãng đường ấy, dỡ từng sọt than xuống đất, đưa lên cầu cân đong đếm và quay đầu xe trở ra chỉ trong vòng một khắc! Đó là điều phi lý về mặt thực tế. Chưa kể, thảo chức đã ghi rõ vào cột hiện trạng xe: lúc xe vào cổng, bánh xe gỗ bọc sắt lăn nhẹ bẫng trên mặt đường, tiếng trục xe nẩy cành cạch vang dội trên đá lát, hai con ngựa kéo bước đi thong dong không hề có dấu hiệu gồng mình chịu tải nặng. Thùng xe tuy được trùm bạt gai kín mít và buộc dây thừng chằng chịt, nhưng thực chất bên trong chỉ chèn rơm khô và vài sọt mùn cưa nhẹ hều để ngụy trang mắt lính tuần!"
Từng lời khai rành mạch, ăn khớp chuẩn xác với từng vạch khắc trên đồng hồ nước của Lê Thuận giáng xuống như một đòn sấm sét đánh tan nát toàn bộ luận điểm "chở hàng đầy đủ vào nội cung" mà Tạ Vinh ra sức bấu víu.
Khi sảnh đường còn chưa hết bàng hoàng trước những con số biết nói của viên thư lại trẻ tuổi, thì từ hàng ghế dành cho người làm chứng được bảo vệ theo Quy chế nhân chứng của Ty Khảo Sổ, một bóng người mảnh mai từ từ đứng dậy. Vũ Mai bước ra. Nàng mặc bộ áo nữ quan màu xanh nhạt giản dị, không hề đeo bất kỳ món trang sức nào. Trên đôi tay nhỏ nhắn, nàng nâng niu một tập giấy nháp mỏng manh, mép giấy đã sờn rách và ngả màu ố vàng vì thời gian – mười tám tờ giấy nháp ghi chép hiện trường mà nàng đã liều mạng giấu kín dưới đáy chiếc hòm gỗ đựng xiêm y suốt mùa đông giá rét.
Đứng trước sự uy nghiêm của công đường và hàng chục ánh mắt đổ dồn vào mình, Vũ Mai thoạt đầu không giấu nổi sự căng thẳng. Mười đầu ngón tay nàng siết chặt lấy mép giấy, bờ vai khẽ run rẩy. Nhưng khi nàng ngước mắt lên, bắt gặp ánh mắt ấm áp, kiên định của Nguyễn An Trà và cái gật đầu khích lệ đầy tin cậy của Tống Diệp ở hàng ghế bên cạnh, nỗi sợ hãi vô hình trong lòng nàng bỗng chốc tan biến như sương sớm gặp nắng mai. Nàng hít sâu một hơi, ngẩng cao đầu, ánh mắt trở nên trong trẻo và quả quyết lạ thường.
"Bẩm quan thẩm khế đại nhân," giọng Vũ Mai cất lên, tuy thanh mảnh dịu dàng nhưng từng từ từng chữ đều vô cùng dứt khoát, vang vọng khắp sảnh đường tĩnh lặng. "Thảo dân là Vũ Mai, nữ quan giữ sổ ca trực tại Kho Bếp Đông. Đây là mười tám tờ giấy nháp ghi chép số liệu cân đo thực tế tại cầu cân do chính tay thảo dân ghi lại ngay tại hiện trường từng ca làm việc. Suốt từ mùa đông năm ngoái cho đến đầu mùa xuân năm nay, Đỗ quản kho liên tục gọi thảo dân vào phòng kín sau giờ đóng cửa, đưa ra các tờ phiếu trắng tinh đã đóng sẵn dấu giáp lai, ép buộc thảo dân phải chép đè số liệu khống do lão đọc. Lão bắt thảo dân nâng tỷ lệ hao hụt đường cát từ ba phần trăm lên mức ba mươi phần trăm, hoặc ghi nhận xe hàng đã giao đủ bốn mươi bao đay trong khi thực tế trên mặt sân cân không hề có lấy một hạt đường!"
Khóe mắt Vũ Mai hơi ửng đỏ khi nhớ lại chuỗi ngày sống trong nơm nớp lo sợ, nhưng giọng nàng không hề đứt quãng:
"Thảo dân thân phận thấp hèn, vì quá sợ hãi trước những lời đe dọa tước bỏ chức danh, tống giam vào lãnh cung hoặc bị vu cáo cho tội danh làm thất thoát vật tư triều đình, nên ngoài mặt buộc phải cúi đầu vâng dạ làm theo lệnh Đỗ Kính. Thế nhưng lương tâm của một người ghi sổ không cho phép thảo dân nhắm mắt làm ngơ trước hành vi cướp đoạt công quỹ. Thảo dân đã lén lút dùng giấy nháp vụn ghi lại chính xác số lượng hàng hóa thực tế được hạ xuống sân, số hiệu cọc xe và thời khắc xe đến rồi rời đi."
