Đình bán không phải kết tội

Tờ giấy vàng dán đè lên bảng thực đơn gỗ trước Hiên Trà Sau Bếp mang con dấu đỏ chót của Nội đình, thu hút đám đông cung nhân đứng vây quanh chỉ trỏ xì xào.

Mới sớm tinh mơ, sương mù ẩm ướt của tiết giao mùa còn đọng nặng hạt trên những phiến lá trúc quanh bờ rào, phả vào không gian một mùi đất ẩm nồng ngái lẫn hơi lạnh buốt giá luồn qua từng lớp áo vải thô. Khu vực ngã ba dẫn sang sân phơi—nơi thường ngày chỉ có tiếng bước chân vội vã của phu khuân vác và những đôi thùng gánh nước kĩu kịt—sáng nay đã nghẽn cứng bởi hàng chục người làm từ các viện ty. Mọi ánh mắt hiếu kỳ xen lẫn soi mói đều đổ dồn vào khung cửa gỗ đóng chặt. Tấm biển hiệu mộc mạc từng khắc sâu dấu ấn của một gian chái ấm áp, nơi mỗi sớm mai đều tỏa ra làn khói mỏng thơm ngọt ngào của cốt trà mạn sao kỹ trên than hoa quyện cùng vị béo ngậy của sữa dê non, nay đã bị che lấp hoàn toàn bởi tờ lệnh đình chỉ thô bạo. Nếp giấy vàng lệnh dày cộp, mép hồ dán còn chưa kịp khô hẳn, nổi bật sắc chu sa đỏ lòm tựa như một vệt máu đông lạnh lùng chắn ngang sinh lộ của quán nước nhỏ.

Thế nhưng, điều khiến bầu không khí ban mai trở nên ngột ngạt, tanh nồng mùi thù hận và đầy ác ý không chỉ dừng lại ở tờ lệnh niêm phong lạnh ngắt kia, mà chính là những mảnh giấy bản bị xé vụn, vứt vung vãi tơi tả dưới chân tường gạch rêu phong.

Gió sớm thổi thốc qua con ngõ hẹp, cuốn những mảnh giấy trắng đục bay là là trên mặt đất ẩm ướt, dạt vào các vũng nước đọng hay kẹt lại nơi kẽ đá lát đường. Một vài tiểu cung nữ bạo gan khẽ liếc nhìn quanh quất rồi cúi xuống nhặt lên. Những ngón tay run rẩy chuyền tay nhau từng mảnh giấy vụn, vừa đọc vừa đưa mắt nhìn trộm về phía cánh cửa đóng kín mít bằng vẻ ngờ vực lẫn kinh sợ tột cùng. Đó không phải thứ gì xa lạ, mà chính là những bản chép tay trích từ cuốn sổ bộ ghi chép nội bộ của Hội nữ quan Đồng Công—thứ tài liệu cơ mật vốn được cất giữ cẩn mật dưới hai tầng then sắt và hai ổ khóa đồng riêng biệt.

Kẻ gian đã ra tay vô cùng tinh vi và xảo quyệt. Bằng những vệt mực tàu đặc quánh cố tình bôi lem luốc, toàn bộ các cột mục chú thích minh bạch ban đầu như “quỹ dự phòng hao hụt đồ gốm”, “trích tiền công chia ca theo giờ trực đêm”, hay “tiền bù trừ củi lửa tự túc ngoài tiêu chuẩn kho” đều đã bị xóa sạch không còn một dấu vết. Nằm trơ trọi giữa trang giấy trắng chỉ còn lại danh sách họ tên của từng cung nhân và những con số thu chi bằng chữ số Hán tự khô khốc. Độc địa hơn cả, ngay phía trên những khoản tiền trích lại sau mỗi tuần trăng vốn để tái đầu tư và giúp đỡ các chị em hoạn nạn, có kẻ đã dùng bút lông to bản, cố ý nắn nót những nét chữ ngoằn ngoèo, gớm ghiếc chèn thẳng vào: *“Tiền quyên góp ngầm mua chuộc quản sự Bếp Đông”*, *“Lót tay cung nữ thân cận các điện nhằm mưu cầu cất nhắc bổ nhiệm”*, *“Hối lộ cửa sau để thao túng phân bổ ca trực nhàn hạ”*.

"Trời đất quỷ thần ơi... Thì ra bấy lâu nay cái trò bán nước mát giá rẻ cho đám người làm chúng ta chỉ là cái cớ che mắt thiên hạ!"

Một cung nữ trạc tuổi đôi mươi của Ty Hoán Y, hai tay còn đỏ ửng vì ngâm nước lạnh lâu ngày, bất bình thốt lên giữa tiếng thở dài ngao ngán của những người đứng cạnh.

"Ả gom góp mỗi ngày hàng trăm đồng bạc lẻ từ miệng ăn chén nước của đám cùng đinh, hóa ra không phải để giúp đỡ chị em bớt khổ, mà là để gom thành món lớn luồn lách vào các cung lớn mưu cầu lợi riêng cho bản thân!"