Vũ Mai bước lên, kính cẩn đặt xấp giấy nháp lên bàn của tư pháp lại:
"Kính xin đại nhân cho đối chiếu: Tại tờ nháp số bảy lập vào ngày mười lăm tháng Giêng, thảo dân đã ghi rõ bằng mực đen: 'Giờ Thìn một khắc, cỗ xe số Giáp-bốn của Vạn Phúc tiến vào sân kho, phu xe không hề dỡ bạt hạ tải, Đỗ quản kho đích thân bước ra ký lệnh cho xe quay đầu trở ra ngay lập tức'. Con số, ký hiệu xe và thời khắc này hoàn toàn trùng khớp chuẩn xác với trang sổ nhật trình Cửa Tây Dịch mà thư lại Lê Thuận vừa trình báo!"
Hai nguồn chứng cứ độc lập hoàn toàn – một bản nhật trình tuần tra của người lính gác ngoài cổng thành, một tập giấy nháp ghi vội của nữ quan giữ sổ bên trong sân cân – như hai gọng kìm bằng thép tôi luyện khép chặt lại với nhau một cách hoàn hảo, không để hở dù chỉ một kẽ nứt nhỏ cho sự dối trá len lỏi. Sự thật trần trụi đã phơi bày rõ mười mươi: không hề có bất kỳ sự hao hụt tự nhiên do mưa gió hay đường sá xa xôi nào cả, mà toàn bộ chỉ là một màn kịch vụng về với những cỗ xe rỗng ruột chạy vòng vo nhằm rút ruột kho ngân!
Đỗ Kính nghe từng lời khai của Vũ Mai như từng nhát búa tạ nện thẳng vào màng nhĩ. Mặt lão xám ngoét không còn một giọt máu, bờ môi run rẩy bần bật, hai hàm răng va vào nhau lập cập: "Ta... ta bị dồn ép... ta không cố ý làm càn... xin đại nhân tha mạng..."
"Ngươi bị dồn ép ư?"
Một thanh âm trầm thấp, lạnh lùng nhưng mang theo sức nặng đanh thép bỗng vang lên từ góc rào gỗ ngăn cách khu vực quan chức thụ lý.
Lục Hoài Cẩn bước lên một bước. Chàng đứng thẳng dưới ánh sáng ban ngày rọi qua khung cửa lớn, vóc dáng cao ráo trong bộ quan phục kiểm toán thêu chỉ bạc toát lên vẻ uy nghiêm bức người. Mặc dù chàng đã chủ động nộp đơn thoái thác quyền kiểm toán trực tiếp quầy trà của An Trà để đảm bảo tính chí công vô tư tuyệt đối của bản án, nhưng với tư cách là kiểm toán viên trưởng phụ trách điều tra nhánh chứng cứ vận tải và thương mại ngoại thành, chàng nắm giữ toàn quyền trình bày kết quả rà soát dòng tiền kinh tế trước công đường.
Hoài Cẩn hướng về phía Hoàng Minh Khuê, vòng tay hành lễ theo đúng quy chuẩn công vụ: "Bẩm thẩm khế đại nhân, Ty Khảo Sổ đã phối hợp chặt chẽ cùng Ty Đạc Điền và sai nha phủ Vân Kinh, lần theo từng vết tích dòng tiền và các cuống vé đò chở hàng vượt sông do chính phu xe Trương Lực cung cấp trong quá trình thẩm vấn. Bức tranh toàn cảnh về mạng lưới tiêu thụ tang vật và dòng tiền thất thoát đã được làm sáng tỏ hoàn toàn, không còn một điểm mờ."
Nói đoạn, Hoài Cẩn ra hiệu cho nha dịch trải rộng một tấm bản đồ lộ trình thương mại kinh thành Vân Kinh bồi trên nền lụa điều, đặt ngay ngắn bên cạnh bảng kê lưu chuyển dòng tiền do Đặng Thu Vân vừa hoàn thiện:
"Toàn bộ số đường cát trắng thượng phẩm xứ Nam cùng than hoa gỗ nghiến loại một được rút ruột từ ngân khố triều đình hoàn toàn không hề bốc hơi hay thất thoát dọc đường. Chúng được các thuyền buôn của Liên hiệu Vạn Phúc chở từ mỏ than và vùng mía đường cập vào bến Liễu ngoài thành. Tại đây, hàng hóa ngự dụng lập tức được dùng xe bò bí mật hạ tải và phân tán về ba kho hàng tư nhân kiên cố nằm trên phố Hàng Đường và khu vực chợ Nam Thành. Ba hiệu buôn đứng tên chủ sở hữu ba kho hàng này lần lượt mang biển hiệu: tiệm trà đường Phúc An, tiệm than củi Vạn Thắng và hiệu buôn bách hóa Nghĩa Hưng."