"Ta đã ngờ ngợ ngay từ đầu rồi mà! Một nữ quan coi kho quèn thất thế, thân cô thế cô thì lấy đâu ra gan to tày trời mà dám tự tiện đứng ra mua than, mua đường ngoài chợ phiên, lại còn bày đặt lập hội tương trợ này nọ... Chắc chắn sau lưng ả có người chống lưng chỉ điểm, gom bạc đút lót để đổi lấy đường thăng tiến vào nội điện!"

"Thảo nào đồ uống của ả lại được đưa vào tận điện Ngọc Chiếu của Thuận phi nương nương! Chúng ta cứ ngỡ là do tài nghệ pha chế, ai ngờ bên trong toàn là mùi tanh tưởi của tiền bạc chạy chọt!"

Những lời bàn tán râm ran như bầy ruồi nhặng vo ve giữa trưa hè, độc địa, nhớp nhúa và lan nhanh như dầu loang trên mặt nước phẳng lặng. Ánh mắt của đám đông từ tò mò dần chuyển sang phẫn nộ, căm ghét. Trong chốn cung đình thâm sâu này, nỗi sợ hãi lớn nhất của những kẻ tôi đòi không phải là sự cực nhọc, mà là bị chính những kẻ mang danh "đồng cảnh ngộ" lợi dụng mồ hôi nước mắt của mình để làm bàn đạp bước lên nhung lụa.

Ở cách đó không xa, dưới bóng râm rậm rạp của cây hòe cổ thụ nơi đầu ngõ Bếp Đông, Đỗ Kính đang chắp hai tay sau lưng, tấm áo lụa xanh biếc phẳng phiu không một nếp gấp. Gã đứng nghiêng mình nửa khuất sau thân cây xù xì, đôi mắt một mí ti hí nheo lại quan sát từng cử chỉ phẫn uất của đám đông. Khóe miệng gã nhếch lên thành một nụ cười thỏa mãn kín đáo, lạnh lẽo như loài rắn độc vừa nhìn thấy con mồi sập vào bẫy ngầm do chính tay mình giăng sẵn. Không một tiếng động, gã khẽ phủi nhẹ chút tàn lá rụng trên vai áo rồi thong thả xoay người, cất bước rời đi như một kẻ ngoài cuộc hoàn toàn vô can.

"Tất cả giải tán ngay! Đứng tụ tập nhốn nháo ở đây làm trễ nải giờ nhận ca vụ, các ngươi muốn bị tước thẻ bài phạt quỳ trước sân hình ty hết cả lượt hay sao?"

Một giọng nói đanh thép, lạnh lùng tựa như gáo nước đá dội thẳng vào đám đông đang huyên náo. Tiếng bước chân dứt khoát nện trên nền đá xanh khiến đám cung nhân giật mình hoảng hốt. Họ dạt vội sang hai bên lề đường, cúi rạp đầu xuống đất khi nhận ra bóng dáng gầy guộc nhưng toát lên vẻ nghiêm nghị bức người của Quản sự Phạm Tĩnh. Theo sát gót bà là hai nữ quan thị vụ khoác áo xám tro, gương mặt ai nấy đều căng thẳng tột độ, tay nắm chặt sổ sách kiểm tra.

Phạm Tĩnh không thèm liếc nhìn đám người đang run rẩy nép hai bên đường, bà bước thẳng một mạch tới trước bậc thềm gạch của Hiên Trà. Đôi mắt sắc bén như dao cạo của bà quét qua dải giấy niêm phong trắng toát dán chéo khung cửa gỗ, rồi dừng lại thật lâu trên bảng thực đơn bị dán đè tờ lệnh vàng mang con dấu đỏ. Nét mặt bà không lộ chút biến sắc, phẳng lặng như mặt giếng cổ không đáy. Bà khẽ cúi người xuống, dùng hai ngón tay nhặt một mảnh giấy bản bôi đen lem nhem đang nằm trơ trọi dưới chân thềm lên.

Đôi mày lá liễu đã điểm sợi bạc của vị quản sự dày dạn kinh nghiệm nhíu chặt lại. Ngón tay thô ráp của bà khẽ miết nhẹ qua vết mực đen còn hơi gợn bột than chưa kịp khô kiệt trên thớ giấy xơ xác.

Là nét chữ gầy guộc, nghiêng lệch hẳn về mép phải, các nét sổ dọc đều có đuôi móc cong vểnh lên rất đặc trưng—đây chính là nét chữ không thể lẫn vào đâu được của gã thư lại chuyên trách việc chép sổ kho dưới quyền Đỗ Kính, kẻ mà chỉ mới tuần trước thôi đã bị cung nhân bắt gặp lởn vởn quanh khu vực Nhà Công Nữ Quan với vẻ mặt lấm lét đáng ngờ.

Phạm Tĩnh khẽ thu ngón tay, giấu mảnh giấy vụn vào sâu trong ống tay áo rộng thùng thình. Bà quay phắt người lại, đối diện trực tiếp với hàng chục cặp mắt đang nín thở, sợ hãi lẫn hoang mang dõi theo từng cử chỉ của bà. Nâng cao giọng, từng lời từng chữ của vị quản sự chấp pháp vang lên rành rọt, đanh gọn giữa khoảng sân ngõ Bếp Đông đang im phăng phắc:

"Nội Chánh Ty tiếp nhận đơn tố giác nặc danh nên phải thừa lệnh điều động người tới niêm phong gian bếp phụ tạm thời này để phục vụ công tác đối soát, thanh tra kỷ luật theo đúng điều lệ hiện hành của nội đình. Nhưng tất cả các ngươi hãy nghe cho thật rõ đây: việc tạm đình chỉ này hoàn toàn chỉ là biện pháp phòng ngừa hành chính thông thường trong thời gian chờ đợi cơ quan chức năng làm rõ các mối nghi vấn về nguồn gốc xuất nhập vật tư và an toàn trật tự chốn hậu cung. Khi Ty Khảo Sổ chưa có bất kỳ kết luận chính thức nào bằng văn bản đóng dấu, tuyệt đối không một ai ở đây bị coi là có tội!"

Bà dừng lại một nhịp, ánh mắt uy nghiêm như sấm sét quét qua từng gương mặt đang tái mét của đám cung nữ và người làm:

"Nguyễn An Trà và những người làm thuộc ca Bếp Đông vẫn giữ nguyên ngạch bậc, thẻ bài và bổn phận công vụ hằng ngày của họ. Tuyệt đối không một ai bị trừ lương bổng, giáng cấp hay cắt xén nửa phần khẩu phần ăn chỉ vì những tờ giấy rách xé lẻ hay những lời đồn thổi vô căn cứ chưa được kiểm chứng! Kẻ nào còn dám tụ tập nơi ngã ba ngã tư thêu dệt chuyện hối lộ bậy bạ, gieo rắc hoang mang trong hàng ngũ cung nhân đổi ca, ta sẽ đích thân ghi tên tước đoạt thẻ bài công vụ, tống vào lãnh viện lao dịch nặng! Có nghe rõ chưa? Giải tán ngay!"

Trước uy quyền tuyệt đối của người đàn bà đã nắm giữ trật tự và kỷ pháp nơi chái bếp suốt hơn hai mươi năm qua, đám đông lập tức tan tác như ong vỡ tổ. Không một ai dám nán lại nửa bước, chỉ trong chớp mắt, khoảng sân trước Hiên Trà đã trở nên vắng hoe, chỉ còn trơ lại dải niêm phong trắng bay phần phật trong gió lạnh sớm mai.

Thế nhưng, sự cương trực và quyết đoán của Phạm Tĩnh dẫu có dẹp yên được sự hỗn loạn bên ngoài thì cũng không tài nào ngăn nổi cơn bão ngầm khủng khiếp đang ập thẳng xuống đầu những người bên trong cuộc.

Hiên Trà bị niêm phong chặt chẽ đồng nghĩa với việc toàn bộ sinh kế của nhóm người trẻ tuổi bị bóp nghẹt ngay tức khắc. Mọi nồi đồng, ấm đất, củi lửa, bao bột đậu nành, chum đường mật và các thẩu sữa dê tươi được giao từ sáng sớm đều bị giam hãm sau cánh cửa gỗ cài then sắt. Dòng tiền mặt tươi rói vốn dĩ thu về đều đặn mỗi ngày từ năm mươi, sáu mươi chén trà ấm—dòng huyết mạch duy nhất để xoay vòng mua nguyên liệu mới, trả thù lao cho thợ phụ và tích cóp từng đồng bạc lẻ để trả nợ cũ—lập tức bị đứt gãy hoàn toàn không còn một dấu vết.

Đúng lúc nguy nan ấy, tai họa lại dồn dập kéo đến như sóng cồn ngoài biển lớn.

Giờ Thìn ba khắc, khi ánh mặt trời yếu ớt của ngày thu vừa rọi nghiêng qua những bờ tường gạch xám, tại bờ rào gỗ tiếp giáp lối đi bộ hành dẫn ra Cửa Tây Dịch, bóng dáng cao lớn, thô kệch và vạm vỡ của thợ gốm Trịnh Mộc bất ngờ xuất hiện. Ông ta khoác chiếc áo vải thô nhuộm chàm đã bạc màu sờn rách ở hai bên vai, tay cầm chiếc tẩu thuốc nguội ngắt gõ côm cốp vào lòng bàn tay chai sần. Nét mặt đen sạm vì khói lò của người đàn ông trung niên lúc này đằng đằng sát khí, đôi lông mày rậm rạp dựng ngược lên vì giận dữ. Hôm nay chính là kỳ hạn mười ngày đúng như giao ước trong văn tự để An Trà phải thanh toán dứt điểm khoản nợ đợt hai trị giá bảy quan tiền mặt cho số bát đĩa men lam và hũ sành muối dưa năm xưa mà nàng đã đứng ra nhận lãnh.

"Nguyễn nữ quan đâu rồi? Ra đây nói chuyện cho ra lẽ mau!"