Một tiếng xôn xao kinh ngạc bỗng chốc rộ lên từ phía hàng ghế dự thính. Người dân và các thương nhân chứng kiến không khỏi giật mình trước những cái tên tiệm buôn vô cùng quen mặt nơi phố thị.
Hoài Cẩn không dừng lại, giọng chàng tiếp tục bóc trần từng lớp vỏ bọc với sự chính xác tuyệt đối của một bậc thầy sổ sách:
"Qua kiểm tra toàn bộ khế ước môn bài, sổ bộ đinh bạ và hồ sơ hộ tịch lưu trữ tại phủ nha, cả ba cơ sở thương mại này trên danh nghĩa đều do em rể và cháu ruột của quản sự Tạ Vinh đứng tên điều hành! Hàng hóa cao cấp mang tiêu chuẩn nội cung rút từ công quỹ được tuồn ra các cửa tiệm này để bán lẻ trực tiếp cho các tửu lầu sang trọng và thương nhân tư nhân với giá thị trường từ năm mươi đến sáu mươi đồng một cân đường cát. Trong khi đó, Tạ Vinh vừa ung dung bỏ túi món tiền tươi khổng lồ thu được ngoài chợ đen, vừa cầm tập hóa đơn khống đã được Đỗ Kính ký nhận đủ để sang Hộ Bộ đàng hoàng lĩnh trọn vẹn chín mươi đồng tiền công khố cho mỗi cân hàng ảo!"
Chàng bước đến trước mặt Tạ Vinh, ánh mắt sắc như gươm tuốt khỏi bao:
"Tổng số tiền bất chính mà đường dây khép kín này chiếm đoạt từ ngân khố triều đình và ngân sách cung ứng phẩm vật của điện Ngọc Chiếu trong suốt hai mươi tư tháng qua lên tới con số kinh hoàng: hơn hai trăm bốn mươi quan tiền đồng nguyên chất! Đây tuyệt đối không phải là sự tắc trách hay sơ suất hành chính trong khâu kiểm kê, càng không phải là hao hụt tự nhiên do thời tiết, mà là một hành vi tham ô công quỹ có tổ chức, có trù tính chặt chẽ, được che đậy bằng thủ đoạn làm giả chứng từ tinh vi và kéo dài qua nhiều niên độ kế toán!"
Từng lời, từng con số, từng dẫn chứng xác thực mà Hoài Cẩn và Thu Vân đưa ra như một bản cáo trạng bằng thép giáng xuống, đập tan mọi ảo tưởng cuối cùng của hai kẻ thủ ác. Tạ Vinh hoàn toàn tê liệt. Toàn thân gã xụi lơ như một bao tải rách, ngã quỵ xuống mặt đá ẩm ướt, mồm há hốc nhưng cổ họng nghẹn ứ, không thể thốt ra nổi dù chỉ một âm thanh thanh minh. Chiếc bẫy độc quyền vật tư xảo quyệt, những lời đe dọa trịch thượng hòng bóp chết quầy trà sữa nhỏ nhoi, và cái vỏ bọc lịch thiệp của một đại thương gia thành đạt bỗng chốc vỡ vụn thành trăm mảnh, chỉ còn trơ lại hình ảnh thảm hại của một tên tội đồ bòn rút mồ hôi nước mắt của công khố và lê dân.
Ở hàng ghế dành cho những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, Nguyễn An Trà ngồi lặng lẽ dõi theo từng biến chuyển trên công đường.
Nàng nhìn thấy bờ vai nhỏ bé của Vũ Mai đã thôi run rẩy, thay vào đó là tư thế ngẩng cao đầu đầy kiêu hãnh của một người vừa chiến thắng nỗi sợ hãi để bảo vệ sự thật. Nàng nhìn thấy ánh mắt kiên định, nụ cười nhẹ nhõm thoáng qua trên gương mặt Tống Diệp – người cộng sự trung thành đã cùng nàng chia sẻ từng giọt mồ hôi bên bếp lửa. Nàng nhìn thấy phong thái đĩnh đạc, quang minh chính đại của Lê Thuận, và nhìn thấy tác phong nghiêm cẩn, sự chính trực đến tột cùng trong từng động tác lật giở chứng từ của Lục Hoài Cẩn và Đặng Thu Vân.
Một cảm giác nhẹ nhõm vô bờ bến như dòng suối mát lành từ từ len lỏi vào từng ngóc ngách tâm can An Trà, khiến lồng ngực nàng giãn ra và từng hơi thở trở nên thanh thản lạ kỳ.