Trịnh Mộc gõ mạnh cán tẩu bằng đồng vào then cổng rào trúc, lực đánh mạnh đến mức những thanh tre già rung lên bần bật, kêu răng rắc. Giọng nói cộc cằn, sang sảng của lão thợ gốm rền vang khắp con ngõ vắng:

"Ta nghe tin khắp hang cùng ngõ hẻm ngoài chợ Tây đồn ầm lên rằng cái quầy trà vặt của các cô đã bị quan trên dán bùa niêm phong vì tội gom tiền chạy chọt, làm chuyện phi pháp trong cung rồi! Bảy quan tiền nợ kỳ này của ta đâu? Hơn mười miệng ăn của thợ lò, tiền củi nung đợt trước, tiền đất sét trắng lấy từ bến sông ta đều đang nợ đầm đìa các đại lý ngoài phố! Hôm nay mà không trả đủ tiền mặt cho ta, thì Trịnh Mộc này dù có phải xé rách cái mặt mo này ra cũng sẽ nộp thẳng khế ước gốc có điểm chỉ đỏ lên công đường xét xử để đòi lại từng cắc!"

Nghe tiếng đập phá ầm ĩ ngoài rào, An Trà, Tống Diệp và Vũ Mai từ phía góc bếp tạm hớt hải chạy ra. Nhìn thấy ánh mắt long sòng sọc vì giận dữ nhưng sâu thẳm bên trong lại chứa đầy nỗi lo lắng cùng quẫn của người thợ nghèo đang bị các chủ nợ siết cổ ngoài cổng thành, lòng An Trà quặn thắt lại. Nàng hiểu rõ bảy quan tiền đối với một xưởng gốm thủ công nhỏ lẻ vào lúc này có ý nghĩa sống còn đến mức nào.

An Trà hít một hơi thật sâu, cố nén lồng ngực đang phập phồng vì lo âu. Nàng bước nhanh lên phía trước bờ rào gỗ, hai bàn tay siết chặt lấy vạt áo vải mộc đã giặt đến bạc màu. Trước sự ngỡ ngàng của Trịnh Mộc và hai người bạn đi cùng, nàng chậm rãi cúi gập đầu thật thấp, cất giọng trầm tĩnh nhưng rõ ràng:

"Trịnh thúc... Việc quầy trà của chúng cháu sáng nay bị dán lệnh tạm dừng là do có kẻ tiểu nhân ác ý vu khống nặc danh. Hiện tại Nội Chánh Ty chỉ đang tiến hành các thủ tục phúc tra hành chính theo điều lệ, chứ tuyệt đối chúng cháu không hề làm bất kỳ điều gì trái với pháp luật hay đạo lý làm người. Nhưng cháu thừa nhận, việc kinh doanh bị gián đoạn đột ngột thế này đã khiến cháu rơi vào thế bị động, chưa thể nào gom đủ số tiền bảy quan tiền mặt để thanh toán cho thúc đúng vào giờ Thìn hôm nay như lời đã hứa."

"Chưa gom đủ sao?"

Trịnh Mộc trợn tròn đôi mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ, bàn tay hộ pháp đập mạnh một nhát trời giáng lên bờ rào khiến cả hàng cọc trúc nghiêng ngả:

"Cô nói nghe nhẹ tựa lông hồng nhỉ! Lời hứa danh dự của đám nữ quan các người nặng được bao nhiêu cân, đáng giá mấy bát cơm? Lò gốm của ta ngoài kia đang bị người ta kéo tới siết nợ từng ngày từng giờ! Cô tưởng Trịnh Mộc này có mỏ vàng mỏ bạc để nuôi không, gánh nợ giùm cho các người chắc?"

Tống Diệp đứng phía sau thấy vậy không kiềm được uất ức, toan bước xốc tới để phân bua và đỡ lời cho bạn, nhưng An Trà đã nhanh chóng đưa cánh tay gầy guộc ra cản lại. Nàng ngẩng đầu lên, không hề có một tia trốn tránh hay sợ hãi, ánh mắt nàng trong trẻo và kiên định nhìn thẳng vào gương mặt khắc khổ của người thợ gốm:

"Cháu hoàn toàn hiểu nỗi khó khăn, bế tắc của thúc cũng như của anh em thợ lò ngoài kia. Cháu không dám xin thúc xóa nợ, cũng tuyệt đối không tìm cớ để thoái thác trách nhiệm của mình. Khế ước nợ nần có chữ ký và dấu điểm chỉ tay của cháu bằng mực đỏ vẫn còn nằm nguyên trong túi áo của thúc. Cháu chỉ tha thiết xin thúc mở lượng khoan hồng, cho cháu được lùi thời hạn lại đúng ba ngày. Trong ba ngày này, dẫu cho Ty Khảo Sổ có giải tỏa quầy trà hay chưa, cháu xin lấy toàn bộ số đồ đạc tích cóp cá nhân ít ỏi của mình và cam đoan sẽ xin nhận thêm các ca trực đêm nặng nhọc nhất ở các chái bếp lớn để gom cho đủ tiền bù vào trả nợ. Cháu sống trong hoàng cung này, có ngạch bậc nữ quan coi kho của triều đình, danh tính rõ ràng, cháu không thể và cũng không bao giờ trốn chạy đi đâu được cả."

Trịnh Mộc sững người, nhìn chằm chằm vào gương mặt nhỏ nhắn nhưng toát lên vẻ bình thản đến lạ kỳ của An Trà. Quầng thâm thẫm lộ rõ dưới mi mắt nàng cho thấy cô gái này đã thức trắng đêm để viết bản tường trình và đối chiếu từng trang giấy. Lão thợ gốm cộc cằn khẽ nuốt một ngụm nước bọt khan đắng nơi cổ họng, chiếc tẩu thuốc đang giơ cao trên tay bất giác hạ dần xuống. Bản thân ông ta lăn lộn nơi đầu sóng ngọn gió chợ búa bấy lâu nay, đã từng giao thương với biết bao hạng người gian manh xảo quyệt. Những kẻ nợ tiền mà cứ quỳ mọp xuống đất van lạy, khóc lóc thảm thiết thì y như rằng ngay sau lưng sẽ tìm mọi cách tẩu tán tài sản rồi quỵt nợ chuồn êm; nhưng kẻ dám ngẩng cao đầu nhìn thẳng vào mắt chủ nợ, rành rọt nhận lãnh trách nhiệm về mình và đưa ra một thời hạn cụ thể, chắc chắn như đinh đóng cột thế này thì quả thực hiếm thấy vô cùng.

Hơn thế nữa, tâm trí Trịnh Mộc bỗng nhớ lại lần giao nhận đồ gốm trước đây. Chính sự cẩn trọng đến từng chi tiết của An Trà khi tỉ mỉ kiểm đếm từng cái bát sứt mẻ và ký nhận biên lai rõ ràng đã giúp ông ta không bị đám lại dịch ăn chặn tiền hàng.

"Ba ngày! Chỉ đúng ba ngày thôi đấy!"

Trịnh Mộc bỗng gắt lên một tiếng thật to, cố tình dùng sự thô lỗ để che giấu đi sự mềm lòng đang trỗi dậy trong lòng mình. Ngón tay trỏ thô kệch, dính đầy bụi đất của ông ta chỉ thẳng vào trán An Trà:

"Đúng giờ Tỵ ngày kia, ta sẽ có mặt đợi ở ngay cổng gác Cửa Tây Dịch này! Nếu đến lúc đó mà không có đủ bảy quan tiền mặt trao tận tay, thì đừng trách Trịnh Mộc này không nể nang gì nữa, ta sẽ dẫn cả xóm thợ tới gõ cổng Ty Khảo Sổ để đòi người cho bằng được!"

Nói đoạn, người thợ gốm quay ngoắt người lại, giẫm những bước chân nặng nề sải dài trên con đường đất ẩm ướt rời đi. Ông ta không hề gào thét hay làm ầm ĩ lên để kinh động tới đám lính cấm vệ tuần tra như những người xung quanh từng nơm nớp lo sợ.

Thế nhưng, cơn sóng gió dữ dội từ bên ngoài vừa mới tạm thời lắng xuống thì bên trong nội bộ của Hội Đồng Công lại bắt đầu xuất hiện những vết rạn nứt đau đớn.

Mấy người họ vừa quay trở về gian phòng chung tại Nhà Công Nữ Quan, cánh cửa gỗ then cài vừa khép lại thì một nữ quan trẻ tuổi—người vốn chịu trách nhiệm ca quấy bột và đun nước của quầy trà—đã sụp xuống chiếc ghế tre, ôm mặt òa khóc nức nở. Hai người khác thuộc Ty Hoán Y đứng nép bên cạnh cửa sổ cũng lộ rõ vẻ hoang mang tột độ, hai bàn tay đan chặt vào nhau, nét mặt tái nhợt không còn giọt máu:

"Tỷ Tống Diệp... An Trà tỷ ơi... Bây giờ chúng muội phải làm sao đây? Mảnh giấy ghi tên họ của muội nhận ba mươi đồng tiền công ca tối hôm nọ bị người ta dán bêu riếu khắp các bờ tường! Sáng nay lúc đi lấy chậu giặt, người trong cả ty đều nhìn muội bằng ánh mắt như nhìn quân trộm cắp, họ xì xào bảo muội theo phe cánh làm chuyện xằng bậy, ăn tiền nhơ bẩn! Nếu Nội Chánh Ty mà định tội, có phải là chúng muội sẽ bị tịch thu thẻ bài công vụ rồi tống cổ đuổi về quê không?"

"Phải đấy! Đang yên đang lành tại sao sổ sách góp vốn làm ăn lại có thể lọt ra ngoài tay kẻ xấu dễ dàng như thế?"

Một nữ quan lớn tuổi hơn, giọng nói run rẩy vì giận dữ lẫn sợ hãi, bỗng quay phắt lại hướng mũi dùi trách móc về phía An Trà:

"Chẳng phải ngày đầu tiên muội luôn miệng hứa hẹn rằng sổ sách giấy tờ sẽ được lưu trữ cẩn mật, có hai tầng chìa khóa, hai người cùng giữ thì an toàn tuyệt đối hay sao? Muội quản lý kiểu gì, bảo vệ kiểu gì mà để kẻ gian lẻn vào lấy cắp từng trang, bôi lem bôi luốc rồi viết bậy bạ bêu riếu khắp cả hoàng cung thế này? Quầy trà đóng cửa thì thôi đi, nhưng tiền vốn liếng của chúng ta gom góp từ từng đồng tiền kẽm rách, chắt chiu từ từng bữa ăn nhịn thèm, chẳng lẽ bây giờ cứ thế mất trắng theo món nợ bảy quan tiền gốm của muội hay sao?"