Nhớ lại những ngày đầu tiên khi nàng vừa mở mắt tỉnh dậy ở thế giới xa lạ này, mang trên mình thân phận một nữ quan nhỏ bé chốn cung đình ngột ngạt cùng món nợ bảo lãnh ba mươi sáu quan tiền treo lơ lửng như gươm kề cổ, An Trà đã từng sống trong chuỗi ngày bão dông của sự hoang mang. Người ta đồn nàng tranh sủng với các phi tần, đồn nàng kết bè kéo cánh mưu đồ bất chính, đồn rằng quầy trà sữa của nàng chẳng qua chỉ là một nước cờ quyền lực nhằm thao túng hậu cung.
Bản thân nàng, mang theo tâm lý của một người từng kiệt sức vì những toan tính chốn công sở hiện đại, cũng đã có những đêm trằn trọc rơi vào cái bẫy overthinking đầy sợ hãi. Nàng từng lo sợ rằng muốn sinh tồn ở chốn thâm cung hiểm ác này, con người ta bắt buộc phải dùng mưu hèn kế bẩn, phải nghi kỵ lẫn nhau đến tận cùng xương tủy, phải tự biến mình thành một kẻ "trà xanh" đầy thủ đoạn giả tạo, hoặc phải gồng mình trở thành một nữ cường cô độc tự gánh vác cả bầu trời mà không dám tin tưởng vào bất kỳ ai.
Thế nhưng giờ đây, khi ngồi giữa sảnh đường Vân Kinh sáng rõ ánh sáng của công lý và phép nước, An Trà mới thấu hiểu một chân lý sâu sắc mà giản dị: Chốn cung đình nguy nga hay thương trường khốc liệt, suy cho cùng cũng chỉ là nơi con người làm việc và tìm kiếm kế mưu sinh. Những người lao động chân chính không cần và không bao giờ nên dùng đến những mưu mô hiểm độc để hạ bệ đồng loại.
Công lý, sự tôn nghiêm và chén cơm manh áo của họ được bảo vệ vững chắc nhất không phải bằng ân sủng thất thường của bậc quyền quý, mà bằng chính sự tỉ mỉ của từng con số được ghi chép trung thực, từng biên nhận xuất nhập kho rõ ràng, từng dấu mộc đối chiếu cẩn trọng và sự đoàn kết sòng phẳng, biết sẻ chia gian khó của những con người cùng chung cảnh ngộ.
Một chén trà sữa bán ra có sổ sách doanh thu minh bạch; một gáo nước sôi, một giỏ than củi hoán đổi công nhật sòng phẳng giữa các gian bếp; một mẩu giấy nháp ghi chép hiện trường được người giữ sổ nâng niu gìn giữ qua mùa đông giá rét — đó mới chính là thứ vũ khí sắc bén và bền bỉ nhất, đủ sức đè bẹp mọi âm mưu gian xảo dù được ngụy trang tinh vi đến đâu.
Trong khoảnh khắc ấy, ánh mắt An Trà khẽ chạm vào ánh mắt của Lục Hoài Cẩn đang đứng bên rào gỗ công vụ. Chàng không hề nở một nụ cười rạng rỡ, nhưng nơi đáy mắt vốn luôn lạnh lùng, nghiêm nghị như mặt hồ mùa đông nay lại lấp lánh một tia sáng ấm áp, dịu dàng vô hạn. Đó là ánh mắt của sự thấu hiểu sâu sắc và lòng tôn trọng tuyệt đối mà chàng dành cho nàng — không phải như một kẻ bề trên che chở cho kẻ yếu đuối, mà như hai người đồng hành bình đẳng trên con đường tìm kiếm sự thật.
Chàng đã giữ trọn vẹn lời hứa ban đầu: không dùng quyền thế gia tộc để ban ơn, không bẻ cong phép nước để che đậy khuyết điểm, mà dùng chính sự công chính, minh bạch và quy trình thủ tục nghiêm ngặt của pháp luật để cùng nàng quét sạch bóng tối của sự gian dối. Đó là thứ tình cảm chậm rãi, vững chãi và an toàn nhất mà An Trà từng có được trong suốt cả hai kiếp làm người.
Chát!
Tiếng kinh đường mộc một lần nữa vang lên giòn giã và dứt khoát trên mặt bàn gỗ lim, chấm dứt hoàn toàn mọi tiếng xì xào bàn tán cuối cùng trong sảnh đường.
Quan thẩm khế Hoàng Minh Khuê từ từ đứng dậy khỏi ghế thẩm phán. Tấm áo choàng đen thêu viền mây cuộn khẽ lay động theo từng bước chân uy nghiêm. Tay bà cầm bản tóm lược kết quả phiên đối chất kinh tế, ánh mắt lạnh lùng như sương tuyết nhìn thẳng xuống hai thân ảnh đang phủ phục bẽ bàng dưới thềm đá:
"Tang chứng rành rành, ngày mai sẽ chính thức tuyên án."