Những lời trách móc gay gắt như những mũi kim nhọn hoắt đâm thẳng vào bầu không khí vốn đã ngột ngạt, đặc quánh của căn phòng nhỏ. Từng câu từng chữ đều mang theo nỗi hoảng loạn tột cùng của những thân phận hèn mọn luôn sống trong sự nơm nớp lo sợ trước hình phạt khắc nghiệt của chốn cung đình.

Tống Diệp nghe vậy thì tối sầm mặt mũi, lồng ngực phập phồng vì tức giận. Nàng tiến lên một bước, định đập mạnh tay xuống bàn để quát mắng đám người nhu nhược, nhằm bảo vệ quy củ và uy tín bấy lâu nay. Nhưng bàn tay nàng chưa kịp vung lên thì một bàn tay khác, mát lạnh và gầy guộc, đã nhẹ nhàng giữ chặt lấy cổ tay nàng.

An Trà lắc đầu ra hiệu cho Tống Diệp bình tĩnh. Nàng bước chầm chậm tới giữa gian phòng, đứng đối diện trực tiếp với những người chị em đang run rẩy, khóc lóc vì hoang mang. Trước những ánh mắt đầy trách cứ và ngờ vực, An Trà không hề biện bạch nửa lời. Nàng buông thõng hai tay sát bên hông, từ từ cúi gập người xuống một góc chín mươi độ hoàn hảo theo đúng nghi thức tạ tội.

Nàng giữ nguyên tư thế cúi đầu tạ tội ấy suốt một hồi lâu giữa sự sững sờ, im bặt của tất cả mọi người có mặt trong phòng.

"Những lời các tỷ muội vừa trách móc, từng câu từng chữ đều hoàn toàn đúng đắn. Sai lầm nghiêm trọng này, trước hết và duy nhất, thuộc về phần trách nhiệm của bản thân ta."

Khi An Trà chậm rãi ngẩng đầu lên, ánh mắt nàng tĩnh lặng và sâu thẳm tựa như mặt hồ mùa thu không một gợn sóng. Trong đôi mắt ấy không hề có sự uất ức hờn tủi, cũng không có vẻ quanh co nhằm đổ lỗi cho sự tàn nhẫn hay bóng tối trớ trêu của chốn hoàng quyền:

"Hòm thư gỗ lưu trữ giấy tờ chứng từ đặt ở góc hiên trà là do chính ta đề xuất vị trí đặt. Các bản chép tay đối soát doanh thu hằng đêm cũng do chính tay ta tổng hợp và phân loại. Kẻ gian dù có mưu mô hiểm độc, thủ đoạn đê hèn đến đâu thì việc để lộ lọt tài liệu nội bộ ra ngoài trước hết là do sơ suất, lơ là trong khâu bảo mật và kiểm soát của ta. Ta là người khởi xướng ra quầy trà này, ta xin nhận toàn bộ trách nhiệm về sự tắc trách ấy trước mặt toàn thể Hội Đồng Công."

Nàng cất bước đi tới bên chiếc bàn gỗ mộc thô sơ đặt ở giữa phòng, nhẹ nhàng đặt cả bàn tay lên nắp chiếc tráp gỗ hai tầng then khóa cẩn mật:

"Nhưng hôm nay, ta xin lấy danh dự và tư cách của một nữ quan Đại Ninh ra để cam đoan với tất cả mọi người một điều: Toàn bộ số tiền vốn góp mồ hôi nước mắt của các tỷ muội vẫn còn nằm nguyên vẹn từng đồng xu, từng sợi dây xâu dưới đáy chiếc tráp này. Tuyệt đối chưa từng có ai được phép động chạm vào dù chỉ một hạt bụi! Quầy trà của chúng ta bị đình chỉ hoạt động là vì kẻ xấu ngoài kia đang run sợ trước sự minh bạch, rõ ràng của chúng ta, chứ không phải vì chúng ta làm sai luật hay vi phạm điều lệ của triều đình. Ta cam kết với các tỷ muội, ta tuyệt đối sẽ không bao giờ đi cậy nhờ vào bóng dáng hay uy thế của điện Ngọc Chiếu, cũng không bao giờ hạ mình nhờ vả bất kỳ quan chức nào can thiệp trái phép để xin mở cửa lại bằng con đường luồn lách cửa sau."

Giọng nói của nàng không hề gắt gỏng hay lên gân, nhưng từng âm sắc phát ra đều rắn rỏi, đĩnh đạc và mang một sức nặng lay động lòng người đến kỳ lạ:

"Kẻ xấu có thể dùng mực đen để bôi bẩn mục đích của chúng ta, nhưng chúng không bao giờ có thể bôi đen được những con số thực tế nằm trên giấy trắng mực đen! Chúng ta không hề gom tiền để đi hối lộ luồn cúi, chúng ta chỉ đang trả công xứng đáng cho những giọt mồ hôi và công sức lao động chân chính của chính mình! Sự trong sạch và phẩm giá này, ta và tỷ Tống Diệp nhất định sẽ chứng minh cho các cấp thẩm tra thấy rõ, bằng chính những con số kế toán không bao giờ biết nói dối!"

Sự chân thành đến tận cùng, lòng dũng cảm dám đứng ra gánh vác mọi hậu quả mà không một lời thoái thác của An Trà tựa như một luồng gió ấm áp thổi qua, quét sạch đi mọi sự ngờ vực và nỗi hoảng loạn đang bóp nghẹt căn phòng.

Nữ quan trẻ tuổi ban nãy khóc lóc nức nở bỗng nín bặt, nàng cúi gầm mặt xuống, hai má ửng đỏ vì ngượng ngùng trước sự hẹp hòi của mình. Người phụ nữ lớn tuổi buông một tiếng thở dài thườn thượt, ánh mắt trách cứ ban nãy đã dịu hẳn lại, nhường chỗ cho vẻ xót xa và cảm thông sâu sắc.

Vũ Mai từ nãy giờ vẫn đứng nép mình bên góc tủ gỗ, im lặng quan sát mọi chuyện. Lúc này, nàng hít một hơi thật sâu, dứt khoát bước ra giữa phòng. Bàn tay nhỏ nhắn của nàng đưa lên cổ áo, rút ra chiếc chìa khóa đồng sáng bóng được đeo cẩn thận bằng một sợi dây đỏ trước ngực. Nàng đặt mạnh chiếc chìa khóa lên mặt bàn gỗ, ngay cạnh chiếc chìa khóa tương tự của Tống Diệp:

"An Trà tỷ nói rất đúng! Trốn tránh, sợ hãi hay quay sang cắn xé, trách móc lẫn nhau lúc này chỉ làm cho lũ tiểu nhân ngoài kia cười thầm trên nỗi đau của chúng ta mà thôi! Sổ sách thu chi của quầy trà từ trước đến nay, từng ấm nước vối, từng cân than hoa mua từ Ty Cung Ứng đều có biên lai giao nhận và chữ ký rõ ràng. Muội là người giữ chiếc chìa khóa tầng dưới của tráp tiền, muội có thể đem tính mạng ra thề rằng từng đồng tiền chi ra hay thu vào đều sạch sẽ như nước suối đầu nguồn!"

Tống Diệp cũng rút chiếc chìa khóa của mình ra, đôi mắt sáng ngời ánh lên tia kiên nghị và bướng bỉnh quen thuộc:

"Đúng vậy! Đã làm ăn đường hoàng, đứng mũi chịu sào thì việc gì chúng ta phải lén lút, sợ sệt như phường trộm cắp vặt? Chúng ta ngồi lại họp bàn ngay bây giờ. Ai đồng ý cùng đem toàn bộ chứng từ, sổ sách nộp thẳng lên Ty Khảo Sổ để họ tiến hành đối soát công khai trước bàn dân thiên hạ thì giơ tay lên!"

Một khoảng lặng ngắn ngủi trôi qua trong gian phòng. Rồi, giữa luồng ánh sáng ban mai vàng nhạt đang lọt qua khe liếp cửa sổ, từng cánh tay thô ráp, chai sần vì củi lửa, vì ngâm nước giặt giũ lạnh buốt quanh năm, lần lượt giơ cao lên. Tám con người, tám thành viên của Hội Đồng Công nhìn nhau, trong mắt họ không còn bóng dáng của sự sợ hãi hay nghi kỵ nữa. Không một cánh tay nào rụt lại, không một ai lựa chọn buông xuôi bỏ cuộc.

Suốt hai canh giờ tiếp theo, gian phòng chung nhỏ hẹp biến thành một bàn làm việc vô cùng khẩn trương và trật tự.

Dưới sự chỉ dẫn bài bản và tỉ mỉ của An Trà, toàn bộ hệ thống sổ sách riêng của Hiên Trà Sau Bếp được đưa ra trải rộng trên mặt phản. Từng mẩu giấy biên nhận mua sữa dê tươi mỗi sớm tại Cửa Tây Dịch của Vũ Lan, từng tờ hóa đơn mua củi gỗ, than hoa có chữ ký giao nhận rõ ràng của viên lại mục Ty Cung Ứng, từng phiếu thu nộp ba mươi đồng tiền phí mặt bằng hằng ngày nộp cho ngân khố Nội đình, cùng biên bản nghiệm thu đồ uống đạt chuẩn của thái giám phụ trách ẩm thực điện Ngọc Chiếu... tất cả đều được đem ra vuốt phẳng phiu từng nếp gấp. Chúng được phân loại rành mạch theo từng tuần trăng, đóng thành từng tập hồ sơ ngay ngắn bằng chỉ gai bản lớn.

Phía trên đầu tập tài liệu dày cộp ấy, An Trà ngồi ngay ngắn bên bàn, mài mực thật đặc rồi nắn nót viết từng dòng chữ chân phương trên một lá đơn chính thức gửi lên Ty Khảo Sổ.

Trong lá đơn ấy, ngoài việc chủ động bày tỏ thái độ hợp tác, tự nguyện giao nộp toàn bộ tài liệu kế toán gốc để phục vụ công tác thanh tra kỷ luật, nàng còn thẳng thắn đưa ra những lập luận pháp lý sắc bén dựa trên các điều khoản trích từ Điển Lệ Đại Ninh: nàng khẩn thiết đề nghị cơ quan kiểm toán của triều đình phải ấn định một thời hạn phúc tra rõ ràng, dứt khoát—tuyệt đối không được kéo dài quá ba ngày—nhằm bảo đảm quyền lợi lao động chính đáng của cung nhân và tránh gây ra những thiệt hại kinh tế không thể cứu vãn do việc đình trệ kinh doanh kéo dài.

Khi tập hồ sơ dày cộp được đóng dấu sáp niêm phong cẩn thận bằng dây gai và gửi đi qua đường công văn chính thức của Nội Chánh Ty, mặt trời đã ngả bóng hẳn về phía rặng núi phía tây, hắt lên những mái ngói thâm nghiêm của tử cấm thành một vệt ráng chiều đỏ quạch như máu. Các thành viên của Hội Đồng Công ai nấy đều mệt mỏi rã rời, lưng áo ướt đẫm mồ hôi, nhưng ánh mắt của họ đã lấy lại được sự an tâm và niềm tin son sắt. Họ lục tục chia tay nhau, ai về viện nấy để kịp thời điểm danh và chuẩn bị bước vào ca làm việc buổi tối đầy vất vả.

Đêm khuya dần buông xuống, nuốt trọn cả hoàng thành vào trong một màu đen đặc quánh.

Khu Nhà Công Nữ Quan chìm sâu vào sự tĩnh mịch, lạnh lẽo đến rợn người của canh ba. Tiếng gió mùa đông bắc rít từng hồi qua những khe liếp nứa hòa cùng tiếng côn trùng rỉ rả ai oán ngoài vườn chuối hoang sau chái bếp.

Gian buồng nhỏ của An Trà lúc này chỉ còn leo lét một ngọn đèn dầu lạc cạn bấc, ngọn lửa hạt đậu chốc chốc lại khẽ chao đảo, nhảy múa run rẩy theo từng luồng gió lạnh luồn qua kẽ cửa vách đất.

An Trà ngồi đơn độc một mình bên chiếc bàn tính gỗ đã lên nước bóng lộn. Đôi bàn tay gầy guộc của nàng thoăn thoắt gạt từng hạt tính, những thanh tính gỗ va chạm vào nhau phát ra những âm thanh “lách cách, lách cách” khô khốc, vang vọng giữa đêm vắng một cách cô độc đến thê lương.

Nàng đã nhẩm tính đi nhẩm tính lại không biết bao nhiêu lần suốt từ đầu canh hai tới giờ. Toàn bộ số tiền tích cóp cá nhân của nàng sau những lần thanh toán tiền nợ đợt đầu và phải ứng trước chi phí mua sắm vật tư chỉ còn lại vỏn vẹn mấy chục đồng kẽm nằm trơ trọi dưới đáy túi vải—một con số quá đỗi nhỏ nhoi, hoàn toàn vô nghĩa trước sóng gió trước mắt.

Kỳ hạn ba ngày mà thợ gốm Trịnh Mộc đưa ra lúc sáng đang treo lơ lửng ngay trên đầu nàng như một lưỡi gươm sắc bén sắp sửa giáng xuống. Bảy quan tiền mặt... Một con số khổng lồ đối với thân phận một nữ quan thất thế. Trong hoàn cảnh quầy trà bị niêm phong kín cổng cao tường, nguồn thu mới hoàn toàn bị cắt đứt, nàng biết bấu víu vào đâu, lấy đâu ra đủ bảy quan tiền mặt để giữ trọn lời hứa danh dự của mình trước khi vụ việc bị chuyển lên công đường xét xử?

An Trà khẽ thở dài, nàng mệt mỏi quay đầu nhìn sang góc bàn tối tăm.

Ở nơi đó, chiếc tráp gỗ hai ngăn của Hội Đồng Công đang nằm im lìm, lạnh lẽo như một khối đá tảng.

Bên trong ngăn đáy của chiếc tráp ấy, được bảo vệ cẩn thận sau hai ổ khóa đồng, chính là toàn bộ số vốn góp lưu động và quỹ dự phòng hao hụt của tám chị em cung nhân lao động nghèo khó—vừa vặn hơn sáu quan tiền đồng được xâu thành từng chuỗi chắc nịch, nặng trĩu.

Ánh lửa dầu lạc bập bùng hắt những vệt sáng tối loang lổ lên gương mặt tái nhợt, hốc hác vì kiệt sức của An Trà. Cơn đau đầu âm ỉ nơi thái dương—di chứng nghiệt ngã từ trận ốm thập tử nhất sinh vào cái ngày nàng mới vừa xuyên không đến thế giới này—lại bắt đầu nhói lên từng cơn dữ dội, giằng xé tâm can và thần trí nàng.

Không gian tĩnh lặng như tờ, chỉ còn lại tiếng nhịp tim đập dồn dập trong lồng ngực gầy guộc. Bàn tay nàng khẽ run rẩy, những ngón tay khẳng khiu vô thức vươn ra giữa khoảng không gian mờ ảo, chầm chậm, từng chút một tiến về phía chiếc tráp gỗ khóa kín...